VII SA/Wa 1280/12

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania odwoławczego postanawia : odmówić A.K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 20 czerwca 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez A.K. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i ma na utrzymaniu dwoje małych dzieci w wieku (dwóch i trzech lat). Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu wynagrodzenia w wysokości 6.117,48 złotych netto miesięcznie. Oświadczyła, że nie ma zasądzonych alimentów na dzieci. Wskazała, że posiada mieszkanie o powierzchni 102 m ² oraz działkę o powierzchni 1.200 m ². Zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 102 m ² należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.). Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z rodzicami, jeśli tak, należało wskazać wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez rodziców. Zapytano także wnioskodawczynię, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego swoje oraz dzieci, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.), oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na utrzymanie dwójki małoletnich dzieci (np. koszty żłobka, przedszkola, opiekunki do dzieci, itp.). Wezwano wnioskodawczynię do podania, czy otrzymuje jakąkolwiek pomoc finansową lub inną od ojca dzieci, jeśli tak należało wskazać jej wysokość lub formę. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, czy podejmuje pracę dodatkową, np. dydaktyczno-naukową, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanych dochodów oraz czy posiada kredyty bądź zadłużenia w banku lub u osób fizycznych, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość, cel na jaki zostały wzięte, wysokość miesięcznej raty oraz planowany termin całkowitej spłaty. Wezwano wnioskodawczynię do oświadczenia, czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało wskazać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy) oraz do podania, czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc od rodziców bądź innych osób, jeśli tak, należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie. W dniu 16 lipca 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielką mieszkania o powierzchni 102 m ² wraz ze swoimi rodzicami. Podała, iż miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą tytułem opłat za czynsz 1.132,00 złotych, za energię elektryczną w wysokości 250,00 złotych, za internet i telefon stacjonarny w wysokości 128,00 złotych oraz za telefon komórkowy w wysokości 150,00 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, a na bieżące potrzeby życia codziennego swoje oraz dzieci przeznacza kwotę w wysokości około 3.000,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, iż ponosi koszty związane z uczęszczaniem starszego dziecka do prywatnego przedszkola w wysokości 1.100,00 złotych oraz koszty związane z uczęszczaniem dwójki dzieci do szkoły muzycznej w wysokości 400,00 złotych. Wnioskodawczyni poinformowała, że młodsze dziecko znajduje się pod opieką niani, która z nią zamieszkuje. Podała, że koszt niani to kwota w wysokości 3.000,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie wykonuje żadnej pracy dodatkowej, nie posiada kredytu i zadłużenia w banku, ani u osób fizycznych, jak również oszczędności. Poinformowała, że jest jedynie użytkownikiem samochodu zakupionego przez ojca marki Fiat Sedici, rocznik 2009 r., a miesięczny koszt utrzymania samochodu wynosi około 800,00 złotych. Wnioskodawczyni oznajmiła, że nie otrzymuje pomocy od innych osób poza kwotą w wysokości 1000 euro czyli około 4.400,00 złotych miesięcznie od ojca dzieci. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że nie znajduje się ona w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawczyni posiada stały, niemały dochód uzyskiwany z tytułu pracy w wysokości 6.117,48 złotych netto miesięcznie. Zaznaczyć należy, że wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala wnioskodawczyni nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych tj. na poniesienie kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 102 m ² o łącznej wysokości 1.660,00 złotych oraz bieżących potrzeb życia codziennego swoich i dzieci w wysokości około 3.000,00 złotych miesięcznie, jak również na ponoszenie kosztów związanych z utrzymaniem samochodu w wysokości około 800,00 złotych miesięcznie, kosztów prywatnego przedszkola w wysokości 1.100,00 złotych miesięcznie oraz kosztów związanych z zatrudnieniem niani w wysokości 3.000,00 złotych, jak również dodatkowych kosztów związanych z uczęszczaniem dzieci do szkoły muzycznej w wysokości 400,00 złotych miesięcznie. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżąca zaś do grona takich osób nie należy posiada bowiem stały, znaczny dochód miesięczny z tytułu wynagrodzenia w wysokości 6.117,48 złotych netto miesięcznie, a ponadto otrzymuje co miesiąc od ojca dzieci kwotę w wysokości 1000 euro, co po przeliczeniu stanowi kwotę w wysokości około 4.400,00 złotych. Do dyspozycji wnioskodawczyni pozostaje zatem niemała kwota w wysokości około 10.517,48 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawczyni jest także współwłaścicielką mieszkania o powierzchni 102 m ² oraz posiada działkę o powierzchni 1.200 m ². Stwierdzić zatem należy, że przy takiej wysokości uzyskiwanych dochodów i posiadanym majątku nie można uznać wnioskodawczyni za osobę ubogą znajdująca się w bardzo trudnej sytuacji materialnej bądź pozbawioną środków do życia, bądź za osobę zaspokajającą tylko podstawowe potrzeby życiowe, co kwalifikowałoby ją do przyznania prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów wystarcza jej także na pokrycie innych, dodatkowych kosztów takich jak, np. związanych z utrzymaniem samochodu, czy uczęszczaniem dziecka do prywatnego przedszkola, czy szkół muzycznych. Wskazać należy, że o ile posiadanie samochodu, czy uczęszczanie dzieci do prywatnych przedszkoli mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych o tyle w przypadku osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy standard ten przekracza. Za przekraczające standard życiowy należy uznać także posyłanie dzieci dodatkowo na zajęcia do szkoły muzycznej. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna by nie była ona w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść kosztów sądowych w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zaznaczyć należy, iż ewentualne pozostałe koszty sądowe, jakie mogą wystąpić w sprawie bądź też mogą nie pojawić się w ogóle, będą zdecydowanie niższe niż wysokość wpisu sądowego od skargi. Podkreślić należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna się liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w sprawie i zgromadzić na ten cel odpowiednie środki ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi. Biorąc pod uwagę powyższe dane stwierdzono, że wnioskodawczyni przy wysokości posiadanych dochodów i ponoszonych wydatkach będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.