VII SA/Wa 1280/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-02

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Izabela Ostrowska, Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która ustala zróżnicowane stawki opłaty planistycznej dla różnych terenów oraz ogranicza możliwość zabudowy, narusza zasady konstytucyjne (równości, proporcjonalności, ochrony praw majątkowych) oraz przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ustalenie zróżnicowanych stawek opłaty planistycznej oraz ograniczeń w zabudowie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy. Wskazano, że stawki te nie przekraczają maksymalnego ustawowego limitu 30%, a ich zróżnicowanie znajduje uzasadnienie w uwarunkowaniach środowiskowych, istniejącym zagospodarowaniu terenów oraz ustaleniach studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady proporcjonalności ani istoty prawa własności.
Stan faktyczny
Skarżąca, współwłaścicielka działek, wniosła skargę na uchwałę rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuciła niezgodność uchwały z konstytucyjnymi zasadami równości, proporcjonalności i ochrony praw majątkowych, a także naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kwestionowała ustalenie zróżnicowanych stawek opłaty planistycznej (30% dla terenów mieszkaniowych, 5% dla przemysłowych) oraz ograniczenia w zabudowie (zakaz zabudowy bliźniaczej i szeregowej, wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] na terenie gminy [...] oddala skargę J. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę nr 281/XXI/2020 Rady Miejskiej w R. z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu Ciemne na terenie gminy R. (opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z 17 kwietnia 2020 r., poz. 4714) - w zakresie: I. treści § 16 , który stanowi: "§ 16. Ustala się stawkę procentową służącą naliczaniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu: 1) na terenach oznaczonych symbolami: MN, MNz, MN/U - 30%; 2) na terenach oznaczonych symbolami: U/MN, UC, P/U, PE - 5%; 3) na pozostałych terenach w wysokości 0%." Zaskarżonemu przepisowi uchwały zarzuciła niezgodność z konstytucyjnymi zasadami: równości (art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP), proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), ochrony praw majątkowych (art. 64 ust. 2 Konstytucji RP), oraz naruszenie art. 36 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jak też niesprawiedliwość uchwały. II. niedopuszczenia na działce nr [...] (po podziale nr: [...], [...] i [...] budowy budynków w zabudowie bliźniaczej czy szeregowej i wyznaczenie wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej na 50 %, zamiast - 40 %, niedopuszczenie możliwości zabudowy 60% powierzchni działki. W uzasadnieniu podniosła, że jest jednym z czterech współwłaścicieli działek położonych w gminie R. obręb C. nr [...], [...] i [...] (po 1000 m2 każda) o łącznej powierzchni 0,3011 ha przy ul [...] (poprzednio działka nr działki [...]) - KW WA1 W/00098840/5 i stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym ma legitymację do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Zdaniem skarżącej ustalenie w ww. planie bardzo zróżnicowanych stawek renty planistycznej nie wynikało z jakiejkolwiek cechy istotnej (relewantnej), z uwagi na którą można różnicować stawki renty planistycznej. Dla terenów zabudowy mieszkaniowej ustalono 30%, a dla terenów przemysłowych zaledwie 5 %, pozostałe 0%. Intencją gminy, przy podejmowaniu uchwały o tak rażącym zróżnicowaniu stawek renty planistycznej było zatem stworzenie przywileju dla właścicieli zbywających działki na terenach o przemysłowym przeznaczeniu. Tymczasem koszt przypadający ma metr kwadratowy obszaru objętego planem, wynikający z jego uchwalenia, jest taki sam dla terenów przemysłowych ze stawką renty planistycznej (5%), jak dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, co do których ustalono stawkę maksymalną (30 %). Ustalenie stawki renty planistycznej na 5% ułatwi obrót nieruchomością przed upływem 5 lat od uchwalenia planu, a stawki 30% utrudni obrót. Gmina nie nadąża za zamianami społeczno-gospodarczymi i zwlekała z uchwaleniem planu, nie powinna zatem określać maksymalnej stawki renty planistycznej. Przez kolejne 5 lat obrót własnością będzie de facto wstrzymany, z uwagi na konieczność uiszczenia 30% renty planistycznej. Zdaniem skarżącej, Sąd powinien rozważyć skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności z przywołanymi normami Konstytucji RP przepisów art. 36 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 12, art. 37 ust. 4 w zw. z art. 36 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzenny. Przepis art. 36 ust. 4 zdanie ostatnie, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, daje możliwość ustalenia renty planistycznej w przedziale 1-30 % w sposób całkowicie dowolny. Pozwala na oderwanie stawek renty planistycznej od rzeczywistego kosztu uchwalenia planu. Wysokość stawek nie ma odniesienia do zasady proporcjonalności, równości, zakazu dyskryminacji, zasady ochrony własności, zasady legalizmu. Samo uchwalenie planu nie powoduje żadnych korzyści, o ile nie zostaną dokonane przez gminę nakłady na infrastrukturę. Dalej skarżąca wywodziła, że zaskarżona uchwała jest wewnętrznie sprzeczna gdyż wprowadza nieuzasadnione uprzywilejowanie jednych podmiotów (właścicieli działek o przeznaczeniu U/MN, UC, P/U, PE - stawka 5% ) wobec drugich (właścicieli działek o przeznaczeniu MN, MNz, MN/U – stawka 30%). Niesprawiedliwe było dopuszczenie intensywnej zabudowy usługowej (75 % powierzchni zabudowy) na terenie znajdującym się w bliskim sąsiedztwie (na północ od projektowanej drogi 6KDL, obszar ujęty na filetowo w załączniku graficznym), a jednocześnie - pozbawienie właścicieli nieruchomości o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową - prawa do intensywniejszej zabudowy, niż zabudowa jednorodzinna dwulokalowa. W planie wyłączono zabudowę bliźniaczą oraz szeregową. Tymczasem budynek dwulokalowy (quasi-bliźniaczy), nie daje możliwości wydzielenia działek w razie wybudowania budynku mieszkalnego dwulokalowego, a jedynie ustalenia podziału do korzystania. W razie budowy budynku dwulokalowego (quasi-bliźniaka), powstają części wspólne budynku rodzące konflikty. Zdezaktualizował się sens dopuszczenia jedynie zabudowy "willowej", gdyż nikogo na taką zabudowę już nie stać. Zdaniem skarżącej minimalna powierzchnia działki pod budynek w zabudowie bliźniaczej powinna wynosić - 500 m2. Minimalna powierzchnia działki po zabudowę szeregową powinna wynosić 250m2. Gmina R. w odpowiedzi na skargę na uchwałę Rady Miejskiej w R. nr 281/XXI/2020 z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu C. na terenie gminy R., wnosiła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazała, że powoływane w skardze przepisy, nie nadają prawu własności charakteru bezwzględnego, gdyż przepisy ustawowe mogą kształtować ramy wykonywania tego prawa. Taki charakter ma ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w której organom gminy przyznano prawo określania zasad gospodarowania nieruchomościami wobec potrzeby ochrony ładu przestrzennego. Zakres korzystania z nieruchomości jest zatem limitowany postanowieniami planów miejscowych, a stosowne ograniczania są dopuszczalne o ile nie naruszają zasady proporcjonalności ingerencji w prawa własności. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ogranicza prawo własności (u.p.z.p.) - art 4 ust. 1, natomiast plan miejscowy jedynie je konkretyzuje. Prawne umocowanie do takiego działania daje m.in. art. 6 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykorzystywania prawa własności. Ustalenia zawarte w planie miejscowym mogą więc w znacznym stopniu ograniczać prawo własności terenów objętych planem (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Odnosząc się do zarzutu skargi w zakresie ustalenia 30 % stawki opłaty planistycznej, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., to określenie stawki procentowej było jednym z obowiązkowych elementów treści miejscowego planu. Stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 12 u.p.z.p., stawki procentowe określa się w planie miejscowym. Wysokość stawki procentowej zależy od uznania rady gminy uchwalającej plan, jednak nie może być ona wyższa niż 30 %. Ustawodawca uznał za zasadne, aby jednostki samorządu terytorialnego miały udział w dochodach właścicieli gruntów, które zwiększają się wskutek różnego rodzaju działań organów gminy odnoszących się do danych gruntów. Ideą wprowadzenia opłaty planistycznej było zrekompensowanie gminom wydatków poniesionych przy uchwalaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Rada Miejska w R. ustanawiając w zaskarżonej uchwale wysokość opłaty planistycznej działała w granicach prawa. Podobne wysokości opłat planistycznych zostały ustanowione również w innych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego obejmujących tereny przemysłowe na terenie gminy R. Między innymi w uchwale Rady Miejskiej w R. Nr 254/XIX/2020 z dnia 27 stycznia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego obręb D. oraz części obrębów R. i W. na terenie gminy R. - część B; uchwale Nr 255/XlX/2020 z dnia 27 stycznia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu S. na terenie gminy R.; uchwale Nr 282/XXI/2020 z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R. dla obrębu S. Przepisy art. 15 u.p.z.p. określające zawartość planu miejscowego stanowią m.in. o wymogu zgodności tego planu z zapisami studium. Stosownie do art. 9 ust. 4 u.p.z.p., ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Rada Miejska w R. uchwaliła przedmiotowy plan miejscowy po stwierdzeniu, iż nie narusza on ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy R. zatwierdzonego Uchwałą Nr 157/X/2019 Rady Miejskiej w R. z dnia 18 czerwca 2019 r. Ukształtowanie postanowieniami zaskarżonego planu wskaźników terenu, na którym znajdują się działki skarżącej, miało podstawę w treści obowiązującego Studium wraz ze zmianami wynikającymi z Uchwały Nr 427/XXX/2021 r. Rady Miejskiej w R,.z dnia 29 marca 2021 r. w sprawie uchwalenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R. W Studium dawna działka nr [...] położona była w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonym symbolem MN, dla którego ustalono wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej nie mniejszy niż 40% powierzchni działki. Nadto na terenie obejmującym działkę nr [...] (przed dokonanym podziałem) obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy R., przyjęty Uchwałą Nr 430/LI/98 Rady Miejskiej w R. z dnia 19 czerwca 1998 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy R. Działka znajdowała się na terenach rolnych stanowiących grunty orne oraz łąki i pastwiska, bez możliwości realizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jak również bez możliwości jej podziału (symbol R/RZ). Dopuszczona była jedynie lokalizacja zabudowy zagrodowej i gospodarczej dla obsługi gospodarstw rolnych oraz lokalizacja budynków i urządzeń służących produkcji rolniczej i przetwórstwu rolno-spożywczemu. Zdaniem organu zapisy zaskarżonego planu są bardziej korzystne dla właściciela niż uprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto skarżąca nie składała uwag do projektu uchwały w sprawie planu. Dalej organ wskazał, że tereny zabudowy produkcyjnej, składów i magazynów o symbolu 7P/U, położone są w pobliżu węzła trasy S8 i granica tych obszarów znajduje się w znacznej odległości od terenów działek, których współwłaścicielką jest skarżąca (ok. 300 m). Natomiast obszary o nieco niższym wskaźniku powierzchni biologicznie czynnej tj. 40%, jako tereny zabudowy mieszanej - mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej (MN/U i U/MN), wyznaczone są wzdłuż istniejących dróg klasy zbiorczej oraz w bezpośredniej granicy z terenami przemysłowymi, jako bufor dla wyznaczonej w dalszej kolejności zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczony symbolem 2MN, który obejmuje m.in. działki skarżącej, graniczy bezpośrednio od zachodu z terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na działkach leśnych (1MNz), gdzie ustalono powierzchnię biologicznie czynną na poziomie min. 80% powierzchni działki budowlanej i formę zabudowy budynkami wolnostojącymi. Natomiast od strony wschodniej, w niedalekiej odległości (ok. 80 m) w sąsiadującym obrębie S., występują tereny chronione przyrodniczo - zwarte obszary leśne i przylegające do nich tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o ustalonej minimalnej powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 50 %, jak również tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ekstensywnej o minimalnej powierzchni biologicznie czynnej 60% i formie zabudowy budynkami wolnostojącymi (Uchwała Nr 255/XIX/2020 Rady Miejskiej w R. z dnia 27 stycznia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu S. na terenie Gminy R.). Zdaniem organu wyznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obrębu C. obszary o określonych parametrach i wskaźnikach zabudowy, w tym minimalnej powierzchni biologicznie czynnej oraz formy zabudowy, mają swoje odzwierciedlenie w uwarunkowaniach środowiskowych, jak i istniejącym zagospodarowaniu terenów, przy jednoczesnym uwzględnieniu ustaleń Studium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego. Ponieważ zaskarżona uchwała została podjęta po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, zmieniającej z dniem 1 czerwca 2017 r. ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga nie musiała być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga została złożona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm., dalej jako u.s.g.). Zgodnie z treścią tego przepisu, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przesłanką konieczną dla skutecznego podważenia uchwały organu gminy w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego, jest wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Skarżący musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego własną - prawnie gwarantowaną sytuacją (ale nie faktyczną), a zaskarżaną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie. Skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej położonej na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym zaskarżoną uchwałą, to jest działek nr ew. [...], [...] i [...] położonych przy ul. [...] w gminie R. obręb C. (przed podziałem stanowiących działkę nr ew. [...]). Nieruchomość ta znajduje się w jednostce planistycznej 2 MN. Zachodzi zatem związek pomiędzy przysługującym skarżącej prawem własności ww. nieruchomości objętej zapisami planu i negatywnym wpływem zaskarżonej uchwały na sferę jej prawa, polegającym na jego ograniczeniu. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 741 zwanej dalej u.p.z.p.), istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przez zasady sporządzania planu należy rozumieć zasady dotyczące problematyki merytorycznej, związanej ze sporządzaniem planu, a więc: zawartości planu, zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. W odniesieniu do planu miejscowego jego zawartość (część tekstowa, graficzna) określają art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p., przedmiot określa art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p., a standardy dokumentacji określa wydane na podstawie art. 16 ust. 2 u.p.z.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003r. nr 164, poz. 1587). Natomiast tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu a skończywszy na uchwaleniu planu. Przy czym nie każde naruszenie zasad i trybu postępowania powoduje nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale tylko naruszenie istotne. Z treści art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika wprost, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powinien określać stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy. Z powyższego sformułowania można wyprowadzić wniosek o obowiązku określenia stawek procentowych w taki sposób, który pozwoliłby na ustalenie opłaty. Z § 4 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że ustalenie stawek procentowych dotyczy wszystkich terenów objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przy czym ich wielkość może być różna dla poszczególnych terenów lub grup terenów. Skoro stawka procentowa, o której wspomina art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi podstawę do ustalenia opłaty planistycznej zgodnie z art. 36 ust. 4 powołanej ustawy, to jako obligatoryjny element planu stawka procentowa musi zostać ustalona. Jednocześnie do kompetencji rady gminy nie należy ocena, czy ustalenia planu spowodują wzrost wartości nieruchomości. Kwestia wzrostu wartości nieruchomości jest badana w odrębnym postępowaniu administracyjnym kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej przy zastosowaniu odpowiedniej procedury (metod i podejść uwzględnianych przez rzeczoznawcę majątkowego) dotyczącej ustalenia opłaty planistycznej (art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). W zakres władztwa planistycznego gminy wchodzi, z mocy art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości. Koncepcja władztwa planistycznego oznacza, że w niektórych przypadkach ustalenia planu mogą ingerować w interesy podmiotów skarżących, natomiast nie może to powodować przekroczenia granic władztwa planistycznego. Prawo własności, mimo że jest najsilniejszym prawem podmiotowym do nieruchomości, korzystającym z gwarancji ustawowych i Konstytucyjnych, nie ma charakteru absolutnego i nieograniczonego. Ograniczenia te dopuszcza Konstytucja RP w art. 64 ust. 3, stanowiącym, że własność może być ograniczona, tyle że w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności tj. zakazem ingerencji w sferę praw i wolności jednostki nadmiernej w stosunku do chronionej wartości. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. W tej sprawie Sąd nie dostrzegł nadmiernej ingerencji postanowień planu dotyczących stawki renty planistycznej w sferę chronionego prawa własności. Przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należą do tej kategorii aktów, które dopuszczają wkraczanie w sferę korzystania z prawa własności, upoważniając do tego gminę, w ramach realizacji zadań własnych dotyczących kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na jej terenie, w tym uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego – art. 3 ust.1 u.p.z.p. Uchwalając plan miejscowy rada gminy ma kompetencje do ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Przyjęte przez gminę rozwiązania co do sposobu wykorzystania nieruchomości w sposób, który skutkuje ograniczeniem sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości – zgodnie z treścią planu - nie oznacza ex definitione, że zapisy planu i podjęta uchwała są niezgodne z prawem. W szczególności nie oznacza to, że przyjęte w projekcie planu rozwiązania są sprzeczne z Konstytucją. Odnosząc się do kwestii równości i proporcjonalności zastosowanych ograniczeń, a w konsekwencji "sprawiedliwości" zaskarżonego planu, zasadnie organ w odpowiedzi na skargę przypomniał, że teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczony symbolem 2MN, obejmujący m.in. działki skarżącej graniczy bezpośrednio od zachodu z terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na działkach leśnych (1MNz), gdzie ustalono powierzchnię biologicznie czynną na poziomie min. 80% powierzchni działki budowlanej i formę zabudowy budynkami wolnostojącymi. Tereny zabudowy produkcyjnej, składów i magazynów o symbolu 7P/U, położone są w pobliżu węzła trasy S8 i granica tych obszarów znajduje się w znacznej odległości od terenów działek, których współwłaścicielką jest skarżąca (ok. 300 m). Natomiast obszary o nieco niższym wskaźniku powierzchni biologicznie czynnej tj. 40%, jako tereny zabudowy mieszanej - mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej (MN/U i U/MN), wyznaczone są wzdłuż istniejących dróg klasy zbiorczej oraz w bezpośredniej granicy z terenami przemysłowymi, jako bufor dla wyznaczonej w dalszej kolejności zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Nadto od strony wschodniej, w niedalekiej odległości (ok. 80 m) w sąsiadującym obrębie S., występują tereny chronione przyrodniczo - zwarte obszary leśne i przylegające do nich tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o ustalonej minimalnej powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 50 %, jak również tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ekstensywnej o minimalnej powierzchni biologicznie czynnej 60% i formie zabudowy budynkami wolnostojącymi (Uchwała Nr 255/XIX/2020 Rady Miejskiej w R. z dnia 27 stycznia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu S. na terenie Gminy R.). Dlatego wyznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obrębu C. obszary o określonych parametrach i wskaźnikach zabudowy, w tym wskaźnik minimalnej powierzchni biologicznie czynnej oraz formy zabudowy, mają swoje uzasadnienie w uwarunkowaniach środowiskowych, jak i w istniejącym zagospodarowaniu terenów, przy jednoczesnym uwzględnieniu ustaleń Studium. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że stopień związania planów ustaleniami studium zależy w dużym stopniu od brzmienia ustaleń studium. W myśl art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Plany nie mogą naruszać ustaleń studium (wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 66/13, LEX nr 1519416). W Studium dawna działka nr [...] położona była w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonym symbolem MN, dla którego ustalono wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej nie mniejszy niż 40% powierzchni działki. Zatem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustalono dopuszczalny w tym zakresie wskaźnik (Studium przyjęte Uchwałą Nr 157/X/2019 Rady Miejskiej w R. z dnia 18 czerwca 2019 r., wraz ze zmianami wynikającymi z Uchwały Nr 427/XXX/2021 r. Rady Miejskiej w R. z dnia 29 marca 2021 r.) Podkreślenia wymaga, że w poprzednio obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przyjętym Uchwałą Nr 430/LI/98 Rady Miejskiej w R. z dnia 19 czerwca 1998 r., działka nr [...] położona była w terenach rolnych stanowiących grunty orne oraz łąki i pastwiska, oznaczonych symbolem R/RZ, bez możliwości realizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jak również bez możliwości jej podziału. Zapisy zaskarżonego planu są zatem bardziej korzystne dla skarżącej niż uprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca postulowała ustalenie stawki renty planistycznej dla nieruchomości o przeznaczaniu MN, MNz, MN/U - na 5 %, co w jej ocenie doprowadzi do wewnętrznej sprawiedliwości zaskarżonej uchwały. Dopuszczenie zabudowy bliźniaczej i szeregowej, na działkach o powierzchni 500 m2 pod połowę budynku bliźniaczego, 250 m2 pod budynek w zabudowie szeregowej, przy min. pow. biologicznie czynnej 30-40 % i maksymalnej pow. zabudowy - 60 %, co miałoby zapewnić szybkie doprowadzenie mediów (woda, kanalizacja). Zdaniem Sądu Rada Gminy R. zrealizowała przysługujące jej prawo władczego rozstrzygania o przeznaczeniu terenów pod różne funkcje z zachowaniem określonych w u.p.z.p. zasad i trybu sporządzania planu. Ocena przyjętych przez organ planistyczny rozwiązań dokonana przez pryzmat art. 28 ust. 1 u.p.z.p. prowadzi do wniosku, że rozwiązania te, w zakwestionowanym w skardze zakresie, nie naruszają obowiązującego prawa, w tym konstytucyjnej zasady proporcjonalności oraz zasady ochrony prawa własności. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa zarzucanych w skardze ani też innych naruszeń, które miałyby charakter istotny. W ocenie Sądu nie nastąpiło przekroczenie władztwa planistycznego, nie doszło do nieproporcjonalnej ingerencji ustaleń planu w prawo własności skarżącej. Kwestionowane stawki opłaty planistycznej mają w pewnym sensie charakter hipotetyczny, związany z założeniem że dojdzie do zbycia nieruchomości w określonym czasie oraz, że wzrośnie jej wartość w związku z uchwaleniem planu. Dla różnych terenów funkcjonalnych może być ustalona różna wysokość stawki opłaty planistycznej, jedyną wytyczną co do jej wysokości opisaną w ustawie jest okoliczność, że nie może być ona wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Zróżnicowanie kwestionowanych stawek ww. opłaty mieszcząc się w ustawowym przedziale pozostaje w ramach przysługującego gminie władztwa planistycznego i wyboru kryteriów tego różnicowania. Jeżeli organy planistyczne gminy działają na podstawie i w ramach obowiązującego prawa, a uwzględnienie interesu indywidualnego byłoby sprzeczne z interesem publicznym lub chronioną przez ustawodawcę wartością, to nie można im zarzucić bezprawności działania. Sąd nie stwierdza okoliczności, potwierdzających, że w analizowanej sprawie, wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu C. na terenie gminy R., przeznaczenie działek skarżącej i zastosowane w nim wskaźniki powierzchni biologicznie czynnej i powierzchni zabudowy oraz dotyczące stawek procentowych opłaty planistycznej – było przekroczeniem władztwa planistycznego gminy i naruszeniem prawa własności skarżącej. Podsumowując, przyjęte w planie rozwiązania planistyczne jako zgodne z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R., nie spowodowały przekroczyła granic władztwa planistycznego ani innych zasad sporządzania planu. Sąd nie znalazł również podstaw do zwrócenia się z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z normami Konstytucji RP, przywołanych przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzenny. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło