VII SA/Wa 1281/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-16
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wymierzeniu kary pieniężnej za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, które stało się ostateczne, może zostać uznane za nieważne z powodu rzekomego naruszenia przepisów dotyczących instalacji urządzeń budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o wymierzeniu kary pieniężnej za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego nie było dotknięte wadą nieważności. Montaż centrali wentylacyjno-klimatyzacyjnej w dobudowanym pomieszczeniu stanowił istotne odstępstwo od projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, wymagając uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności postanowienia o wymierzeniu kary, a skarga została oddalona.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymierzył Ośrodkowi Sportu i Rekreacji karę pieniężną za odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przy rozbudowie basenu o pomieszczenie na centralę wentylacyjno-klimatyzacyjną. Po tym, jak postanowienie stało się ostateczne, Ośrodek wystąpił o stwierdzenie jego nieważności, argumentując, że montaż centrali nie wymagał pozwolenia ani zgłoszenia. Organy obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności, co zostało zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi [...] Ośrodka Sportu i Rekreacji w S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia wymierzającego grzywnę skargę oddala.
VII SA/Wa 1281/05
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta S. na podstawie art. 59 f i 59 g w zw. z art. 50 ust 1 pkt 3 i ust 5 Prawa budowlanego ( Dz. U. z 2003 r. nr 207 , poz. 2016 ze zm. ) wymierzył [...] Ośrodkowi Sportu i Rekreacji przy ulicy [...] w S. karę w wysokości 2700 ( dwa tysiące siedemset ) złotych .
W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że powyższą karę pieniężną wymierzył z powodu odstępstw od zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2003 r. projektu budowlanego rozbudowy basenu o pomieszczenie na centralę wentylacyjno - klimatyzacyjną
Odstępstwa te zostały stwierdzone w dniu 14 stycznia 2004 r. po dokonaniu oględzin związanych z zawiadomieniem inwestora o zakończeniu budowy . Polegały na montażu w pomieszczeniu rozbudowy basenu centrali wentylacyjno - klimatyzacyjnej wraz z kanałami wentylacyjnymi i montażu instalacji elektrycznej zasilającej centralę.
Od postanowienia nakładającego karę pieniężną inwestor nie wnosił zażalenia wobec czego stało się ostateczne .
[...] Ośrodek Sportu i Rekreacji w S. wnioskiem z dnia 30 października 2004 r. wystąpił na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] lutego 2004 r. nakładającego karę w wysokości 2700 zł .
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym , zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem , jak przyłącza i urządzenia instalacyjne w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy , ogrodzenia , place postojowe i place pod śmietniki . W ocenie wnioskodawcy w świetle tego przepisu przedmiotowa centrala jest urządzeniem budowlanym.
Natomiast zgodnie z art. 29 ust 2 pkt 15 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych . Z kolei zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b w/w ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga m. in. wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych . Skoro wysokość centrali zamontowanej w rozbudowanym pomieszczeniu wynosi mniej niż 3 m to roboty nie podlegały zgłoszeniu .
Po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. na podstawie art. 157 § 1 i § 2 oraz 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta S. z dnia [...] lutego 2004 r. wymierzającego [...] Ośrodkowi Sportu i Rekreacji w S. karę pieniężną w wysokości 2700 złotych.
W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł , że kwestionowane postanowienie nie narusza przepisów materialno-procesowych w rozumieniu art. 156 § 1kpa.
Inwestor wykonując rozbudowę basenu o pomieszczenie na centralę wentylacyjno-klimatyzacyjną odstąpił od warunków pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 2003 r. Odstępstwo to polegało na montażu w pomieszczeniu
rozbudowy basenu centrali wentylacyjno-klimatyzacyjnej wraz z kanałami wentylacyjnymi i montażu instalacji elektrycznej zasilającej centralę.
Zgodnie z art. 57 ust 6 Prawa budowlanego zawiadomienie o zakończeniu budowy stanowiło wezwanie właściwego organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59 b ust 1 . W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innego rażącego naruszenia warunków pozwolenia na budowę , na podstawie art. 59 f Prawa budowlanego wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty , współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego . Skoro kara została wymierzona w oparciu o powyższe przepisy i właściwie wyliczona to organ nie stwierdził naruszenia prawa.
Zażalenie na to postanowienie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł [...] Ośrodek Sportu i Rekreacji.
Podniósł w nim, że wbrew temu co stwierdził w swoim rozstrzygnięciu organ I instancji kwestionowanym postanowieniem wymierzono karę nie za odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę lecz za montaż centrali wentylacyjno - klimatyzacyjnej i pozostałych urządzeń bez stosownego pozwolenia właściwego organu lub zgłoszenia . Skarżący twierdził natomiast , że na montaż przedmiotowej centrali i pozostałych urządzeń zbędne było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę czy też zgłoszenie . W ocenie inwestora kwestionowane postanowienie o wymierzeniu grzywny zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Po rozpatrzeniu zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że kwestionowane postanowienie o nałożeniu kary grzywny nie jest dotknięte żadną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa . Zgodnie z art. 59 f Prawa
budowlanego za istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia budowlanego wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty , współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego. Wymierzona kara pieniężna została wyliczona w sposób prawidłowy .
Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że w podstawie prawnej postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta S. z dnia [...] lutego 2004 r. błędnie przywołano przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Jednak organ ocenił to jako wadę formy nie mającą znaczenia w świetle przesłanek z art. 156 § 1 kpa skutkujących nieważnością.
Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, że montaż przedmiotowych urządzeń oraz wykonanie kanałów wentylacyjnych i instalacji elektrycznej stanowi niewątpliwe odstępstwo od warunków udzielonego pozwolenia na budowę . Ponadto stwierdził ,że montaż urządzeń budowlanych kwalifikowany jako wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa związany był z realizacją inwestycji i wymagał udzielenia pozwolenia budowlanego . Jednocześnie wskazał . iż samowolne zrealizowanie urządzeń budowlanych stosownie do art. 51 Prawa budowlanego zakwalifikowane być powinno jako istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia budowlanego.
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...] Ośrodek Sportu i Rekreacji w S. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
W uzasadnienie skarżący podniósł , że kwestionowanym w postępowaniu nieważnościowym postanowieniem wymierzono mu karę nie za odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę lecz za montaż centrali wentylacyjno-klimatyzacyjnej i pozostałych urządzeń bez stosownego pozwolenia lub zgłoszenia właściwego organu. Natomiast montaż centrali i pozostałych urządzeń nie wymagał zdaniem skarżącego pozwolenia budowlanego ani zgłoszenia.
Stosownie do art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym , zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem , jak przyłącza i urządzenia instalacyjne . w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków , a także przejazdy , ogrodzenia , place postojowe i place pod śmietniki. W świetle tej definicji przedmiotowa centrala jest zdaniem skarżącego urządzeniem budowlanym . Z kolei zgodnie z art. 29 ust 2 pkt 15 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych . Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b w/w ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga m. in. wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych . Skoro wysokość centrali zamontowanej w rozbudowanym pomieszczeniu wynosi mniej niż 3 m to nie podlegała zgłoszeniu . Skarżący wskazał, że organ nie ustosunkował się do tych argumentów podniesionych w odwołaniu .
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie jest zasadna .
Zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych (mająca odpowiednio zastosowanie do postanowień - art. 126 kpa ) jest jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego.
Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa rażąco można naruszyć przepis, którego treść może zostać ustalona bez zbędnych zabiegów interpretacyjnych.
Ponadto o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że
pozostają one w jawnej sprzeczności (wyrok NSA z dnia 11.05.1994r., III SA 1705/93; Wspólnota Nr 42/1994,s. 16).
W niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo uznały, iż postanowienie z dnia [...] lutego 2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta S. dotyczące wymierzenia kary pieniężnej [...] Ośrodkowi Sportu i Rekreacji nie było dotknięte wadą nieważności.
Jak wynika z materiału dowodowego inwestor zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta S. o zakończeniu budowy. Organ nadzoru budowlanego mógł stosownie do art. 54 ust 1 Prawa budowlanego ( w brzmieniu ówcześnie obowiązującym - Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016) w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia wnieść sprzeciw.
Sprzeciw został zgłoszony przez organ w dniu [...] grudnia 2003 r. gdyż w oparciu o przedłożone przez inwestora do zawiadomienia o zakończeniu budowy dokumenty ustalono, że zaistniały istotne odstępstwa od projektu budowlanego i decyzji pozwalającej na budowę.
W dniu 14 stycznia 2004 r. po dokonaniu oględzin związanych z zawiadomieniem inwestora o zakończeniu budowy potwierdzone zostały odstępstwa od pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 2003 r. polegające na montażu centrali wentylacyjno-klimatyzacyjnej w pomieszczeniu rozbudowy basenu czego pozwolenie na budowę nie przewidywało .
Organ uznał, że wykonanie tych robót wymagało wcześniejszego uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę stosownie do art. 36 a Prawa budowlanego, gdyż odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę były istotnie.
Natomiast stosownie do art. 59 a ust 1. Prawa budowlanego ( w brzmieniu ówcześnie obowiązującym ) właściwy organ przeprowadzał , na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.
Kontrola ta obejmowała m.in. sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie wykonania urządzeń budowlanych .
W tym kontekście stwierdzić należy , że montaż centrali wentylacyjno-klimatyzacyjnej stanowił istotne odstępstwo od projektu budowlanego. Odstępstwo to należy bowiem rozumieć nie tylko jako wykonanie obiektu w sposób niezgodny z projektem , ale także wykonanie robót nie przewidzianych w projekcie i nie zatwierdzonych pozwoleniem budowlanym - w sytuacji kiedy było ono wymagane .
Twierdzenie skarżącego jakoby instalacja przedmiotowych urządzeń nie wymagała pozwolenia budowlanego ani zgłoszenia nie jest zasadne .
Zgodnie z art. 3 ust 1 pkt a Prawa budowlanego przedmiotowe roboty należałoby zakwalifikować jako wykonywanie części obiektu wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Z technicznego punku widzenia bardzo istotną częścią basenu i przedmiotowej inwestycji były urządzenia instalacji wentylacyjno-klimatyzacyjnej natomiast sam budynek w którym zamontowano centralę wentylacyjno-klimtyzacyjną stanowił tylko pomieszczenie dla urządzeń technicznych mających znaczący wpływ na prawidłowe funkcjonowanie obiektu.
Gdyby zatem inwestor przedstawił projekt budowlany dotyczący modernizacji basenu polegającej na dobudowaniu pomieszczenia z centralą klimatyzacyjno -wentylacyjną i urządzeniami z tym związanymi , to nie ulega wątpliwości, że pozwolenie budowlane dotyczyłoby nie tylko budynku ale również instalacji.
Skoro jednak inwestor przedstawił projekt budowlany dotyczący tylko pomieszczenia na centralę wentylacyjno-klimatyzacyjną i decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. uzyskał pozwolenie budowlane na jego wykonanie to nie mógł na podstawie tej decyzji realizować większego zakresu robót w postaci montażu instalacji i centrali wentylacyjno-klimatyzacyjnej .
Wadliwe jest - jak to czyni inwestor, oddzielne traktowanie samego pomieszczenia rozbudowy od instalacji. Są to bowiem technicznie i funkcjonalnie powiązane składniki tego samego obiektu budowlanego ( stanowią cześć basenu ).
Nie ma więc w niniejszej sprawie zastosowania przepis art. 29 ust 2 pkt 15 Prawa budowlanego który stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych jak również przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy stanowiący o obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi wykonywania robót polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń o wysokości powyżej 3 m. Poza tym ten ostatni przepis odnosi się do instalowania "na obiektach" a nie "w obiektach" o czym dodatkowo świadczy wyróżnik wysokościowy .
Biorąc pod uwagę, iż nie został naruszony przepis art. art. 59 f Prawa budowlanego ( Dz. U. z 2003 r. nr 207 , poz. 2016 ze zm. ) będący podstawą wymierzenia [...] Ośrodkowi Sportu i Rekreacji kary w wysokości 2700 złotych, a nadto prawidłowe było jej wyliczenie - to zaskarżone rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia jest zgodne z prawem .
Skoro zarzuty skargi okazały się nieskuteczne to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) skargę -jako nieuzasadnioną- oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło