VII SA/Wa 1281/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-18

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie samowolnej zabudowy werandy, oparte na stwierdzeniu, że roboty wykonano zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami, jest prawidłowe, jeśli nie dokonano ustaleń co do możliwości legalizacji obiektu lub nakazu rozbiórki?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania w sprawie samowolnej zabudowy werandy jest nieprawidłowe, jeśli organy nie dokonały ustaleń co do możliwości legalizacji obiektu lub nakazu rozbiórki zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. Samowola budowlana wymaga wydania decyzji merytorycznej – albo nakazującej rozbiórkę, albo pozwalającej na użytkowanie, jeśli obiekt spełnia wymogi prawa. Samo stwierdzenie zgodności z zasadami wiedzy technicznej nie jest wystarczające do umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie zabudowanej werandy, uznając, że obudowa została wykonana przed 1995 r. i zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący W. B. zarzucił organom, że osoba zgłaszająca samowolę budowlaną nie miała prawa do dysponowania nieruchomością, a organy nie zbadały, czy sprawa nie była już przedmiotem postępowania lub czy nie wydano nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. B. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 1281/06 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2005r na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył w ramach nadzoru budowlanego postępowanie prowadzone w sprawie zabudowanej werandy od strony południowej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu podał, iż przeprowadzone w dniu [...] stycznia 2004r oględziny wykazały istnienie obudowanej werandy, która jako pokój stanowi integralną część mieszkania. Obudowa werandy została dokonana w ramach samowoli budowlanej przed 1995r wobec czego do przedmiotowej budowy organ zastosował przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane, nakładając postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2005r na podstawie art. 56 Prawa budowlanego na inwestora S. R. obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie, inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej powykonawczej adaptowanej i rozbudowanej werandy wraz z oceną techniczną elementów konstrukcyjnych, uwzględniającą obowiązujące normy i przepisy w tym zakresie. Z przedłożonej inwentaryzacji wynika, iż wszelkie roboty wykonano zgodnie zasadami wiedzy technicznej, w sposób prawidłowy uwzględniając obowiązujące przepisy techniczno-budowlane oraz normy budowlane. Ponadto, roboty spełniają wymogi bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, użytkowania, a zastosowane materiały są dopuszczone do obrotu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż "wobec powyższych ustaleń postępowanie prowadzone w tej sprawie postanowiono umorzyć". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania W. B., decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do zmiany lub uchylenie zaskarżonej decyzji bowiem z inwentaryzacji sporządzonej przez osobę uprawnioną wynika, iż brak jest podstaw do nakładania na inwestora dodatkowych czynności, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. B. Skarżący podniósł, iż S. R. jest jedynie lokatorką budynku będącego współwłasnością Skarbu Państwa, C. G. i skarżącego w związku z czym nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a tym samym nie posiada legitymacji prawnej do składania wniosków dotyczących legalizacji bezprawnie wybudowanych obiektów. Zdaniem skarżącego, organy błędnie potraktowały S. R. jako inwestora z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący zarzuca organom brak zbadania czy samowola budowlana dokonana przez S. R. nie była już przedmiotem postępowania przed organami i czy w tej sprawie nie został już wydany nakaz rozbiórki, którego pani R. nie wykonała. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi i podnosząc, iż przepisy prawa budowlanego z 1974r nie wymagają przy legalizacji samowoli budowlanej przedkładania przez inwestora dokumentów poświadczających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W sprawie bezspornym jest, iż samowolna zabudowa werandy została wykonana przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane(Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.). W tej sytuacji, zgodnie z art. 103 powołanej ustawy z dnia 7 lipca 1994r w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Na wniosek skarżącej z dnia [...] grudnia 2003r dotyczący zalegalizowania samowolnej zabudowy werandy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu [...] stycznia 2004r oględziny, a następnie nałożył na podstawie art. 56 Prawa budowlanego obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie, inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej powykonawczej adaptowanej i rozbudowanej werandy. Ustalenia wynikające z inwentaryzacji o braku podstaw do nakładania na inwestora dodatkowych czynności, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, nie mogą spowodować umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Postępowanie w niniejszej sprawie nie stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie zostało bowiem wszczęte w związku z wnioskiem skarżącej mającej przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, która nie zrezygnowała z dochodzenia swoich praw, a ponadto, rozstrzygnięcie tej sprawy co do jej istoty przez wydanie decyzji administracyjnej miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974r, w stosunku do każdej samowoli budowlanej winna być wydana decyzja nakazująca przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego bądź też decyzja pozwalająca na jego użytkowanie. Przepisy Prawa budowlanego z 1974r nie przewidują bowiem bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki lecz pozwalają na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 37 tej ustawy. W pierwszej kolejności organ powinien dokonać ustaleń i wyjaśnić, czy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego. Dopiero dokonanie ustaleń i wyjaśnienie, iż nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego pozwala organowi prowadzić postępowanie pod kątem możliwości zezwolenia na użytkowanie. Pozwolenie na użytkowanie jest formą legalizacji w sytuacji gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego. Jest wobec tego oczywiste, że wydanie tego rodzaju decyzji wymaga uprzedniego ustalenia przez organ orzekający w tej sprawie spełnienia przez obiekt budowlany wszystkich wymogów od których uzależnione jest wydanie decyzji. Stwierdzić należy, iż powyższych czynności organ nie wykonał lecz z naruszeniem art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w ramach nadzoru budowlanego Brak wyjaśnienia sprawy w aspekcie wyżej wskazanym powoduje, iż zaskarżona decyzja została również wydana z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 kpa i 107 § 3 kpa. Ponownie rozpatrując sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. powinien również mieć na uwadze prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lipca 1990r, sygn. akt [...] przywracający powodom A. i M. S. posiadanie przedmiotowej werandy i nakazujący skarżącej usunięcie elementów budowlanych wprowadzonych po dniu 13 maja 1989r. Naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło