VII SA/Wa 1281/25
WyrokWSA w Warszawie2026-01-30
Skład orzekający: Elżbieta Granatowska, Tomasz Janeczko, Justyna Wtulich-Gruszczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając jednoznacznie, jaki akt administracyjny był przedmiotem wniosku skarżącego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organy administracji publicznej nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości, jaki konkretnie akt administracyjny (decyzja czy postanowienie) był przedmiotem wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności. Brak precyzyjnego określenia przedmiotu wniosku uniemożliwił prawidłowe ustalenie właściwości organu do rozpoznania sprawy oraz formy rozstrzygnięcia, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący G. D. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. dotyczącej nakazania usunięcia nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej, wskazując jednocześnie, że dotyczy ona postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Lubelski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej umorzył postępowanie, uznając skarżącego za stronę. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uchylił decyzję Lubelskiego Komendanta i orzekł co do istoty sprawy, umarzając postępowanie. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na brak wyjaśnienia przez organy, jaki akt administracyjny był przedmiotem wniosku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 11 marca 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 20 stycznia 2025 r. i zasądził od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego G. D. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Granatowska Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko (sprawozdawca) asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska Protokolant: referent stażysta Nikola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 11 marca 2025 r. znak: BPZ-II.5291.1.2025.5 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2025 r. znak: [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego G. D kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "organ", "Komendant Główny PSP", "KGPSP") decyzją z 11 marca 2025 r. znak: BPZ-II.5291.1.2025.5, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1, art. 126 w związku z art. 127 § 2, art. 156 § 1 i art 157 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a."), a także art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 127 ze zm., dalej "ustawa o PSP") oraz w związku z wniesionymi przez G. D. (dalej "skarżący") :
a) odwołaniem z 4 lutego 2025 r. od decyzji Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 20 stycznia 2025 r. znak WZ.5291.4.2024.1 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. z [...] lipca
2024 r. znak [...] utrzymanego w mocy postanowieniem Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 14 sierpnia 2024 r. znak WZ.5290.5. 2024.1.), a także z
b) wnioskiem z 18 grudnia 2024 r. o stwierdzenie nieważności "decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. P. w sprawie nakazania usunięcia nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej w zakładzie W. P. Sp. z o.o. w W. (...) sprawa dotyczy decyzji w której Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w R. w sprawie [...] postanowieniem z [...]-07 2024 roku odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego":
- uchylił w całości zaskarżoną decyzję Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 20 stycznia 2025 r. znak WZ.5291.4.2024.1. i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. z [...] lipca 2024 r. [...] oraz utrzymującego go w mocy postanowienia Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 14 sierpnia 2024 r. znak WZ.5290.5.2024.1.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący w piśmie z 4 lutego 2025 r., wniósł do Komendanta Głównego PSP, odwołanie od decyzji z 20 stycznia 2025 r. Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (dalej "Lubelski KW PS").
Zaskarżoną decyzją (decyzja umarzającą), Lubelski KW PSP umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku Skarżącego z 18 grudnia 2024 r., w którym wnosił on na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. o: "stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego PSP w R. w sprawie nakazania usunięcia nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej w zakładzie W. P. Sp. z o.o. w W. - sprawa dotyczy decyzji w której Komendant Powiatowy PSP w R. w sprawie [...] postanowieniem z [...] lipca 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego.
Organ znaczył, że objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienie Komendanta Powiatowego PSP w R. nie było ostateczne. W sprawie tej, jako organ II instancji orzekał również Lubelski KW PSP, który postanowieniem z 14 sierpnia 2024 r. znak: WZ.5290.5.2024.1 utrzymał w mocy zażalone postanowienie Komendanta Powiatowego PSP w R., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.
Odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego, organy uzasadniły brakiem posiadania przez Skarżącego przymiotu strony w sprawie. Uznano, że sam fakt bycia sąsiadem (współwłaścicielem nieruchomości sąsiadującej z działką zakładu) nie stanowi o posiadaniu interesu prawnego.
Dodatkowo, w wyniku złożonej przez Skarżącego skargi, sprawa ta podlegała również ocenie sądowej. Wojewódzki Sądu Administracyjny w Lublinie, w prawomocnym wyroku z 10 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 753/24, przyznając rację organom Państwowej Straży Pożarnej obu instancji, oddalił skargę na postanowienie odmawiające Lubelskiego KW PSP w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie usunięcia nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzygał w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie w związku z art 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. rozpoznając sprawę, sąd badał z urzędu miedzy innymi, czy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., stanowiące przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (tu postanowienia odmawiającego). Tym samym, sąd oddalając skargę orzekał w pełnym zakresie co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu, z urzędu biorąc pod uwagę wszystkie uchybienia jakie mogły mieć miejsce przy jego wydaniu, a zwłaszcza, oceniając że nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonego aktu.
Komendant Główny PSP wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, "analizę rozpocząć należy od przypomnienia bezdyskusyjnego poglądu, według którego, z istoty zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego sformułowanej w art. 15 k.p.a. wynika, że sprawa, w której od decyzji organu pierwszej instancji strona złożyła odwołanie jest rozpoznawana dwukrotnie - najpierw przez organ pierwszej, a później przez organ drugiej instancji. W konsekwencji do obiegu prawnego wchodzi decyzja organu odwoławczego. Co do zasady, instytucja stwierdzenia nieważności może dotyczyć wyłącznie decyzji (postanowień) ostatecznych." (wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1950/19, LEX nr 3041346).
Przekładając powyższe rozważania na grunt sprawy organ wskazał, że wniosek Skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego PSP w R., (jako organu pierwszej instancji w tej sprawie), w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostawało ostateczne postanowienie drugoinstancyjne Lubelskiego KW PSP, w istocie oznacza kwestionowanie również postanowienia ostatecznego utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.
Biorąc zatem pod uwagę dyspozycję wynikającą z art. 157 § 1 k.p.a., właściwym do stwierdzenia nieważności postępowania w tej sprawie jest Komendant Główny PSP, jako organ wyższego stopnia wobec Lubelskiego KW PSP (art. art. 11a ust 2 pkt 2 ustawy o PSP). Tym samym, Lubelski KW PSP wydał zaskarżoną decyzję umarzającą w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego PSP w R. z naruszeniem przepisów o właściwości.
W takiej sytuacji rozpatrując odwołanie Skarżącego z 4 lutego 2025 r., od decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, Komendant Główny PSP, działając jako organ odwoławczy, obowiązany jest na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy w zakresie wniosku Skarżącego z 18 grudnia 2024 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia odmawiającego. Organ przypomniał, że kwestie nieważnościowe w tej sprawie rozpoznał już Wojewódzki Sądu Administracyjny w Lublinie w wyroku z 10 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 753/24. Z akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że żądanie stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego zawarte we wniosku Skarżącego dotyczy okoliczności objętych prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego.
W tych okolicznościach, prawomocny wyrok sądu administracyjnego, zgodnie z art. 171 p.p.s.a ma powagę rzeczy osądzonej, co oznacza, formalną przeszkodę wszczęcia postępowania nadzorczego (tu nieważnościowego) przez Komendanta Głównego PSP w niniejszej sprawie.
Stosując odpowiednio art. 105 k.p.a., w związku ze stwierdzeniem bezprzedmiotowości postępowania organ umorzył w całości postępowanie I instancji w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego PSP w R. z [...] lipca 2024 r. oraz postanowienia Lubelskiego KW PSP z 14 sierpnia 2024 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. D.
Wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie z 11 marca -2025 r. BPZ II 5291.1.2025.5 oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie z 20 stycznia 2025.
Decyzjom obu organów zarzucił:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że jest współwłaścicielem działek o nr ewidencyjnych [...] oraz [...] zlokalizowanych w miejscowości B., gmina W.. Działki te są bezpośrednim sąsiadem dużego kompleksu produkcyjnego stanowiącego obszar kilku ha prowadzonego przez W. P. sp. z o.o. z siedzibą w B.. Przedsiębiorstwo to zajmuje się produkcją papieru. Na swoich działkach skarżący prowadzi przedsiębiorstwo oraz ma zgromadzony dobytek.
Budynki przedsiębiorstwa prowadzonego przez W. P. sp. z o.o. w B. zlokalizowane są w odległości kilku metrów od działki skarżącego, natomiast jeden budynek w którym przechowywane są materiały palne (kleje do produkcji) oddalony jest od działki skarżącego i jego dobytku o dwa metry.
W dniu 18 grudnia 2024 r. złożył do Komendanta Wojewódzkiego PSP w Lublinie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego PSP w R. w sprawie nakazania usunięcia nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej w zakładzie W. P.
Wskazał, że sprawa dotyczy decyzji w której Komendant Powiatowy PSP w R. procedował w 2024 r. ale z uwagi na fakt, że nie był dopuszczony jako strona postępowania to nie jest w stanie dokładnie określić sygnatury decyzji oraz daty jej wydania .
Decyzją z 20 stycznia 2025 Lubelski Komendanta Wojewódzkiego PSP w Lublinie r. umorzył postępowanie administracyjne bowiem w jego ocenie skarżący nie jest stroną postępowania.
W dniu 4 lutego 2025 r. złożył do Komendanta Głównego PSP odwołanie od decyzji Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Lublinie z 20 stycznia 2025 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
W dniu 17 marca 2025 roku odebrał decyzję Komendanta Głównego PSP z 11 marca 2025 r. w przedmiocie uchylenia decyzji Komendanta Wojewódzkiego PSP w Lublinie z 20 stycznia 2025 r. i orzeczenia co do istoty sprawy.
Skarżący nie zgadza się z takim rozstrzygnięciem, gdyż w jego ocenie decyzje organów obu instancji rażąco naruszają prawo.
W pierwszej kolejności zaznaczył, że przepisy k.p.a. wskazują w art. 28, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W odwołaniu wskazał szereg przepisów prawa materialnego, rangi ustawowej oraz rozporządzeń wykonawczych, które wskazują na interes prawny skarżącego w uczestniczeniu na prawach strony w postępowaniu, które może mieć wpływ na jego dobytek i bezpieczeństwo przeciwpożarowe.
Decyzje obu organów zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów k.p.a. Nieprawidłowo określono krąg uczestników postępowania, pomijając całkowicie zainteresowaną spółkę W. P.
Procedura prowadzona przez organ I instancji odbyła się bez formalnego wszczęcia postępowania, którym organ pismem zawiadamia strony o wszczętym postępowaniu i z prośba o zajęcie stanowisk sprawie, co więcej nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego i dowodowego, a przed wydaniem samej decyzji organ nie wystosował zawiadomienia o zebranym materiale dowodowym oraz i zawiadomieniem do wypowiedzenia się sprawie co o zebranego materiału i dowodowego. Organ rażąco zaniedbał procedurę zebrania dowodów w sprawie.
Organ odwoławczy nie tylko nie zauważył błędów organu I instancji ale bezprawnie orzekł o sprawach, które nie były przedmiotem postępowania umarzając postępowanie Komendanta Powiatowego PSP w R. P.
Skarżący wskazał, że dużo wątpliwości co do zgodności z prawem budzi uzasadnienie organu odwoławczego, zawiera powoływanie się na nieprawdziwe fakty i stwierdzenia.
Natomiast wnioski płynące z błędnego pouczenia, które organ zawarł w decyzji wskazują, że Komendant Główny PSP przypisał sobie kompetencje ministra.
W ocenie skarżącego powołane wyżej przepisy prawa materialnego dotyczące wymagań przeciwpożarowych wskazują na oczywistą podstawę do tego aby skarżący był stroną postępowania w celu obrony praw w postępowaniu administracyjnym dotyczącym warunków ochrony przeciwpożarowej przedsiębiorstwie W. P.
Zatem oba postępowania administracyjne skarżący uważa za wadliwe i niezgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a., względnie o je oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Organ wskazał, że Komendant Główny PSP uznał się w tej sprawie za organ I instancji, z tego względu przedmiotowa decyzja, zgodnie z art. 127 § 3 i art. 129 k.p.a. opatrzona była pouczeniem, że skarżącemu przysługuje, w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia, możliwość zwrócenia się do Komendanta Głównego PSP z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie, poinformowano stronę, że "Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa - bezpośrednio do sądu administracyjnego, w tym przypadku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od doręczenia decyzji, za pośrednictwem Komendanta Głównego PSP.
Następnie, do Komendanta Głównego PSP wpłynęło z zachowaniem ustawowego terminu, kolejne podanie skarżącego z dnia 23 marca 2025 r. (z datą nadania ze stempla pocztowego - 24 marca 2025 r.), zawierające wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 11 marca 2025 r. znak BPZ-II.5291.1.2025.5.
W tym stanie rzeczy, Komendant Główny PSP po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stosując odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, wydał w tej sprawie drugoinstancyjne orzeczenie. W decyzji z dnia 26 maja 2025 r. znak BPZ-II.5291.2.2025.4 organ utrzymał w mocy swoją zaskarżoną decyzję z dnia 11 marca 2025 r. znak BPZ-II.5291.1.2025.5 w całości.
Biorąc zatem pod uwagę fakt skorzystania przez Skarżącego z prawa do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zaistniały przesłanki zawarte w art. 52 § 3 p.p.s.a., niedopuszczalne zatem w ocenie organu było zwrócenie się przez skarżącego z przedmiotową skargą z dnia 13 kwietnia 2025 r. do WSA w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej wskazanych.
W niniejszej sprawie w toku postępowania administracyjnego nie zostały rzetelnie wyjaśnione i uwzględnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania niejasnych i błędnych rozstrzygnięć.
Organy nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości kwestii podstawowej, a mianowicie, jaki akt administracyjny był przedmiotem wniosku skarżącego z dnia 19 grudnia 2024 r. inicjującego postępowanie nieważnościowe.
Wniosek ten nie został klarownie sformułowany. Skarżący bowiem wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. P. w sprawie nakazania usunięcia nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej w zakładzie W. P. Sp. z o. o. B. [...] W. wskazując jako podstawę prawną art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie sprecyzował, że sprawa dotyczy decyzji, w której Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w R. P. w sprawie znak [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego.
Oczywistym jest, że wniosek nie mógł dotyczyć "decyzji, w której wydano postanowienie", a zatem mogło skarżącemu chodzić o "sprawę, w której wydano postanowienie", tym bardziej, że wskazany we wniosku znak: [...] dotyczy postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] lipca 2024.
Mając na uwadze treść powyższego wniosku, należało wezwać skarżącego do jednoznacznego sprecyzowania czy:
-Skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] lutego 2024 r. znak [...], nakładającej na spółkę dwa obowiązki: opracowania dla zakładu i wdrożenia Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego oraz dokonania oceny zagrożenia wybuchem dla miejsca ładowania akumulatorów wózków widłowych w zakładzie W. P. Sp. z o. o..
-Skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R.z dnia [...] lipca 2024 r znak [...] (który to numer podał we wniosku) dotyczącego odmowy wszczęcia przez ww. organ postępowania administracyjnego w sprawie nakazania usunięcia nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej w zakładzie W. P. Sp. z o. o., z uwagi na brak posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony.
Doprecyzowanie to było konieczne bowiem treść wniosku nie wyklucza, że mógł on dotyczyć decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. P. z dnia [...] lutego 2024 r. znak [...]. Zwrócić bowiem należy uwagę, że w odwołaniu mowa jest wyłącznie o decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. P. z dnia [...] lutego 2024 r., nie zaś o postanowieniu. Również w skardze skierowanej do Sądu skarżący wskazuje, że złożył wniosek "o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. P w sprawie nakazania usunięcia nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej w zakładzie W. P. Sp. z o.o. Skarżący wskazał też w skardze, że "sprawa dotyczy decyzji w której Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w R. procedował w 2024 roku ale z uwagi na fakt, że nie byłem dopuszczony jako strona postępowania to nie jestem w stanie dokładnie określić sygnatury decyzji oraz daty jej wydania".
Lubelski Komendant Wojewódzki PSP po zapoznaniu się z wnioskiem skarżącego, wydał decyzję z dnia 20 stycznia 2020 r., znak: WZ.5291.4.2024.1 umarzającą w całości postępowanie administracyjne. Błędny i być może będący przyczyną dalszych nieporozumień w sprawie był brak wskazania przez Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w sentencji decyzji, jaki dokładnie akt administracyjny był przedmiotem rozstrzygnięcia. Z sentencji decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Komendanta PSP wynika jedynie, że przedmiotem rozstrzygnięcia była decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. ale nie wskazano jej numeru ani daty.
Jednocześnie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Lubelski Komendant Wojewódzki PSP całkowicie zbędnie powołuje się na postanowienie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R.z dnia [...] lipca 2024 r znak [...], które nie ma żadnego związku z postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Uzasadnienie decyzji Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP jest niejasne i sprawie wrażenie jakby kontroli pod kątem przesłanek nieważności podlegało zarówno kontroli postanowienie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R.z dnia [...] lipca 2024 r znak [...], jak też decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] lutego 2024 r. znak [...]. Świadczy o tym sformułowanie " dlatego organ przeanalizował również w kontekście ww. decyzji przedmiot złożonego wniosku ...".
Z sentencji decyzji Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia 20 stycznia 2025 r., znak: WZ.5291.4.2024.1 wynika, że Lubelski Komendant Wojewódzki PSP uznał że wniosek skarżącego dotyczy decyzji (choć jak już wspomniano nie wiadomo z jakiej daty i o jakim znaku).
Tymczasem z niezrozumiałych powodów Komendant Główny PSP uznał że skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności nie decyzji lecz, postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] lipca 2024 r znak: [...]. Komendant Główny PSP dokonał zatem oceny innego aktu administracyjnego niż ten który był przedmiotem rozpoznania Lubelskiego Wojewódzkiego Komendanta PSP działającego jako organ I instancji. W sposób niedopuszczalny wyszedł zatem poza zakres sprawy określonej w decyzji pierwszej instancji.
Od ustalenia, jaki akt był przedmiotem wniosku skarżącego, zależeć będzie prawidłowość dalszego toku postępowania w zakresie formy rozpoznania tego wniosku i właściwości organu.
Zgodnie bowiem z treścią art. 158 § 1 k.p.a., rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji, natomiast w przypadku gdy stwierdzenie nieważności dotyczy postanowienia, aktom prawnym kończącym sprawę nadaje się formę postanowienia. W myśl art. 126 k.p.a., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Skoro zatem Komendant Główny PSP orzekał w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia, to nie mógł w sprawie wydać decyzji, jednak jest to w realiach sprawy kwestia drugorzędna, istotna jest bowiem niedopuszczalna zmiana przedmiotu postępowania.
Ponadto zgodnie z treścią art. 157 § 1 k.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.
Zgodnie z treścią art. 11a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2025 r. , poz. 1312):
1. W postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, organem właściwym jest komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.
2. W postępowaniu administracyjnym, w sprawach, o których mowa w ust. 1, organami wyższego stopnia są:
1) w stosunku do komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej - komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej;
W postępowaniu administracyjnym, w sprawach, o których mowa w ust. 1, organami wyższego stopnia są:
1) w stosunku do komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej - komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej;
2) w stosunku do komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej - Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej.
Zatem od precyzyjnego i nie budzącego wątpliwości ustalenia, jaki akt administracyjny był przedmiotem wniosku skarżącego, zależeć będzie właściwość organu, który będzie rozpoznawał ten wniosek jako organ pierwszej instancji. Jeżeli wniosek dotyczył postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] lipca 2024 r znak: [...]., to ponieważ w tej sprawie orzekał również Lubelski Komendant Wojewódzki PSP, który postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2024 r. znak: WZ.5290.5.2024.1 utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] lipca 2024 r znak: [...], to wniosek obejmował również zakwestionowanie postanowienia organu odwoławczego. W tej sytuacji organem właściwym do orzekania w kwestii nieważności w pierwszej instancji, będzie Komendant Główny PSP. Jeżeli wniosek dotyczy decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] lutego 2024 r. znak [...], to organem właściwym do orzekania w kwestii nieważności w pierwszej instancji, będzie Lubelski Komendant Wojewódzki PSP.
W dalszej kolejności wskazać należy na błędne pouczenie zawarte w decyzji Komendanta Głównego PSP z dnia 11 marca 2025 r., znak: BPZ-II.5291.1.2025.5, o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wniesienia skargi niezgodne z treścią art. 127 § 3 k.p.a. W myśl tego przepisu od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
W niniejszej sprawie Komendant Główny PSP nie orzekał jako organ I instancji, bowiem rozpoznawał odwołanie skarżącego od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Komendanta PSP a zatem błędne było pouczenie skarżącego o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżącego należało pouczyć wyłącznie o możliwości wniesienia na tę decyzje skargi do WSA. To błędne pouczenie spowodowało, że skarżący co od decyzji Komendanta Głównego PSP z dnia 11 marca 2025 r., znak: BPZ-II.5291.1.2025.5, złożył w dniu 23 marca 2025 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (który spowodował niezasadne wydanie kolejnej decyzji Komendanta Głównego PSP z dnia 26 maja 2025 r., znak: BPZ-II.5291.2.2025.4 będącej przedmiotem kontroli Sądu w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1946/25) a jednocześnie skargę na te decyzję w dniu 13 kwietnia 2025 r.
Przedstawione względy zdecydowały o tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego PSP z dnia 11 marca 2025 r., znak: BPZ-II.5291.1.2025.5 oraz kierując się dyspozycją art. 135 p.p.s.a. również poprzedzającą ją decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Komendanta PSP z dnia 20 stycznia 2025 r., znak: WZ.5291.4.2024.1.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien uwzględnić ocenę prawną Sądu sformułowaną w niniejszym wyroku, dokładnie ustalając jaki akt administracyjny był przedmiotem wniosku skarżącego oraz przestrzegając formy rozstrzygnięcia i właściwości organu orzekającego w przedmiocie nieważności w pierwszej instancji.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło