VII SA/Wa 1287/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-03

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska -Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji stanowiącej podstawę jego wszczęcia, może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające umorzenia i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast samodzielnie orzec o umorzeniu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który stwierdził, że decyzja stanowiąca podstawę postępowania egzekucyjnego została wyeliminowana z obrotu prawnego i w związku z tym postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone, nie może uchylić postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego umorzenia i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 Kpa. W takiej sytuacji organ odwoławczy, stosując zasadę reformacji, powinien samodzielnie orzec o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] marca 2011 r., które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu wyegzekwowania obowiązku rozbiórki części budynku mieszkalnego. WINB uchylił postanowienie PINB, wskazując na stwierdzenie nieważności decyzji PINB nakazującej rozbiórkę, co według WINB skutkowało koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący M.S. nie zgadzał się z postanowieniem odmawiającym umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska ( spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska -Śpiewak, Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia na podstawie art. 138 § 2 Kpa ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98. poz. 1071 ) po rozpatrzeniu zażalenia M.S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].12.2010r.. [...]. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego w celu wyegzekwowania obowiązku wskazanego w decyzji PINB w [...] Nr [...] z dnia [...].10.2009r. nakazującej S.S., M.S., K.S. oraz S.S. rozbiórkę części południowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego będącego w stanie technicznym zagrażającym życiu lub mieniu, zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] obr. [...] położonych przy ul. [...] w [...] oraz uporządkow anie terenu w terminie od dnia [...].1 1,2009r. do dnia [...].12.2009r. - uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż organ pierwszej instancji prowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z w/w decyzji rozbiórkowej. W dniu [...].06.201 Or wystawiono upomnienie wzywające do wykonania rozbiórki części południowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego będącego w stanie technicznym zagrażającym życiu lub mieniu natomiast w dniu [...].10.2010 r wystawiono tytuły wykonawcze skierowane do wszystkich zobowiązanych. Po rozpatrzeniu wniosku M.S., organ powiatowy postanowieniem Nr [...] z dnia [...].12.2010r. znak: [...] odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego wobec M.S. Rozpatrując zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożone przez M.S. organ odwoławczy uznał je za usasadnione. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w związku z wnioskiem P. M.S. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].10.2009r w przedmiocie nakazu rozbiórki południowej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...].02.2011r. znak: [...] stwierdził nieważność w/w rozstrzygnięcia. Stanowiąca podstawę wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego • decyzja organu I instancji Nr [...] z dnia [...].10.2009r. została wyeliminowana z obrotu prawnego. Zdaniem organu odwoławczego w razie uchylenia w całości decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, brak jest możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o dotychczasowy tytuł wykonawczy. Wobec tego zachodzi konieczność wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lodzi z dnia 12.03.2009r. sygn. akt III SA/Łd 472/08). W związku z powyższym organ powiatowy winien wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia omawianego postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.S. podnosząc, iż nie zgadza się z postanowieniem odmawiającym umorzenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, kontrolowane w niniejsze sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadło z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia stanowił, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia wyżej wymienionych przesłanek. Przyczyny dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy wskazał na fakt wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...].10.2009 r, Nr [...] stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż w takim przypadku brak jest możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o dotychczasowy tytuł wykonawczy co skutkuje umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu odwoławczego w zaistniałej sytuacji należało uchylić zaskarżone postanowienie ze wskazaniem konieczności umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie uzasadniały zastosowania trybu z art. 138 § 2 k.p.a. Dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji została ograniczona do przypadków, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją ( postanowieniem ) organu pierwszej instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mając wątpliwości co do konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego i nie stwierdzając potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z uwagi na naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy , Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ) orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło