VII SA/Wa 1288/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi U. i M. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących U. i M. O. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na skutek zawiadomienia E. W. przeprowadził kontrolę legalności rozbudowy zakładu krawieckiego położonego przy ulicy [...] w S. W czasie przeprowadzonej wizji stwierdzono, iż rozbudowano istniejący budynek zakładu krawieckiego przez dobudowanie do niego obiektu o trzech ścianach, nietrwale związanych z gruntem o dwóch pomieszczeniach. Jedno pomieszczenie łączy się z zakładem krawieckim, w drugim natomiast znajduje się piec. Ustalono, że budynek wybudowano w 2006 r., a właściciel nie posiada na jego budowę decyzji o pozwoleniu na budowę ani decyzji o warunkach zabudowy. Decyzją z [...] listopada 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku dobudowanego do istniejącego budynku zakładu krawieckiego. W uzasadnieniu stwierdzono, iż budynek rozbudowano bez pozwolenia na budowę, a na tym terenie brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie można zastosować art. 48 ust 2 i 3 ustawy Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku (Dz. U. Nr 89, poz. 414, dalej jako Prawo Budowlane). Skarżący złożył odwołanie podnosząc, iż budynek jest przeznaczony do czasowego użytkowania i nie jest wymagane pozwolenia na budowę lecz zgłoszenie, co niniejszym pismem zainicjował. Postanowieniem z [...] lutego 2007 r. zawieszono postępowanie ze względu na pytanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa Budowlanego z Konstytucją (art. 2 i 32). Postanowienie to zostało zaskarżone, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił je, gdyż stwierdził, iż skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego nie powoduje konieczności zawieszenia postępowania, bo pytanie nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zleży możliwość orzekania w niniejszej sprawie. Decyzją z [...] maja 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc, iż prawo budowlane nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez zezwolenia na budowę. Nie można zalegalizować samowoli budowlanej na podst.48 ust. 2 Prawa Budowlanego, gdyż brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestorzy nie posiadają decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Sygn. akt VIISA/Wa 1288/07 Wskazano również, iż nie wskazano dowodów na poparcie tezy jakoby budynek był przeznaczony do czasowego użytkowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono decyzji niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, wadliwe umorzenie postępowania organu pierwszej instancji w zakresie zawieszenia postępowania, naruszenie art. 2 i 32 Konstytucji w zw. z art.48 Prawa Budowlanego. W uzasadnieniu wskazano, iż przepisy art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i 48 ust. 3 pkt 1 Prawa Budowlanego są niezgodne z Konstytucją, tj. zasadą proporcjonalności nakazującą wybierać środki najmniej uciążliwe dla podmiotów, zasadę równości, gdyż różnicuje się podmioty za względu na to, czy mają plan zagospodarowania przestrzennego, czy też nie. Naruszono zasadę prawdy obiektywnej poprzez ustalenie, że nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Ponadto zarzucono, iż wydano dwa różne orzeczenia o zawieszeniu oraz o utrzymaniu w mocy decyzji rozbiórkowej. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art.48 ust.1. "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2.Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: Sygn. akt VIISA/Wa 1288/07 a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego." W niniejszej sprawie organ stwierdziwszy, że inwestor rozbudował obiekt budowlany bez pozwolenia na budowę, na terenie, na którym brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uznał, iż nie można zastosować postępowania legalizacyjnego, gdyż sprzeczne jest ono z art. 48 ust. 2 Prawa Budowlanego. W wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 48 ust 2 pkt 1 lit. b Prawa Budowlanego w części obejmującej wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" jest niezgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażonej w Konstytucji. Wychodząc z założenia, iż zróżnicowanie sprawców samowoli według obowiązywania na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania pozbawione jest racjonalnego uzasadnienia. Inwestor - sprawca samowoli nie ma bowiem żadnego wpływu na to czy na danym terenie obowiązuję miejscowy plan czy też nie. Zróżnicowanie inwestorów spowodowane przyczynami od nich niezależnymi narusza zasadę sprawiedliwości i równości wobec prawa, podważa też zasadę racjonalności działania prawodawcy. W procesie legalizacji samowoli decydujące znaczenie powinno mieć udowodnienie, że samowolnie wybudowany obiekt swym istnieniem nie narusza przepisów prawa w tym przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mają powyższe na względzie należy stwierdzić ,iż zaskarżona decyzja została oparta na przepisie, który Trybunał konstytucyjny uznał za niezgodny z konstytucją. Organ ponownie rozpatrujący sprawę winien rozważyć, czy możliwe jest przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dostrzeżone przez Sąd uchybienia istotnie wpłynęły na końcowy wynik sprawy, uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami Sygn. akt VIISA/Wa 1288/07 administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.