VII SA/Wa 1289/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania P. D. - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2015 r. nr [...] umarzającą wznowione z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z [...] września 2013 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję PINB w S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] nakazującą A. M.i P. S. wykonać, w terminie do dnia 31 października 2013 r., roboty budowlane objęte oceną techniczną oraz uzupełniającą opinią techniczną dot. odwodnienia terenów utwardzonych, a niezbędne do doprowadzenia wykonanego utwardzenia do zgodności z warunkami technicznymi oraz obowiązującymi normami i przepisami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ omówił stan faktyczny sprawy, zasady rządzące postępowaniem wznowieniowym i wskazał, PINB w S. postanowieniem Nr [...] z dnia [...].09.2011 r., nakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo-Usługowemu Spółka Cywilna ,. [...]" A. M.- S. i P. S., przedłożyć ocenę techniczną dotyczącą wykonanego utwardzenia terenu. Następnie organ powiatowy decyzją nr [...] z [...] stycznia 2013 r., nakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo-Usługowemu Spółka Cywilna "[...]" A. M.-S. i P. S., wykonać roboty budowlane objęte oceną techniczną utwardzenia z kostki betonowej i opinią techniczną odwodnienia terenów utwardzonych (stanowiącym integralną część niniejszej decyzji), niezbędne do doprowadzenia wykonanego utwardzenia do zgodności z warunkami technicznymi oraz obowiązującymi normami i przepisami, a mianowicie: - przebudować koryto betonowe zbierające wody deszczowe w taki sposób, aby zapewnić spływ wód do studni kanalizacji deszczowej (stosownie do wydanych warunków technicznych z [...] listopada 2011 r. przez Urząd Gminy i Miasta B.). Roboty należy wykonać zgodnie z opinią techniczną w zakresie kanalizacji deszczowej dla utwardzenia terenu w terminie do dnia 31 maja 2013 r. [...] WINB decyzją nr [...] z [...] lutego 2013 r. uchylił w całości ww. rozstrzygnięcie organu powiatowego z [...] stycznia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB w S. decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2013 r., nakazał A. M.-S. i P. S. wykonać, w terminie do dnia 31 października 2013 r., roboty budowane objęte oceną techniczną oraz uzupełniającą opinią techniczną dot. odwodnienia terenów utwardzonych (stanowiącym integralną część niniejszej decyzji), a niezbędne do doprowadzenia wykonanego utwardzenia do zgodności z warunkami technicznymi oraz obowiązującymi normami i przepisami, mianowicie: • przebudować koryto odwadniające na odcinku od punktu 1 do osadnika osi (zlewnia A) ze spadkiem 0,17 %. Roboty będą polegać na: • demontażu istniejącego koryta odwadniającego; • demontażu części istniejącego utwardzenia z kostki betonowej w bezpośrednim sąsiedztwie przebudowanego koryta; • korytowaniu do głębokości umożliwiającej ułożenie projektowanych warstw podbudowy; • ułożeniu obrzeża betonowego na podsypce piaskowej zgodnie z rysunkiem nr 4 ww. uzupełniającej opinii technicznej; • ułożeniu warstw podbudowy wraz z korytem odwadniającym ze spadkiem podłużnym 0,17 % w kierunku osadnika osi zgodnie z rysunkiem nr 4 uzupełniającej opinii technicznej; • odtworzeniu utwardzenia z kostki betonowej w bezpośrednim sąsiedztwie przebudowanego koryta. [...] WINB decyzją Nr [...] z [...] września 2013 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu powiatowego z [...] sierpnia 2013 r. Z uwagi na zaistnienie przesłanki do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB w S. z [...] września 2011 r., organ wojewódzki zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tegoż postanowienia. Następnie [...] WINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., stwierdził nieważność postanowienia organu powiatowego z dnia [...] września 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że błędnie ustalono podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem z [...] września 2011 r. Z treści Księgi Wieczystej Nr [...], obejmującej stan prawny na dzień 30 sierpnia 2011 r., wynika bowiem, że w dniu wydawania weryfikowanego postanowienia z dnia [...] września 2011 r. właścicielem nieruchomości była "[...]" A.P. S. Spółka Jawna, a nie spółka cywilna. Zatem analizowane postanowienie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie. W ocenie [...] WINB, okoliczność stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w S. z dnia [...] września 2011 r. stanowiła przesłankę do wznowienia z urzędu (na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.) postępowania w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z dnia [...] września 2013 r. W związku z powyższym, [...] WINB postanowieniem Nr [...] z [...] lipca 2014 r., wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] września 2013 r. Następnie organ wojewódzki decyzją z dnia [...] września 2014 r. umorzył postępowanie wznowione z urzędu w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z [...] września 2013 r. GINB decyzją z [...] listopada 2014 r., znak: [...], uchylił w całości ww. rozstrzygnięcie [...] WINB z [...] września 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Następnie GINB decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], stwierdził z urzędu nieważność decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2013 r. i poprzedzającej ją decyzji PINB w S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją GINB z [...] stycznia 2015 r., znak: [...]. Z uwagi na powyższe, [...] WINB decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. umorzył wznowione z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z dnia [...] września 2013 r. Stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2013 r. sprawiło, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, a więc należy ją traktować tak jakby nigdy nie została wydana. W związku z powyższym, postępowanie wznowione w sprawie zakończonej decyzją organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2013 r. należało umorzyć. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] złożył P. D.. W ocenie skarżącego przed samowolnym podwyższeniem i wybrukowaniem działki nr [...] nie występowały problemy z wypuszczaniem ścieków opadowych na działkę rolną skarżącego nr [...]. Podwyższenie i wybrukowanie spowodowało natomiast pochyłość terenu i podczas obfitych deszczów na działkę skarżącego wypływają ścieki opadowe, co świadczy o błędnym odwodnieniu terenu działki nr [...]. Na przedmiotowej działce zmieniły się stosunki wodne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację prezentowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Badając legalność zaskarżonej decyzji -stosownie do dyspozycji powołanych przepisów- Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W rozpatrywanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania wznowionego w sprawie zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2013 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję PINB w S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] nakazującą wykonanie robót. Stosownie do art. 104 § 1 k.p.a. wszczęte postępowanie administracyjne musi zostać zakończone załatwieniem sprawy, czyli jej rozstrzygnięciem poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). W doktrynie prawa administracyjnego rozróżnia się materialne i procesowe ujęcie decyzji. Decyzją "w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji" jest m.in. decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., czyli decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, którą organ wydaje, gdy nie może rozstrzygnąć sprawy co do jej istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego (bezprzedmiotowość postępowania). (por. wyrok WSA w Warszawie z 3 kwietnia 2012 r. VII SA/Wa 1819/11, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; Komentarz do art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w: Czesław Martysz, LEX Komentarz, stan prawny 1 sierpnia 2010 r.). W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu – pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brakuje któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 1998 r., II SA 70/98, Lex nr 43205). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać za prawidłowe rozstrzygnięcia organów obu instancji umarzające wznowione postępowanie z uwagi na bezprzedmiotowość przedmiotową dalszego postępowania. Jak słusznie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na skutek wydania decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2014 r., nastąpiło stwierdzenie z urzędu nieważności -objętej postępowaniem wznowieniowym- decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2013 r. i poprzedzającej ją decyzji PINB w S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Rozstrzygnięcie z [...] grudnia 2014 r. zostało utrzymane w mocy decyzją GINB z [...] stycznia 2015 r. Z kolei, stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2013 r. sprawiło, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, a więc należy ją traktować tak jakby nigdy nie została wydana. W tej sytuacji z obiegu prawnego wyeliminowana została decyzja ostateczna kończąca postępowanie, które miało być przedmiotem wznowienia co czyni niemożliwym wydanie którejkolwiek z decyzji znajdującej oparcie w normie art. 151 k.p.a. A zatem, sprawa dotycząca wykonania robót budowlanych objętych oceną techniczną oraz uzupełniającą opinią techniczną dot. odwodnienia terenów utwardzonych, a niezbędnych do doprowadzenia wykonanego utwardzenia do zgodności z warunkami technicznymi oraz obowiązującymi normami i przepisami - nie została ostatecznie zakończona i jest nadal przedmiotem postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S. a to czyni niedopuszczalnym prowadzenia postępowania we wznowionym postępowaniu. Prawidłowym rozstrzygnięciem organów było więc umorzenie wznowionego postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2014 r. nr [...] postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Przesłanką, która miała znaczenie dla umorzenia postępowania była okoliczność, iż w sprawie wyeliminowany został przedmiot postępowania - decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2013 r. Żadne inne kwestie nie miały znaczenia dla tego rozstrzygnięcia. W sprawie nie zostały również naruszone zasady ogólne postępowania. W ocenie Sądu organy prawidłowo orzekły w sprawie. W zaistniałej sytuacji postępowanie stało się bowiem bezprzedmiotowe i celowym było jego umorzenie, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Odnośnie argumentacji podnoszonej w skardze wskazać trzeba, że wobec badania przez Sąd prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów proceduralnych kwestie podnoszone w skardze nie były badane w sprawie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.