VII SA/Wa 129/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. i S. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia dokumentacji budowlanej. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2003 r. II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. i S. B. kwotę 200 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA /Wa 129/04 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2003 r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na J. i S. B. obowiązek dostarczenia projektu budowlanego wraz z inwentaryzacją i oceną stanu technicznego rozbudowy pawilonu handlowego przy ulicy [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał , że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek A. K. właściciela sąsiedniej nieruchomości w dniu [...] kwietnia 2001 r. Organ ustalił ,że inwestorzy małżonkowie B. dysponują decyzją z pozwoleniu na rozbudowę pawilonu wydaną przez Burmistrza [...] w dniu [...] września 1999 r. W trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2001 r. stwierdzono ,że budowa prowadzona jest zgodnie z projektem budowlanym. Jedynym odstępstwem od projektu jest wykonanie dodatkowego okna w tylnej ścianie dobudowywanego budynku . Odstępstwo to jednak nie narusza interesów osób trzecich i nie jest istotne . Podczas wizji sąsiad inwestorów A. K. postawił zarzut , że strop rozbudowy wykonany został w warunkach samowoli budowlanej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił , że strop wykonany został w dniu [...] września 1999 r. tj. przed terminem kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna . Ustalenia te oparto na oświadczeniu kierownika budowy – M. P. , który twierdził, że strop był wykonany przed podjęciem przez niego w dniu [...] września 1999 r. obowiązków kierownika budowy, oświadczeniu M. T. – wykonawcy stropu oraz zapisów w dzienniku budowy pawilonu handlowego oraz restauracji [...] . Natomiast organ nie uznał za wiarygodne oświadczeń inwestora oraz przedstawionych przez niego dowodów w postaci faktur za zakup materiałów , z których wynikać miało że zakupione zostały po ustatecznieniu się pozwolenia budowlanego . W związku ze stwierdzeniem prowadzenia robót bez wymaganego pozwolenia organ – na podstawie art. 50 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego wydał w dniu [...] września 2001 r. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych . Następnie w dniu [...] października 2001 r. nałożono na inwestorów obowiązek dostarczenia projektu budowlanego wraz z inwentaryzacją i oceną techniczną . Decyzja ta w skutek odwołania S. B. została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2003 r. i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia . Przy ponownym rozpatrzeniu organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2003 r. przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron i świadków przez nich zgłoszonych. Zarówno strony jak i świadkowie podtrzymali swoje wcześniejsze twierdzenia co do daty wybudowania stropu . Za podstawowy dowód w sprawie organ uznał oświadczenie kierownika budowy o tym , że strop wykonany został przed podjęciem przez niego obowiązków na budowie . Z oświadczenia tego wynikało również , że kierownik budowy nie potwierdza zgodności wykonania stropu ze sztuką budowlaną . Organ wskazał ,że wydana aktualnie decyzja nakładająca obowiązek dostarczenia projektu budowlanego wraz z inwentaryzacją i oceną stanu technicznego pozwoli ocenić czy przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej . W ocenie stanu technicznego sprawdzona zostanie także zgodność z przepisami oparcia stropu inwestorów na ścianie od strony działki sąsiedniej , co kwestionowane jest przez sąsiada A. K.. Nadto decyzja ta zdaniem organu umożliwi doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem . Odwołanie od tej decyzji złożyli zarówno inwestorzy małżonkowie B. jak i sąsiedzi M. i A. K.. Sąsiedzi inwestora domagali się wydania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki skoro organ ustalił , iż wybudowanie stropu było samowolą budowlaną jakiej dopuścili się inwestorzy w dniu [...] września 1999 r. Natomiast w odwołaniu inwestorów zaskarżonej decyzji postawiono zarzut naruszenia art. 50 ust 4 Prawa budowlanego gdyż zdaniem skarżącego decyzja została wydana z przekroczeniem terminu 2 miesięcy o jakim mowa w tym przepisie. Postanowienie wydane było bowiem w dniu [...] września 2001 r. a decyzję pierwotną organ odwoławczy uchylił w dniu [...] czerwca 2003 r. natomiast ponowną decyzję organ I instancji wydał [...] września 2003 r. ( upłynęło zatem trzy i pół miesiąca ) . Inwestorzy zanegowali ustalenia organu , że strop wybudowany został w dniu [...] września 1999 r. bowiem w ich ocenie przeczą temu przedstawione dokumenty w postaci faktur zakupu materiałów w ilości i rodzaju adekwatnym do zakresu robót . Faktury te wskazują , że strop wykonany mógł być po dniu [...] września 1999 r. Organ natomiast oparł się na oświadczeniach osób skonfliktowanych z inwestorem oraz ich pamięci , która z uwagi na upływ czasu musi być ułomna . Po rozpatrzeniu tych odwołań [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy uznał za prawidłowe zastosowanie przepisu art. 51 ust 1 pkt 2 i ustalenia organu I instancji ,iż roboty budowlane związane z rozbudową przedmiotowego pawilonu handlowego wykonane były z naruszeniem warunków decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1999 r. oraz z odstępstwem od projektu budowlanego . Naruszenie warunków tej decyzji polegało na rozpoczęciu robót budowlanych przed jej uprawomocnieniem się oraz bez kierownika budowy , natomiast odstępstwo od projektu polegało na wykonaniu dodatkowego okna co potwierdziły oględziny z dnia [...] maja 2001 r. i [...] listopada 2003 r. Organ odwoławczy uznał , że przedmiotem zasadniczego sporu jest sprawa posadowienia stropu jak również termin jego wykonania . Nadto potwierdził ,że słusznie organ I instancji nie uznał faktur przedstawionych przez inwestora jako wystarczający dowód terminu rozpoczęcia robót, bowiem przeczyły temu złożone z przyrzeczeniem prawdomówności zeznania kierownika i majstra budowy. Poza tym organ uznał ,że w sytuacji gdy inwestor uzyskał pozwolenie na budowę ale rozpoczął roboty budowlane przed jego uprawomocnieniem się to nie są spełnione przesłanki do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego . Powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2001 r. w sprawie SA/Sz 2652/00 . Odnosząc się do kwestii ściany konstrukcyjnej budynku należącej do sąsiadów K. wykorzystanej jako przegroda oraz oparcie stropu nad przyziemiem dobudowanej części pawilonu handlowego B. to organ stwierdził ,że jest to rozwiązanie zgodne z projektem budowlanym . Poza tym wskazał ,że kwestia ta była przedmiotem ugody zawartej w dniu [...] marca 1999 r. potwierdzonej przez notariusza . Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 50 ust 4 Prawa budowlanego organ wskazał ,że wydanie decyzji w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 przedłuża ważność postanowienia o wstrzymaniu budowy do czasu uprawomocnienia się tej decyzji . W rozpatrywanej sprawie pierwsza decyzja została podjęta w ustawowym terminie i do czasu kiedy decyzja ta nie stanie się ostateczna wstrzymanie budowy jest aktualne . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli S. i J. małżonkowie B. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji . Ponowili zarzut , iż organ wadliwie ustalił , że strop wykonany został w dniu [...] września 1999 r. bez uwzględnienia dowodów w postaci faktur zakupu materiałów na jego wykonanie . W przedmiocie wspólnej ściany skarżący wyjaśnili , że stoi ona na ich działce a wykonana została przez K. . Na niej stosownie do uzgodnień potwierdzonych przez notariusza oparty jest strop skarżącego i jego sąsiada K. . S. B. podtrzymał zarzut co do przekroczenia terminu przy wydawaniu decyzji z art. 51 ust 1 oraz podtrzymał inne argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i potwierdził słuszność swego rozstrzygnięcia . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie ale nie z przyczyn wskazanych w jej wywodach . Decyzją organu I instancji nałożono na inwestorów małżonków B. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego oraz inwentaryzacji i oceny stanu technicznego dokonywanej rozbudowy pawilonu handlowego . Tymczasem z ustaleń samego organu wynika ,że J. i S. małżonkowie B. posiadają decyzję o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu wydaną przez Burmistrza [...] [...] września 1999 r. znak [...]. Okoliczność ta ma podstawowe znaczenie w sprawie albowiem organ nadzoru budowlanego stosując w ramach swych kompetencji przepisy Prawa budowlanego nie może jej pominąć . Co znamienne organ II instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji wyraził prawidłowy pogląd poparty orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2001 r. w sprawie SA/Sz 2652/00 , że skoro inwestor dysponuje pozwoleniem budowlanym , które uzyskało przymiot ostateczności to nie może orzec nakazu rozbiórki a poza tym związany jest treścią tej decyzji . Tym samym nie było podstaw do żądania przedłożenia nowej dokumentacji w postaci projektu budowlanego oraz inwentaryzacji i oceny stanu technicznego skoro projekt budowlany został zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę a inwestor nie dopuścił się istotnych odstępstw od projektu budowlanego co wyraźnie stwierdza zarówno organ I jak i II instancji. Poza tym organ potwierdził , że zgodne z pozwoleniem na budowę oraz zatwierdzonym projektem budowlanym jest oparcie spornego stropu inwestorów na ścianie konstrukcyjnej budynku należącego do małżonków K. . Rozważyć zatem należy jakie znaczenie dla organu nadzoru budowlanego ma okoliczność , że inwestor dysponując aktualnie ostatecznym pozwoleniem na budowę rozpoczął prace budowlane przed uzyskaniem przez tę decyzję przymiotu ostateczności , natomiast sama budowa prowadzona jest jak ustalił organ zgodnie z wydaną decyzją . W ocenie sądu ustalenia organu , że prace budowlane w postaci wylania stropu rozpoczęte zostały przed uostatecznieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę to jest w dniu [...] września 1999 r. zostały dokonane w oparciu o rzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe . Organ ocenił dowody świadczące przeciwko jak i na korzyść inwestora , poddał je logicznej i wyczerpującej analizie . Dlatego też zarzuty skarżących inwestorów dotyczące nie wzięcia pod uwagę faktur , przedkładanych na dowód terminu rozpoczęcia robót, jako prawidłowo ocenione przez organ nie mogły odnieść zamierzonego skutku . To ustalenie jednak nie mogło być podstawą do nałożenia na inwestorów obowiązków jakie wymieniono w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. W tej dacie inwestor dysponował ostatecznym pozwoleniem na budowę , którego istnienia i mocy wiążącej organ nadzoru budowlanego zakwestionować nie mógł . Natomiast fakt rozpoczęcia robót budowlanych przed usotatecznieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę mógł być wzięty pod uwagę w toku postępowania o pozwoleniu na budowę . W takiej sytuacji organ architektoniczno – budowlany umarza postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę uznając , iż nie może go wydać skoro roboty zostały podjęte samowolnie . Obecnie okoliczność ta może być ewentualnie oceniana jako przesłanka do wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie nadzwyczajnym . Zdaniem sądu w warunkach ustaleń jakie poczynił organ nadzoru budowlanego i związania ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę jego rozstrzygnięcie mogło polegać na odmowie dokonania nakazu rozbiórki czego domagał się A. K. , który zainicjował działanie organów nadzoru . Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi a zwłaszcza zarzutu naruszenia terminu w jakim organ mógł wydać decyzję na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego to stwierdzić należy iż organ odwoławczy prawidłowo ocenił podnoszony już w odwołaniu zarzut , iż naruszenia takiego nie było . Wprawdzie naruszenia terminu 2 miesięcy od daty wydania postanowienia o wstrzymaniu robót nie było to jednak sama decyzja jako wydana nieadekwatnie do ustaleń faktycznych jakie organ poczynił ostać się nie mogła . Dodatkowo wskazać trzeba ,że zastosowany w decyzji przepis pozwala na nałożenie na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności a takimi jak przyjmuje orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest obowiązek dostarczenia dokumentów, dlatego decyzja narusza przepis art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego . Z przyczyn powyższych Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji . Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt II wyroku. Natomiast rozstrzygniecie o kosztach postępowania oparł na przepisie art. 200 wyżej wymienionej ustawy .