VII SA/Wa 1290/20

WyrokWSA w Warszawie2021-02-11

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Jolanta Augustyniak-Pączkowska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku letniskowego, wydana w 1982 r., obarczona jest wadą nieważności w postaci skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.) lub rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie była skierowana do osoby niebędącej stroną, ponieważ A.P. mógł być właścicielem nieruchomości w dacie wydania decyzji, a ustanowiona na jego rzecz służebność świadczyła o jego związku z obiektem. Ponadto, sąd stwierdził, że nie można było wykazać rażącego naruszenia prawa przy ocenie decyzji sprzed blisko 40 lat, stosując współczesne standardy prawne, a brak jednoznacznych dowodów na kwalifikowane naruszenie prawa wyklucza stwierdzenie nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1982 r. nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, argumentując m.in. upływem czasu i brakiem kompletnych akt. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną oraz rażące naruszenie prawa przez nakaz rozbiórki niezgodny z planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pączkowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. D.i J.D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z [...] marca 2020 r.[....], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. i J. D. – utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2019 r. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] lipca 1982 r. nr [...] nakazującej A.P. rozbiórkę budynku letniskowego ([...]) na działce nr [...] we wsi M. gmina[...]. Po przedstawieniu zasad postępowania nieważnościowego organ podkreślił, że uwzględnia się w nim stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Dalej zaznaczył, że z uwagi na upływ czasu nie zachowały się kompletne akta postępowania zwyczajnego, a próba ich odszukania nie powiodła się. Istnieją tylko niektóre kopie złożone przez skarżącego przy piśmie z [...] grudnia 2000 r. Jedynym sposobem zbadania legalności decyzji jest zatem uwzględnienie obowiązujących w dacie jej wydania przepisów i ww. dokumentów. Organ przytoczył art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Podał następnie, że w decyzji z [...] lipca 1982 r. wskazano, że budynek leży na terenie nieprzeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę (kontrola [...] sierpnia 1979 r.). Podobnie w piśmie Gminy [...] z [...] lipca 1982 r. skierowanym do Komendy Głównej Milicji Obywatelskiej w W. GINB – powołując się na orzecznictwo – wyjaśnił pojęcie rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i wskazał, że budynek wybudowano niezgodnie z uproszczonym planem zagospodarowania przestrzennego, a zatem nie można stwierdzić, że doszło do oczywistego naruszenia prawa. Nie ma więc podstaw do uznania, że rażąco naruszono art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy. Na marginesie organ dodał, że o braku możliwości zabudowy działki skarżący wiedział już przed wzniesieniem budynku. W piśmie z 2 września 1983 r. do Naczelnika Urzędu Gminy w [...] wskazał bowiem, że "decydując się na tę budowę nie wiedzieliśmy, że zgodnie z planem ... teren ten nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę. Sądziliśmy, że zakaz ten dotyczy budowy budynków gospodarczych, których stosunkowo bliskie usytuowanie od jeziora powodowałoby zanieczyszczenie wody ściekami {z obory i stajni). Tego właśnie argumentu użyły władze gminne zabraniając A.P. (właściciel-gospodarz) wybudowania w tym samym miejscu domu mieszkalnego i budynków gospodarczych (1979/80)". Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia, objętego nakazem przymusowej rozbiórki. Kryterium wyboru spośród ww. podmiotów jest także tytuł prawny umożliwiający wykonanie decyzji. Przyjęcie, że adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę może być wyłącznie inwestor, uniemożliwiałoby legalizację samowoli lub rozbiórkę w przypadku zbycia obiektu innej osobie. Z akt wynika, że budynek letniskowy wybudowali w lipcu 1979 r. skarżący i F.P., na nieruchomości stanowiącej własność A.P. Powyższe potwierdza skarżący w piśmie z[...] września 1983 r. do Naczelnika Urzędu Gminy w [...]i umowa kupna-sprzedaży z[...].11.1988 r. Zgodnie z 156 § 1 pkt 4 kpa stwierdzenie nieważności decyzji następuje m.in. w przypadku skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Przez "skierowanie decyzji" należy rozumieć rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach podmiotu, tj. ukształtowanie w sposób wiążący sytuacji prawnej osoby, która nie jest stroną w sprawie (por wyrok NSA z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 4034/18). Chodzi o nałożenie na podmiot obowiązków w sytuacji gdy przepis nie przewiduje możliwości wydania decyzji w odniesieniu do tej osoby. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że jako pierwszy obowiązkami rozbiórki powinien być obciążony inwestor, ale pod warunkiem, że w dacie orzekania ma uprawnienia do władania obiektem pozwalające na wykonanie nakazu (por. wyroki NSA z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 522/06). W sytuacji gdy inwestor nie posiada prawa do dysponowania obiektem i nieruchomością na cele budowlane, nałożenie na niego obowiązku rozbiórki mogłoby okazać się niewykonalne. Inwestor nie miałby żadnych praw do zabudowanej nieruchomości a właściciel nie byłby związany tą decyzji (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 249/17). GINB stwierdził zatem, że badana decyzja nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, jak i nie zaistniały pozostałe przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Skargę na powyższą decyzję złożyli A. i J.D. zarzucając: I. Naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: — niewystarczające wyjaśnienie sprawy, błędną ocenę materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na błędnych wnioskach, że uproszczony plan zagospodarowania Gminy [...] zatwierdzony zarządzeniem Naczelnika Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1974 r. może być podstawą orzekania, gdyż nie miał umocowania w ustawie, a z jego zapisów nie wynika konieczność rozbiórki budynku; — oparcie rozstrzygnięcia na piśmie Urzędu Gminy [...] z [..] lipca 1982 r, oraz piśmie J.D. z [...] września 1983 r. do Naczelnika Urzędu Gminy [...] z pominięciem innych dowodów i realiów ówczesnej sytuacji prawnej; — błędną analizę materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na twierdzeniu, że skarżący od początku wiedział o braku możliwości zabudowy z uwagi na plan oraz uznanie, że świadomość ta była decydująca, podczas gdy sama świadomość osoby dokonującej czynności nie może decydować o zgodności z prawem czynności; 2) naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 1974 r. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że A.P. prawidłowo uznano za adresata decyzji pomimo, że nie był on ani właścicielem ani inwestorem; 3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy 1974 r. - Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ ten odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]lipca 1982 r., która rażąco narusza prawo. II. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 4) art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r. poprzez jego zastosowanie oraz nieuwzględnienie, że badana decyzja rażąco narusza ww. regulację. Skarżący wnieśli o : uchylenie decyzji organów obu instancji, zobowiązanie do wydania decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzającej nieważność badanej decyzji. Domagali się równie zwrotu kosztów postępowania. Według stron, błędne jest powoływanie się na plan uproszony na co wskazał NSA w wyroku z 5 listopada 1981 r. sygn. I SA 2253/81 stwierdzając m.in., że terenowy organ administracji państwowej nie może powoływać się w decyzji odmawiającej pozwolenia na budowę z powodu odmiennego przeznaczenia terenu (art. 54 ust. 5 w zw. z art. 3 Prawa budowlanego), jeżeli przeznaczenie to wynika z uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego, opracowanego na podstawie uchwały nr 85 Rady Ministrów z 6 kwietnia 1974 r. w sprawie opracowania uproszczonych planów zagospodarowania przestrzennego gmin (M.P. Nr 15, poz. 95), ponieważ nie ma ona umocowania w ustawie (uchwała samoistna). Takie samo stanowisko przedstawiono w księdze pt. "Z zagadnień prawa rolnego, cywilnego i samorządu terytorialnego" (pod red. J. Bieluk, A. Doliwa, A. Malarewicz-Jakubów, T. Mróz. Białystok 2012). Organ nie mógł zatem powołać się na uproszczony plan zagospodarowania Gminy [...], zatwierdzony zarządzeniem Naczelnika Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1974 r. Niezależnie, organ w ogóle nie odniósł się do zapisów tego planu, opierając się wyłącznie na ocenie Urzędu Gminy [...] w piśmie z [...] lipca 1982 r., w którym mowa jest tylko ogólnie o uproszczonym planie. Z jego treści (str. 18, pkt 7.2, ppkt 2) natomiast wynika objęcie zagospodarowaniem turystycznym wsi [...] oraz organizacja kwater prywatnych dla wczasowiczów i turystów. (...) Ponadto zarezerwowano tereny pod budownictwo letniskowe w pobliżu jeziora we wsiach M.N., S. i K. Nawet gdyby przyjąć, iż ww. uproszczony plan obowiązywał w dacie wydania decyzji rozbiórkowej, to przewidywał możliwość zabudowy domkiem letniskowym. Błędne jest też twierdzenie, że skarżący wiedział o braku możliwości zabudowy działki, z powodu zapisów planu przed wybudowaniem budynku. Organ uznał zatem, że świadomość skarżącego miała istotne znaczenie w sprawie, a nie ma ona żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji. Organ naruszył również art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że A.P. prawidłowo uznano za adresata badanej decyzji. Skarżąca przytoczyła art. 38 ust. 1 Prawo budowlane z 1974r. wskazując, że organ uznał A.P. za właściciela gruntu, a przysługiwało mu jedynie prawo dożywotniej służebności korzystania z dwóch pokoi w domku letniskowym, co wynika z umowy sprzedaży nieruchomości - aktu notarialny, rep. A Nr[...]. Nie był też inwestorem, bo domek wybudowali J.D.i F.P. Nie był też zarządcą. Naruszono zatem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 Prawo budowlane 1974 r. Naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy skarżący upatrywali natomiast w braku przesłanek do rozbiórki w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji. Organ winien uwzględnić, że w dacie rozpoczęcia budowy działka nie była objęta żadnym planem. Ponadto, z decyzji nie wynika w oparciu o jaki plan wydano nakaz. Podano jedynie, że budynek powstał samowolnie i leży na terenie niewyznaczonym pod tego rodzaju zabudowę. Strony podniosły, że otrzymały zaświadczenie z Gminy[...], w którym wskazano dwa plany: uchwałę nr [...] z [..] grudnia 1984 r. oraz uchwałę nr [...] z [...] lipca 1993 r. Przed 1984 r. nie obowiązywał zatem żaden plan. Przyjmując, że nie należy brać pod uwagę planu uproszczonego, to w aktach nie ma dowodu, że przed 1984r. obowiązywał jakikolwiek plan. Organ pominął fakt, że brak planu w chwili orzekania o rozbiórce wyklucza wydanie takiej decyzji (NSA wyrok z dnia 27 sierpnia 1996 r. sygn. SA/Po 2784/95). Powyższe stoi w sprzeczności nie tylko z uchwałą NSA z 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13, ale również narusza zasady konstytucyjnego państwa prawnego, w szczególności zasadę zaufania obywatela do Państwa i prawa, zasadę ochrony własności i zasadę proporcjonalności (art. 2, 21 ust. 1,64 ust.2 oraz 31 ust.3 Konstytucji RP). Nieuwzględnienie powyższych okoliczności doprowadziłoby do sytuacji, w której skarżący zostaliby ukarani za budowę, która w dacie wykonywania nie była sprzeczna z planem. W 1979 r., gdy rozpoczęto budowę nie obowiązywał żaden plan, a więc nie było możliwe wydanie nakazu rozbiórki. Dopiero od 1984 r. obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, zaś w dacie orzekania o rozbiórce nie było planu. W wyniku nieuwzględnienia powyższego stanu prawnego doszło do rażącego naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawo budowlane z 1974 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.- dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] lipca 1982 r. nakazującej A.P. rozbiórkę budynku letniskowego ([...]) wzniesionego samowolnie na działce nr [...] we wsi M. gmina[...]. W świetle zarzutów skargi przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie, czy jest ona dotknięta którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ nadzoru w tym przypadku kontroluje prawidłowość samej decyzji, co wymaga odmiennego podejścia niż w postępowaniu zwykłym. Innymi słowy postępowanie to nastawione jest jedynie na poszukiwanie kwalifikowanej niezgodności z prawem, a więc najcięższych naruszeń, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Z tej przyczyny żadne inne uchybienia - nawet jeśli mają miejsce - nie mogą być uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2992/12 - CBOIS). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że ciężar dowodu w zakresie istnienia przesłanek nieważności - co do zasady - spoczywa na tym, kto domaga się stwierdzenia nieważności (zob. wyrok WSA w Warszawie z 10 lutego 2015 r. sygn. I SA/Wa 2131/14). Oczywistym jest, że obowiązek ten nie uchyla obowiązków organu wynikających z podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 i 4 k.p.a.). Niemniej nie sposób przyjąć, że w sytuacji gdy wnioskodawca wskazując na przesłanki nieważności, nie popiera ich jednoznacznymi dowodami, a znaczny upływ czasu uniemożliwia pozyskanie dokumentacji zgromadzonej w postepowaniu zwykłym, to organ miałby jeszcze poszukiwać dowodów i wykazywać przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. W konsekwencji brak dowodów pozwalających na oczywiste stwierdzenie ciężkich wad prawnych decyzji wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Z tej przyczyny przyjmuje się, że tylko stwierdzone, a nie domniemane kwalifikowane naruszenie prawa może stanowić podstawę unieważnienia decyzji. Przechodząc do szczegółowych rozważań podkreślić trzeba, że samowola budowlana stanowiła i nadal stanowi najbardziej jaskrawy przejaw lekceważenia przepisów prawa budowlanego. Z tej przyczyny jej legalizacja jest możliwa przy spełnieniu ściśle określonych przesłanek. Tak jest również w obwiązującym stanie prawnym pomimo, że katalog obiektów wymagających pozwolenia na budowę został znacznie ograniczony. Przesłanki te, do samowoli dokonanych przed 1995r. wymienia art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. stosowany w związku z art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. nakazuje badać zgodność inwestycji z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy. Kwestia ta budziła liczne rozbieżności w orzecznictwie i ostatecznie została rozstrzygnięta dopiero w uchwale NSA II OPS 2/13 wydanej 16 grudnia 2013r. Niemniej, skoro przedmiotem niniejszej sprawy jest stwierdzenie nieważności decyzji, to legalność kontrolowanego aktu podlega ocenie w stanie faktycznym i prawnym obowiązującym w dacie je wydania, a zatem na dzień [...] lipca 1982r. W związku z tak znacznym upływem czasu – blisko [...]lat - organ odwoławczy podejmował czynności w celu pozyskania niezbędnych do oceny dokumentów. Z akt sprawy wynika, że zwrócił się do Urzędu Gminy [...] (pismo z [...]listopada 2019r.) o przesłanie wypisów z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla działki inwestycyjnej obowiązujących w latach [...] wraz z wyrysami oraz do samych skarżących o przedłożenie oryginałów dokumentów dotyczących ww. decyzji (pismo z [...]listopada 2019r.). Skarżący udzielili odpowiedzi, że we wniosku o stwierdzenie nieważności wskazali na dowody pośrednie wynikające z uzasadnienia decyzji PINB Powiatu [...] [...] z [...] marca 2001r. (kontrolowanej w sprawie sygn. VII SA/Wa 1289/20). Natomiast Urząd Gminy [...] przesłał kopie dwóch planów – uchwałę nr [..]z 20 grudnia 1984r. (określającą położenie działki na terenie lasów i podstawowego systemu biologicznie czynnego wspomagającego funkcjonowanie i rozwój produkcji rolniczej) oraz nr [...] z [..] lipca 1993r. (określającą położenie działki na terenach rolnych w strefie ochronnej wokół jezior i rzek.). Przy piśmie z 12 lutego 2020r. przesłano również kopie uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z [...] grudnia 1968r. oraz kopię uroszczonego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego zarządzeniem Naczelnika Powiatu [...] Nr[...]. Pierwszy z planów przewidywał w [...] urządzenie obozowiska turystycznego dla 100 osób (pkt 6 pt. Turystyka i wypoczynek), drugi plan uproszczony przewidywał urządzenie obozowiska turystycznego dla 100 osób oraz zorganizowanie kwater prywatnych dla wczasowiczów i turystów, ponadto wskazywał, że zarezerwowano tereny pod budownictwo letniskowe (pkt 72.2 – Projektowane rozmieszczenie programu zainwestowania rekreacyjnego). Z tego zapisu – wbrew stanowisku skarżących – nie można wywieźć, że plan ten dopuszczał zabudowę letniskową na spornej działce, skoro dopiero przeznaczał na ten cel określone tereny. Słusznie też organ na potwierdzenie tego faktu, posiłkował się stanowiskiem przedstawionym w piśmie Gminy [...] z [...] lipca 1982 r. skierowanym do Komendy Głównej Milicji Obywatelskiej w W. - miejsca zatrudnienia skarżącego, jak i twierdzeniami samego skarżącego zawartymi w piśmie z [...]września 1983 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Gminy w [...]. W aktach sprawy znajduje się ponadto akt notarialny umowy sprzedaży ww. nieruchomości z [...] lipca 1999r. rep A Nr[...], z którego § 2 wynika, że do aktu przedłożono zaświadczenie Urzędu Gminy w [...] z [...] 06.1999r. stwierdzające, że zgodnie z planem m.in. działka [...] przeznaczona jest na cele rolnicze. W piśmie z [...] marca 2001r. ([...]) Wójt Gminy [...]informuje PINB powiatu [...][...], że dom rekreacyjny i działka będą (dopiero) zaakceptowane w najbliższym planie zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym, nie można było zgodzić się z zarzutami skargi, że organy naruszyły art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. poprzez ich niezastosowanie. W świetle argumentacji skargi Sąd zaznacza, że rażące naruszenie prawa, zwłaszcza w przypadku decyzji wydanej prawie 40 lat temu, nie może sprowadzać się do badania prawidłowego zastosowania przepisu funkcjonującego w innych warunkach ustrojowych, innej kulturze prawnej i organizacyjnej. Nie jest możliwe proste przenoszenie na tamten porządek prawny standardów legalności stosowanych obecnie. W konsekwencji w postępowaniu nieważnościowym organy nie sa uprawnione do badania legalności planów uproszczonycg, jak tego domagali się skarżący. Znamienne jest również to, że strony dopiero po tak znacznym upływie czasu uznali decyzję za obciążoną wadami, których waga miałaby uzasadniać jej nieważność. To właśnie konstytucyjne zasady praworządności, bezpieczeństwa prawnego wynikające z art. 2 Konstytucji RP uzasadniają brak podstaw do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego. Powyższa konstatacja nie pozostaje również bez wpływu na negatywną ocenę zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Skarżący podnosili, że decyzja została skierowana do A.P który nie był ani inwestorem, ani właścicielem, ani zarządcą nieruchomości. Przysługiwało mu jedynie prawo dożywotniej służebności korzystania z dwóch pokoi w ww. domku letniskowym, co wynika z aktu notarialnego dotyczącego umowy sprzedaży nieruchomości. Wskazania zatem wymaga, że obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. obowiązek wykonania decyzji dotyczącej rozbiórki kierował do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Jego treść również była przedmiotem wykładni, tak jak obecnie art. 52 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny przyjmował wówczas, że nakaz rozbiórki domków letniskowych może być kierowany tylko do właścicieli, a nie do użytkowników gruntu (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 1983 r. sygn. I SA 1215/83LEX nr 1687913), a także, że osoby, które wzniosły obiekty budowlane - ze względu na to, iż nie są właścicielami działki, ale były ich inwestorami i są ich zarządcami - winny brać udział w postępowaniu w charakterze strony, gdyż dotyczy to ich interesu prawnego (wyrok NSA o/z w Lublinie z dnia 27 stycznia 1984 r. SA/Lu 369/83 LEX nr 1687907 ). Sąd miał na uwadze, że z powołanego przez skarżących aktu notarialnego rep A Nr[...]– zawartego [...] lipca 1999r. – a więc po 17 latach od wydania decyzji - pomiędzy S.P. a J.D. rzeczywiście wynika, że ojciec sprzedającego A. P. wraz z żoną posiadali w spornym budynku dożywotnią służebność korzystania z dwóch pokoi z używalnością kuchni i łazienki. Niemniej z aktu tego wynika również, że S.P. nabył nieruchomość od rodziców na mocy umowy przekazania własności ziemi i posiadania gospodarstwa rolnego. W akcie notarialnym nie wskazano wprawdzie daty zawarcia tej mowy, nie można jednak wykluczyć, że [...] lipca 1982 r. A.P. był właścicielem nieruchomości, zwłaszcza, że na ten fakt wskazuje umowa kupna sprzedaży (nieformalna) zawarta [...] listopada 1988r. pomiędzy A.P. a skarżącym. Nie można również przyjąć wprost, że adresat decyzji nie zarządzał nieruchomością, skoro ustanowiono na jego rzecz prawo dożywotniej służebności korzystania z części spornego obiektu wraz z użytkowaniem [...] arów działki. Dowodów przeciwnych strony nie przestawiły. Nie sposób zatem stwierdzić – jak tego domagali się skarżący – że decyzja Naczelnika Gminy [...] z [...] lipca 1982 r. obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., to jest została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. W świetle przedstawionego wyżej stanowiska, subiektywna ocena skarżących nie mogła prowadzić do podważenia zaskarżonych decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło