VII SA/Wa 1291/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-22
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, może skutecznie wnieść odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Osoba, która nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, nie może skutecznie wnieść odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Brak interesu prawnego legitymującego do udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi przesłankę do umorzenia postępowania odwoławczego przez organ drugiej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie ogrodzenia nieruchomości. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że ogrodzenie stanowiło zabezpieczenie terenu budowy. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając, że J.J., wnoszący odwołanie, nie posiadał przymiotu strony, ponieważ legitymował się jedynie interesem faktycznym, a nie prawnym. J.J. złożył skargę do WSA, argumentując, że ogrodzenie zagraża bezpieczeństwu na wąskiej ulicy i utrudnia mu dostęp do jego nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. skargę oddala
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 104 i 105 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.- zwanej dalej "kpa"/ - po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej ogrodzenia nieruchomości przy ul. [...] w W. stanowiącej działkę ew. nr [...] z obrębu [...] zrealizowanego od strony ulicy [...] w W. – umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż na działce przy ul. [...] w W., realizowany jest budynek mieszkalny na podstawie pozwolenia na budowę. Jako zabezpieczenie terenu budowy inwestorka M.F. wykonała również ogrodzenie działki wraz z bramą wjazdową.
Organ podał, iż zgodnie z zapisem art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, teren budowy winien być odpowiednio zabezpieczony, w związku z czym nie znaleziono podstaw do nakładania na inwestora jakichkolwiek nakazów bądź zakazów, a postępowanie w tej sprawie należy umorzyć, gdyż brak jest przedmiotu postępowania.
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania J.J. – umorzył postępowanie odwoławcze.
Organ odwoławczy stwierdził, iż J.J. nie posiada przymiotu strony. Odwołanie wniesione na podstawie subiektywnego przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków podlega ocenie na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, w tym również w zakresie ustalenia interesu prawnego odwołującego się. Negatywne zweryfikowanie takiego twierdzenia stanowi przesłankę i obowiązek do zakończenia postępowania w drugiej instancji, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał jednocześnie, iż legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 kpa. Interes prawny legitymujący do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ma obiektywny charakter i wynikać musi z przepisów prawa materialnego, na podstawie którego skutecznie można żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu.
Od tak pojętego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, tj. sytuację, gdy podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego wywodzić z przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę takiego żądania.
W niniejszej sprawie zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, odwołujący się może co najwyżej wskazywać na interes faktyczny w żądaniu rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia co jednak nie może stanowić podstawy do uznania go za stronę postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył J.J. wnosząc jednocześnie o zasądzenie kosztów postępowania.
W obszernej skardze podnosi m.in., iż ul. [...] ma w liniach rozgraniczających szerokość jedynie 3 m. Narusza to przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Wybudowanie zatem na tak wąskiej drodze ogrodzenia działki przylegającego do jezdni stanowi zagrożenie dla pieszych, którzy powinni mieć chodnik.
Skarżący zakwestionował stanowisko organu pozbawiającego go przymiotu strony wyjaśniając, iż co prawda jego nieruchomość nie graniczy z ogrodzoną działką, ale znajduje się na końcu ulicy [...] i wykonane ogrodzenie utrudnia mu dojście do działki.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Oceniając w tym aspekcie zaskarżoną decyzję uznać należy, iż odpowiada ona prawu.
Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. umarzająca na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, postępowanie odwoławcze.
Z przedstawionego stanu faktycznego i przytoczonych dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że organ zasadnie uznał, iż wnoszący odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. J.J. nie jest stroną postępowania, a zatem nie może skutecznie dochodzić uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Treścią pojęcia "interes prawny" jest prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Cechami tego "interesu" jest to, że jest on konkretny, indywidualny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
W orzecznictwie dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Takiego przymiotu strony nie wykazuje natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu administracyjnym opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia swojego interesu faktycznego.
W niniejszej sprawie skarżący, jako właściciel nieruchomości położonej na końcu ul. [...], w znacznej odległości od działki nr [...], na której zrealizowano sporne ogrodzenie mógłby skutecznie kwestionować budowę tego ogrodzenia gdyby wykazał, że narusza ono jego uzasadnione interesy jako osoby trzeciej /art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego/. Skarżący żadnego z takich zarzutów nie podniósł i nie wykazał, iż wykonane przez inwestorkę M.F. ogrodzenie własnej działki narusza jego, prawem chroniony, interes. Podnoszony zarzut narażenia jego i rodziny na niebezpieczeństwo poruszania się po wąskiej – trzymetrowej drodze – pozbawionej chodników i pobocza nie może być skuteczny, gdyż nawet brak tego ogrodzenia nie wpłynie na poszerzenie drogi.
Nieskuteczne są także zarzuty dotyczące nieprawidłowości wykonanego ogrodzenia oraz niezgodnych z prawem parametrów /szerokości/ ul. [...]. Kwestie te w tym postępowaniu w ogóle nie były przedmiotem oceny organu i w związku z tym pozostają poza oceną Sądu.
Już tylko na marginesie wskazać należy, iż na status skarżącego w niniejszym postępowaniu nie może wpłynąć także podniesiona na rozprawie okoliczność odmowy przez Prezydenta [...] ustalenia skarżącemu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w rejonie ul. [...]. Jedną z przyczyn wydania tej decyzji było ustalenie przez organ, iż działka skarżącego nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej.
Ustalenie przez organ, iż wnoszący dowołanie nie posiada przymiotu strony stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.
Zważywszy na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło