VII SA/Wa 1292/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-03
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może ponownie nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, jeśli poprzednie postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone z powodu wadliwego tytułu wykonawczego, a następnie wystawiono nowy, prawidłowy tytuł wykonawczy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest dopuszczalne, jeśli poprzednie postępowanie zostało umorzone z powodu wadliwie wystawionego tytułu wykonawczego, a następnie organ egzekucyjny wystawił nowy, prawidłowy tytuł wykonawczy. Doręczenie prawidłowego tytułu wykonawczego stanowi wszczęcie nowego postępowania egzekucyjnego, a nałożenie grzywny jest uzasadnione uchylaniem się zobowiązanego od wykonania obowiązku.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na W. i J. K. grzywny w celu przymuszenia w wysokości ponad 21 tys. zł z powodu niewykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu. Skarżący zarzucili, że jest to kolejne nałożenie grzywny, podczas gdy poprzednie postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone z powodu wadliwego tytułu wykonawczego. Wskazali również na naruszenie art. 139 k.p.a. przez wydanie orzeczenia mniej korzystnego dla strony.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. K. oraz J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] na podstawie art. 119 i 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), nałożył na W. i J. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 21.197,78 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanych od obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], tj. rozbiórki wykonanego w warunkach samowoli budowlanej budynku garażowego, położonego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w M.
Na powyższe postanowienie wnieśli zażalenie W. K. i J. K. zarzucając, iż jest to kolejne postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny. Skarżący wskazali, że poprzednie postanowienie, nakładające na zobowiązanych grzywnę w kwocie 13.927 zł, zostało uchylone i postępowanie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia - umorzone. Podnieśli, iż organ administracyjny nie miał prawa ponownie stosować tego samego środka egzekucyjnego, a ponadto naruszył art. 139 k.p.a. przez wydanie orzeczenia mniej korzystnego dla strony.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia W. i J. K., utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w związku z niewykonaniem przez W. i J. K. obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] nakazującej rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku garażowego, organ powiatowy przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z w/w decyzji. W dniu [...] grudnia 2004 r. zostało skierowane do zobowiązanych upomnienie, wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki budynku garażowego. Następnie w dniu [...] stycznia 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wydał postanowienie nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie 13.927,94 zł. W dniu [...] stycznia 2005 r. organ egzekucyjny – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanych, uchylił powyższe postanowienie i umorzył postępowanie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, ze względu na nieprawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego. W dniu [...] grudnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. ponownie wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którego doręczenie W. i J. K. w dniu [...] grudnia 2008 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Następnie w dniu [...] kwietnia 2009 r. organ powiatowy wydał zaskarżone postanowienie.
W ocenie organu drugiej instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. prawidłowo przeprowadził postępowanie egzekucyjne, a wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zasadne. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie (z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych) oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu (pod rygorem nakładania dalszych grzywien, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub bezpieczeństwa i higieny pracy – pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego). Zdaniem organu odwoławczego, przy wydaniu kontrolowanego postanowienia organ egzekucyjny zastosował się do dyspozycji cytowanego przepisu. Kwotę grzywny nałożono natomiast zasadnie w oparciu o art. 121 § 5 w/w ustawy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zobowiązani, pomimo upływu ponad czterech lat od daty doręczenia im upomnienia do wykonania obowiązku nie podjęli stosownych działań, celem realizacji decyzji nakazującej rozbiórkę. W odniesieniu do argumentów zawartych w zażaleniu organ podał, iż fakt uchylenia postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] i umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, nie może skutkować zaniechaniem przez organ pierwszej instancji egzekwowania ostatecznej decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]. W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. zasadnie wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając W. i J. K. prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], obejmujący obowiązek wynikający z w/w decyzji. Ponadto organ wskazał, że art. 139 k.p.a. odnosi się do treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W. i J. K. Skarżący zarzucili:
- naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 26 § 1, 59 § 1 pkt 2, 5, 7 i art. 61 przez nieuwzględnienie umorzenia postępowania egzekucyjnego i brak podstaw do jego dalszego prowadzenia na podstawie odrębnego tytułu wykonawczego,
- wydanie orzeczenia w sprawie rozstrzygniętej postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie wcześniej wydanego tytułu wykonawczego,
- orzeczenie kary grzywny w celu przymuszenia znacznie przewyższającej karę wcześniej wymierzoną w umorzonym postępowaniu egzekucyjnym.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Sąd kontrolował postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], nakładające na W. i J. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 21.197,78 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanych od obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], tj. rozbiórki wykonanego w warunkach samowoli budowlanej budynku garażowego, położonego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w M. Obowiązek ten wynikał z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...].
Kwestionowane przez skarżących postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia zostało wydane w oparciu o art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wysokość grzywny organ ustalił w oparciu o art. 121 § 5 cytowanej ustawy.
Sąd podziela stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż postępowanie egzekucyjne zostało przeprowadzone w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy. Bezspornym jest, iż w dacie wydania zaskarżonego postanowienia na skarżących ciążył obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., jako wierzyciel, wystawił tytuł wykonawczy TYT-3 nr [...]. Ponieważ przeprowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wykonania nałożonego obowiązku, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] nałożył na skarżących grzywnę w celu przymuszenia.
Należy stwierdzić, iż tytuł wykonawczy z dnia [...] stycznia 2005 r. nie został prawidłowo wystawiony, tj. zgodnie z art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności nie zawierał klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. W wystawionym tytule (wzór TYT-3) klauzula wykonawcza nie została opatrzona podpisem organu egzekucyjnego, co naruszało art. 27 § 1 pkt 10 w/w ustawy. Tytuł ten został wystawiony po wydaniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, co stanowiło naruszenie art. 26 § 5 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Po umorzeniu postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia organ wyznaczył na dzień [...] listopada 2008 r. oględziny przedmiotowego budynku garażowego i stwierdził, że budynek nie został rozebrany. Skarżący zapoznali się z aktami sprawy i potwierdzili ten fakt. Wówczas organ wystawił w dniu [...] grudnia 2008 r. tytuł wykonawczy nr [...], spełniający wymogi art. 27 § 1 cytowanej ustawy. Odpis tego tytułu został doręczony skarżącym w dniu [...] grudnia 2008 r. i z tą chwilą, zgodnie z art. 26 § 5, nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej. Do tytułu zostały zgłoszone zarzuty. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] odmówił uznania zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego z tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]. Postanowienie wierzyciela zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...].
Wobec uchylania się przez zobowiązanych od obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], tj. wykonania rozbiórki budynku garażowego, organ wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postanowienie to [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]. Wydane postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wobec uchylenia poprzedniego postanowienia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należy uznać za pierwsze postanowienie w tym przedmiocie.
Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez doręczenie w dniu [...] grudnia 2008 r. prawidłowo, tj. zgodnie z przepisami ustawy, wystawionego tytułu egzekucyjnego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]. Postanowienie zostało wydane w oparciu o przepis art. 121 § 5 ustawy, zgodnie ze wskazanymi w tym przepisie zasadami wyliczenia grzywny w celu przymuszenia. Upomnienie zostało doręczone w dniu [...] grudnia 2004 r., a wobec tego, że nie umorzono postępowania egzekucyjnego, tylko postępowanie w przedmiocie nałożenia grzywny, nie było potrzeby doręczenia nowego upomnienia.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ponieważ zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło