VII SA/Wa 1294/04
WyrokWSA w Warszawie2005-07-12
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, nie rozpoznając odwołania mieszkańców sąsiadujących z inwestycją nieruchomości?Ratio decidendi
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył prawo, utrzymując w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, ponieważ nie rozpoznał odwołania mieszkańców sąsiadujących z inwestycją nieruchomości, którzy posiadają przymiot strony ze względu na swój interes prawny wynikający z sąsiedztwa. Nierozpoznanie odwołania tych osób stanowi naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 138 kpa, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oczyszczalni ścieków. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając, że wnioskodawca (partia polityczna) oraz odwołujący się mieszkańcy nie są stronami w sprawie. Mieszkańcy, skarżący się do WSA, podnieśli, że posiadają przymiot strony jako właściciele nieruchomości sąsiadujących z inwestycją i że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa. Skarżący wskazali również na wcześniejsze stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla tej inwestycji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Z. M., J. B., R.R., W. S., M. C. i B. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących Z. M., J. B., R. R., W. S., M. C. i B. D. kwoty po 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 1294/04
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa po rozpatrzeniu wniosku [...] Rzeczpospolitej Polskiej z siedzibą przy ul. [...] w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1998r. dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę inwestycji: budowa oczyszczalni ścieków [...] w [...] – etap I; umorzył wszczęte w dniu [...] października 2003r. postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wnoszący nie są stroną w sprawie. Stronami, bowiem w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są jedynie: inwestor, oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane).
Partia [...] Rzeczpospolitej Polskiej jako dobrowolna organizacja zgodnie z definicją określoną w ustawie z dnia [...] czerwca 1997r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2001r. Nr 79 poz. 857) stawiająca sobie za cel udział w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy politycznej nie mieści się w dyspozycji w/w art. Prawa budowlanego, a gdyby nawet przyjąć, iż jest to organizacja społeczna to zgodnie z art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego również nie byłaby stroną w sprawie..
Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożyli mieszkańcy Z. M., J. B., R.R., W. S., M. C. i B. D a także [...] Rzeczpospolitej Polskiej Zarząd Regionu w [...] podnosząc, iż oczyszczalnia ścieków została zlokalizowana na terenie strefy ochronnej z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania [...] RP od decyzji [...] z dnia [...] maja 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W opinii organu odwoławczego partie polityczne podobnie jak organizacje społeczne nie mają przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli Z. M., J. B., R.R., W. S., M. C. i B. D podnosząc, że posiadają przymiot strony jako właściciele nieruchomości, mieszkańcy sąsiadujący z przedmiotową oczyszczalnią. Skarżący podnieśli, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2004r. stwierdziło na wniosek Z. M. nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1998r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie oczyszczalni ścieków.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie
Nie wnikając w zasadność decyzji organu pierwszej instancji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004r. umarzającej wszczęte w dniu [...] października 2003r. postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oczyszczalni ścieków Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzji organu drugiej instancji narusza prawo. Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji po rozpatrzeniu odwołania [...] RP Rejonu w [...].
Organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie to zostało podjęte z uwagi na brak formalnych podstaw do dokonania merytorycznej oceny przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na fakt, że skarżący nie posiadają przymiotu strony. Istotnie obowiązkiem organu odwoławczego jest przede wszystkim ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne a więc m.in. czy zostało wniesione przez podmiot mający legitymację do wniesienia tego środka zaskarżenia.
Oczywiście niedopuszczalnym jest odwołanie wniesione przez osobę nie mającą takiej legitymacji. Jeśli jednak skarżący twierdzi, że decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku to wówczas żądanie skarżącego daje podstawę do merytorycznego rozpoznania odwołania.
Organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie rozpoznał jednak odwołania osób fizycznych nazywających siebie pokrzywdzonymi mieszkańcami tj. Z. M., J. B., R.R., W. S., M. C. i B. D. Osobom tym nie można odmówić przymiotu strony, jeśli legitymują się one interesem prawnym wynikającym z sąsiedztwa z wymienioną inwestycją.
Ustalenie braku legitymacji procesowej [...] RP nie może, bowiem mieć wpływu na ocenę interesu prawnego wymienionych osób. Nierozpoznanie zaś ich odwołania stanowi naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 138 kpa, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
Organ ten winien, więc rozpoznać odwołanie tych osób i podniesione w nim zarzuty merytoryczne.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję.
Na podstawie art. 152 zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, zaś z mocy art. 200 w/w ustawy zasądzono od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania poniesionych z tytułu wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło