VII SA/Wa 1295/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, rolnik prowadzący 17-hektarowe gospodarstwo rolne, uzyskujący dochód ze sprzedaży mleka i posiadający majątek w postaci maszyn rolniczych i budynków gospodarczych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (ustanowienie radcy prawnego z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, ponieważ mimo posiadania gospodarstwa rolnego i majątku, jego dochody i sytuacja życiowa (czasowa niezdolność do pracy, konieczność wynajmowania pracowników) wskazywały na niemożność poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono, uznając, że przy ograniczeniu wydatków wnioskodawca jest w stanie samodzielnie uiścić wpis sądowy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca E. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wnioskodawca przedstawił szczegółowe informacje dotyczące swojego gospodarstwa rolnego, dochodów, majątku (maszyny, budynki), kosztów utrzymania oraz sytuacji zdrowotnej. Sąd ocenił przedstawione dane, w tym dochody z Urzędu Gminy, które znacząco różniły się od oświadczeń wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano E. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. II. W pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie administracyjne postanawia : I. przyznać E. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 22 września 2008r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez E. S. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zarządzeniem z dnia 24 września 2008r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie jakie budynki gospodarcze posiada, należało je wymienić i podać ich ilość, jakie maszyny rolnicze posiada, należało je wymienić oraz podać ich wartość rynkową i rok produkcji, jakie koszty poniósł wnioskodawca w związku z przeprowadzonym remontem maszyn rolniczych, należało je podać, czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać jakie (osobowe, ciężarowe), ich wartość rynkową oraz rok produkcji, czy oprócz hodowli krów wnioskodawca prowadzi jeszcze hodowlę innych zwierząt, jeśli tak, należało podać jakich oraz czy uzyskuje z tego tytułu dochód, jeśli tak, należało podać jaki, czy uzyskuje jeszcze inne dochody poza wykazanym dochodem z tytułu sprzedaży mleka, np. ze sprzedaży płodów rolnych, z tytułu przyznanego zasiłku, renty, dodatku, itp., jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, czy otrzymuje dofinansowanie do prowadzonego gospodarstwa rolnego ze środków unijnych, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości, czy otrzymuje pomoc od organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość oraz z jakiego tytułu prowadzone są przeciwko wnioskodawcy cztery egzekucje komornicze. Ponadto wezwano wnioskodawcę do nadesłania zaświadczenia z Urzędu Gminy o dochodach uzyskanych przez wnioskodawcę z gospodarstwa rolnego za I półrocze 2008r. W dniu 13 października 2008r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo wnioskodawcy zawierające żądane wyjaśnienia oraz ww. zaświadczenie z Urzędu Gminy. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący oświadczył, że jest rolnikiem prowadzącym 17 – sto hektarowe gospodarstwo rolne, położone na bardzo słabych glebach i uzyskującym dochód ze sprzedaży mleka w wysokości 900,00 – 1.000,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca oznajmił, że orzeczeniem Komisji Lekarskiej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Z. został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w okresie od grudnia 2006r. do grudnia 2008r. i dlatego musi do cięższych prac w gospodarstwie stale wynajmować pracowników, co jeszcze bardziej podnosi koszty produkcji. Z tego też względu, ograniczył produkcję rolną do takiej, która wymaga mniej pracy, ale tym samym jest mniej dochodowa. Wnioskodawca podał, że posiada stary, drewniany dom o powierzchni 60 m ² oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarcze, co dodatkowo ogranicza możliwości rozwoju hodowli zwierząt. Wnioskodawca dodał, że ostatnio poniósł znaczne wydatki na remont maszyn rolniczych. Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca posiada trzy budynki gospodarcze tj. drewnianą stodołę i garaż na maszyny rolnicze oraz murowaną oborę. Wnioskodawca podał, że posiada następujące maszyny rolnicze : ciągnik z 1995r. o wartości 25.000,00 złotych, pług, brony, kultywator rok produkcji 1985r., roztrząsacz obornika rok produkcji 1988r. o wartości od 2.500,00 do 3.000,00 złotych, przyczepę rolniczą rok produkcji 1973r. o wartości 2.000,00 złotych, siewnik do zboża rok produkcji 1987r. o wartości 1.000,00 złotych, rozsiewacz nawozów rok produkcji 1986r. o wartości 500,00 złotych, śrutownik do zboża rok produkcji 1984r. o wartości 500,00 złotych. Skarżący wskazał, że na remont ww. maszyn rolniczych poniósł koszty w wysokości 1.900,00 złotych. Skarżący oświadczył, że innych pojazdów mechanicznych, w tym osobowych i ciężarowych nie posiada. Wnioskodawca wyjaśnił, że oprócz hodowli bydła nie prowadzi hodowli innych zwierząt, a jedynie czasami uzyskuje dochód ze sprzedaży zboża, za które w 2008r. otrzymał kwotę 940,00 złotych. Wnioskodawca podał, że w 2007r. otrzymał dopłatę bezpośrednią do prowadzonego gospodarstwa rolnego ze środków unijnych w wysokości 17.653,00 złotych. Skarżący oświadczył, że na utrzymanie siebie, domu i budynków wydaje około 900,00 – 1.000,00 złotych miesięcznie, a prowadzone przeciwko niemu egzekucje komornicze są z tytułu przegranych trzech procesów cywilnych i jednego karnego. Wnioskodawca poinformował, że poza wykazanym dochodem z tytułu sprzedaży mleka w wysokości 900,00 – 1.000,00 złotych oraz sprzedaży zboża w tym roku 940,00 złotych uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 360,00 złotych miesięcznie. Z nadesłanego zaświadczenia z Urzędu Gminy K. z dnia 3 października 2008r. wynika, że gospodarstwo rolne wnioskodawcy wynosi 20,4690 ha powierzchni fizycznej, zaś powierzchni przeliczeniowej 13,0020 ha, a roczny dochód z gospodarstwa wynosił 28.860,00 złotych, co miesięcznie daje kwotę w wysokości 2.405,00 złotych. W świetle powyższego zarówno powierzchnia gospodarstwa rolnego wnioskodawcy jak i uzyskiwane przez niego dochody różnią się znacząco od powierzchni i dochodów wskazanych w zaświadczeniu z Urzędu Gminy. Oceniając zatem sytuację finansową wnioskodawcy przedstawioną w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień i zaświadczenia stwierdzono, że nie jest on w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W kwestii zwolnienia od kosztów sądowych wniosek oddalono. Biorąc pod uwagę dochody wnioskodawcy uzyskiwane z tytułu renty, sprzedaży mleka i sprzedaży zboża oraz wysokość wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych uznano, że przy ograniczeniu wydatków nie będących niezbędnymi wnioskodawca będzie w stanie ponieść ewentualne koszty sądowe samodzielnie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło