VII SA/Wa 1299/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-23
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, któremu przysługuje prawo użytkowania nieruchomości na podstawie umowy cywilnoprawnej, może być uznany za stronę w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja może wpływać na jego interes prawny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie odwoławcze, nie badając w sposób należyty przymiotu strony skarżącej spółki. Interpretacja pojęcia "zarządcy nieruchomości" w kontekście art. 28 Prawa budowlanego wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych każdej sprawy, w tym potencjalnego wpływu inwestycji na interes prawny użytkownika nieruchomości.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę elektrowni wodnej. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym pozbawienie jej statusu strony postępowania. Organ odwoławczy uznał, że spółka nie jest stroną, ponieważ nie jest właścicielem działek, na których ma być realizowana inwestycja, a jedynie ich użytkownikiem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071, ze zm.), po rozpoznaniu odwołania M. sp. z o.o. [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. F. pozwolenia na budowę Małej Elektrowni Wodnej [...], we wsi S., na prawym przyczółku jazu w km 21 + 918 rzeki N. - etap I obejmujący: budowle hydrotechniczne, budynek techniczny elektrowni, plac manewrowy z dojazdem, zlokalizowanej na działkach nr [...], kategoria obiektów budowlanych XXVII - umorzył postępowanie odwoławcze.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Opisaną wyżej decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...], Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku H. W. F. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ww. inwestycji.
Organ I instancji wskazał, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, obejmuje działki nr [...]. Stwierdził, że inwestor spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, inwestycja jest zgodna z wymaganiami decyzji Burmistrza N. znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającego na budowie małej elektrowni wodnej we wsi S., a w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w powyższej sprawie nie zostały złożone żadne uwagi czy zastrzeżenia.
Odwołanie od ww. decyzji M. Sp. z o.o. z siedzibą [...]. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy wyłącznie stronie postępowania. Roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę będą realizowane na działkach o nr [...]. Działki nr [...] stanowią własność inwestora, natomiast działki nr [...] są gruntami Skarbu Państwa, w trwałym zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...]. M. Sp. z o.o. [...] jest użytkownikiem m.in. działki nr [...], na podstawie umowy użytkowania z dnia 1 czerwca 2007 r., zawartej ze Skarbem Państwa w związku z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym wydanym przez Wojewodę [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., znak: [...], na pobór i piętrzenie wód rzeki N. oraz jej przerzut do rzeki O.. M. Sp. z o.o. [...] nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a zatem nie jest stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło M. Sp. z o.o. [...], wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono: - rażące naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię oraz pozbawienie strony skarżącej statusu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę oraz w postępowaniu odwoławczym od wskazanej decyzji, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy oraz daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; - niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz przyjęcie, że postępowanie odwoławcze ulega umorzeniu, a zatem nie podlega rozstrzygnięciu, co do istoty sprawy; - rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz daje podstawę do wznowienia postępowania, poprzez naruszenie art. 10 §1 k.p.a. (pozbawienie strony skarżącej możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu o udzielenie zaskarżanego pozwolenia na budowę); - naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 127 § 1 k.p.a. i przyjęcie, że skarżący nie może wnieść odwołania od decyzji organu I instancji. W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy nie rozważył naruszeń przepisów prawa, które wystąpiły na etapie postępowania pierwszo-instancyjnego, tj. art. 7, 107 § 1 k.p.a., art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 34 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, art. 54 pkt 2 lit. d, art. 55 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) oraz warunków decyzji - pozwolenia wodnoprawnego wydanego na rzecz W. F. w dniu [...] września 2007 r., znak: [...].
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa.
Rzeczą Sądu, w świetle przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), było dokonanie oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zdaniem Sądu organ w niniejszej sprawie nie ustalił z naruszeniem art. 7, 77, 107 k.p.a. w zw. z art. 28 ustawy Prawo budowlane okoliczności, które mogłyby skutkować odmową przyznania skarżącej Spółce przymiotu strony.
Dla właściwego zbadanie, czy przedmiotowe odwołanie pochodzi od strony, w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a. zachodzi potrzeba interpretacji pojęcia "zarządcy nieruchomości".
Powszechnie uznany został w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie pogląd, zgodnie, z którym zarządcą w rozumieniu ww. przepisu jest podmiot sprawujący trwały zarząd wynikający z przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603).
W okolicznościach niniejszej sprawy powstał, zatem problem, czy przez zarządcę w rozumieniu przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane można rozumieć także inne podmioty.
W powołanym przez skarżącą Spółkę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1510/06, publ. LEX nr 347969, stwierdzono jednoznacznie, że w pojęciu "zarządcy nieruchomości" mieści się również podmiot, na rzecz, którego ustanowiono prawo użytkowania nieruchomości na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
W ocenie tutejszego Sądu, interpretując w odniesieniu do pojęcia zarządcy przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane za pomocą przepisów Kodeksu cywilnego, nie można kierować się automatyzmem i autorytatywnie przesądzać, że podmioty, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe są albo nie są stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Zdaniem Sądu należy w każdym przypadku zbadać, czy inwestycja budowlana może bezpośrednio wpływać na interes prawny takiego użytkownika i jeżeli tak, dopiero wtedy uznać go za stronę. Zależeć to będzie, zatem od okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy.
Użytkownik, co do zasady nie ma własnego interesu prawnego w sprawie budowy i sposobu użytkowania na sąsiedniej działce, ale może mieć taki interes, gdy np. w ramach użytkowania wybudował obiekt, który jest jego własnością.
Rozpoznając niniejszą sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe stanowisko Sądu.
Organ oceni, czy w tej konkretnej sprawie M. Sp. z o.o. [...] ma przymiot strony, biorąc pod uwagę w szczególności to, że działka nr ew. [...] - przedmiot użytkowania skarżącej Spółki jest objęta decyzją pozwolenia na budowę dla innego inwestora.
Istotne będą także ustalenia, czy skarżąca Spółka ma urządzenia wodne na nieruchomości objętej użytkowaniem, których funkcjonowanie może pozostawać w związku z budową objętą pozwoleniem na budowę.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł jak w sentencji w trybie
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło