VII SA/Wa 13/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej "[...]" w W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII S A /Wa 13/04 UZASADNIENIE Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z funkcją usługową w parterze oraz garażem podziemnym na działce nr ew [...] położonej przy ulicy [...] róg ul. [...] w W. - dla spółki z o.o. F . W uzasadnieniu organ wskazał ,że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z warunkami decyzji nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej [...] września 2002 r. przez Burmistrza Gminy W. oraz z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta W. z dnia [...] września 1992 r. Inwestor udokumentował swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikające z aktu notarialnego nabycia własności działki nr [...] oraz oświadczenia Dyrektora Biura Gospodarki Nieruchomości, Geodezji i Katastru Urzędu m. W. na wykonanie projektowanego budynku na granicy działek ew. nr [...] , [...] i [...] oraz na nadwieszenie balkonów nad w/w nieruchomościami. Od decyzji tej odwołanie w dniu 30 września 2003 r. wniosła Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...]" w W. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania . Skarżąca spółdzielnia domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji powołując się na jej niezgodność z planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego [...] z dnia [...] marca 1993 r. gdzie wykluczona została zabudowa kubaturowa nie związana z podstawowymi funkcjami terenu , który jest terenem parkowym ogrodu jordanowskiego . Nadto skarżąca podniosła ,że działka na której usytuowany jest budynek Spółdzielni znajduje się w bardzo bliskim sąsiedztwie projektowanej inwestycji . Budowany obiekt o wysokości 24 metry uniemożliwi dopływ naturalnego światła co narusza § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie . Spółdzielnia ponadto podniosła ,że nie otrzymała decyzji organu o pozwoleniu na budowę , mimo że zdaniem skarżącej powinna być stroną tego postępowania albowiem jest użytkownikiem wieczystym działki znajdującej się na obszarze oddziaływania obiektu , którego dotyczy decyzja . O fakcie wydania pozwolenia budowlanego Spółdzielnia dowiedziała się w dniu 23 września 2003 r. gdy ustawiono tablicę informacyjną budowy oraz z rozmowy z kierownikiem budowy odbytej w dniu 25 września 2003 r. Z tych względów termin przewidziany w art. 58 ust 2 kpa został zdaniem skarżącej dotrzymany a jego uchybienie nastąpiło bez winy Spółdzielni. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 59 § 2 kpa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził , że zgodnie z brzmieniem art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym od 11 lipca 2003 r. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu . Skarżąca nie spełnia wymogów tego przepisu , gdyż budynek Spółdzielni "[...]" przy ulicy [...] oddziela od omawianej inwestycji ulica w związku z czym działka spółdzielni nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu . Organ uznał , że skoro spółdzielnia nie jest stroną to stosownie do art. 127 § 1 kpa , który stanowi ,że odwołanie przysługuje jedynie stronie - odwołania wnieść nie mogła. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożyła Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...]" w W. domagając się stwierdzenia jego nieważności bądź uchylenia . W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ błędnie ocenił iż spółdzielni nie przysługuje przymiot strony . Dokonał tego bez zbadania wpływu planowanej inwestycji na interes prawny Spółdzielni . Bezpośredni wpływ inwestycji na budynek Spółdzielni wynika z faktu , że inwestor w celu monitorowania wpływu prac budowlanych na budynki spółdzielni zainstalował urządzenia monitorujące podczas wykonywania robót ziemnych . Organ rażąco naruszył prawo nie powiadamiając Spółdzielni o toczącym się postępowaniu przez co nie mogła uczestniczyć w jego toku . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga została uwzględniona ale nie z przyczyn wskazanych w jej wywodach. Zaskarżone postanowienie wydane zostało na skutek wniosku skarżącej spółdzielni o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. pozwalającej na budowę. Tymczasem przywrócenie tego terminu nie było obiektywnie możliwie bowiem skarżąca spółdzielnia nigdy tej decyzji nie otrzymała a zatem termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął dla niej biegu. Instytucja przywrócenia terminu przewidziana w art. 58 i art. 59 kpa jest instytucją prawa procesowego. Na podstawie tych przepisów mogą być przywrócone terminy przewidziane przepisami należącymi do prawa procesowego. Instytucja ta ma na celu usunięcie ujemnych dla strony następstw procesowych, wynikłych z uchybienia terminu . Organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania ale w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2003 r. przytoczył argumenty z których wynikało że odmawia Spółdzielni "[...]" przymiotu strony argumentując , iż nie jest bezpośrednim sąsiadem działki na której zaprojektowano inwestycję objętą decyzją pozwolenia budowlanego a nadto , że obiekt spółdzielni nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Argumenty przedstawione przez organ w swoim postanowieniu nie były tymi , które pozwalają na wydanie negatywnego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 59 kpa. Organ nie analizował przesłanek o jakich mowa w art. 58 kpa (między innymi brak zawinienia ) , gdyż te dotyczyć mogą jedynie podmiotów którym doręczono rozstrzygniecie organu. Dlatego należy stwierdzić , że w istocie w tej sprawie zaistniał problem oceny braku przymiotu strony w administracyjnym postępowaniu odwoławczym w sytuacji kiedy skarżąca spółdzielnia nie brała udziału w postępowaniu I instancyjnym a organ odwoławczy zajmuje stanowisko iż nie przysługuje jej przymiot strony . W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. , OPS 16/98 (opubl: w Wokandzie 1999, Nr 11, s. 35 ) uznano że "stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa." Przepis art. 127 § 1 kpa daje tylko stronie w rozumieniu art. 28 kpa uprawnienia do złożenia odwołania od orzeczenia organu administracji publicznej pierwszej instancji, a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy odwołanie, lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W sytuacji , gdy odwołujący się twierdzi w odwołaniu, że ma interes prawny w zaskarżeniu orzeczenia organu pierwszej instancji ustaleń tych organ odwoławczy zobowiązany jest dokonać w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego, wynikającego z dowodów zebranych przez organ pierwszej instancji. Nie ma powodów by traktować interes prawny strony jako szczególnego rodzaju zagadnienie wstępne. We wskazanej wyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiono , że w postępowaniu administracyjnym, nie wyłączając postępowania odwoławczego, powinna obowiązywać zasada, po myśli której każde wszczęte postępowanie powinno być zakończone wydaniem decyzji załatwiającej sprawę co do istoty lub kończącej sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 kpa). Wyjątkiem umożliwiającym załatwienie sprawy poza trybem decyzyjnym jest przepis art. 134 kpa przewidujący dla rozstrzygnięcia o niedopuszczalności odwołania, które kończy postępowanie formę niezaskarżalnego postanowienia. Wystarczające jest dla skutecznego wniesienia odwołania przyjęcie tzw. subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, zatem skuteczne powinno być odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jej praw i obowiązków. Twierdzenie takie może zostać zweryfikowane tylko w sposób procesowy, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego jako takiego. Jeżeli twierdzenie owo nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt3kpa. Oczywiście w uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze powinno znaleźć się odniesienie organu do wniosku skarżącej o przywrócenie terminu który był bezprzedmiotowy w sytuacji kiedy złożył go podmiot nie mający przymiotu strony . Skoro zatem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 59 § 2 kpa a rozstrzygniecie i jego uzasadnienie prawne nie korespondują ze sobą Wojewódzki Sąd Administracyjny podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie . Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt II wyroku .