VII SA/Wa 130/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi L.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić L.Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego zasadnienie Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] umorzył w całości wszczęte na wniosek L Z (dalej: "Skarżący") postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności w całości decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2019 r., nr [...] zezwalającej na rozbudowę drogi gminnej ulicy [...] w miejscowości [...]. W pouczeniu zawartym w końcowej części powyższej decyzji Wojewoda wskazał, że jest ona ostateczna w administracyjnym toku instancji. Wobec wyczerpania środków odwoławczych może być ona zaskarżona za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Decyzję doręczono Skarżącemu 7 czerwca 2021 r. Skarżący, stosując się do ww. pouczenia, złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podał, że przedmiotowa skarga została złożona jedynie z najdalej posuniętej ostrożności procesowej. W ocenie Skarżącego jest ona przedwczesna z uwagi na brak wyczerpania administracyjnego toku postępowania. Poinformował także, że zaskarżona decyzja została zaskarżona także do organu wyższego stopnia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W piśmiennictwie wskazuje się, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte, dopóki toczy się postępowanie administracyjne lub nie zostały wykorzystane środki weryfikacji w postępowaniu administracyjnym aktów, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji, dostępne dla podmiotu, który chce zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne (T. Woś [w:] Postępowanie sądowoadministracyjne, s. 156). A zatem, dopiero wskutek złożenia przysługującego stronie środka odwoławczego uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu. Należy podkreślić, że wyczerpanie środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że sąd administracyjny nie może wyręczać organów administracji wyższego stopnia i nie może naruszać podstawowej zasady, jaką jest dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Zasada ta daje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (§ 1). Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2). Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (§ 3). Przenosząc powyższe regulacje i rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że decyzją z [...] maja 2021 r. Wojewoda [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności w całości decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2019 r. Wojewoda działał w niniejszej sprawie jako organ pierwszej instancji, stąd też od wydanej przez ten organ decyzji Skarżącemu przysługiwało prawo do wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia. Złożenie skargi na decyzję wydaną w pierwszej instancji stanowi zatem, jak słusznie zwrócił uwagę Skarżący w przedmiotowej skardze, naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Dlatego też uznać trzeba ją za niedopuszczalną. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż Wojewoda [...] zawarł w zaskarżonej decyzji błędne pouczenie, stwierdzając, iż jest ona ostateczna i służy na nie prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 30 dniu od dnia jej doręczenia za pośrednictwem organu. Błędne pouczenie nie zmienia jednak faktu, iż skarga została wniesiona do sądu bez wyczerpania służących Skarżącemu środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Złożenie skargi na decyzję wydaną w pierwszej instancji stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, powoduje niedopuszczalność skargi i skutkuje jej odrzuceniem. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z tych względów, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.