VII SA/Wa 1300/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-15
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na dobudowie zewnętrznych schodów żelbetonowych do budynku mieszkalnego, stanowiące budowę w rozumieniu art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego, powinny być rozpatrywane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 50 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane polegające na dobudowie zewnętrznych schodów żelbetonowych do budynku mieszkalnego, po usunięciu skarpy ziemnej, stanowią budowę w rozumieniu art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego powinien zastosować art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 50 Prawa budowlanego, który dotyczy robót budowlanych innych niż budowa. Zastosowanie art. 50 Prawa budowlanego w tej sytuacji stanowiło rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzające nieważność postanowień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) wstrzymujących roboty budowlane dotyczące dobudowy zewnętrznych schodów. Skarżąca zarzucała organom błędne zakwalifikowanie robót jako budowy, zamiast przebudowy, co powinno skutkować zastosowaniem art. 50 Prawa budowlanego. Sąd oddalił skargę, uznając, że roboty te stanowiły budowę i zastosowanie art. 50 Prawa budowlanego było rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Z. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego nakazu wstrzymanie robót budowlanych skargę oddala.
Postanowieniem z dnia [...].12.2004r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał Z. i A. T. wstrzymać roboty budowlane przy wykonywaniu schodów zewnętrznych do budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w S., przy ul. [...], - natychmiast wyłączyć z użytkowania w/w schody i umieścić w widocznych miejscach, z chwilą otrzymania postanowienia, na budynku i w jego pobliżu tablic informujących o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakresie użytkowania przedmiotowych schodów zewnętrznych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał również wykonać w trybie natychmiastowym doraźne zabezpieczenie schodów, ścianek wykonanych wzdłuż schodów oraz odsłoniętych fundamentów budynku mieszkalnego i ganku, wygrodzić teren w celu uniemożliwienia dostępu do schodów osobom prywatnym i przedłożyć w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, inwentaryzację geodezyjno-budowlaną przedmiotowych schodów oraz części budynku mieszkalnego, do której zostały dobudowane schody wraz z oceną techniczną, zawierającą ocenę możliwości doprowadzenia istniejących schodów i budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem oraz zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowieniem z dnia [...].01.2005 r., znak: [...], [...] WINB, po rozpatrzeniu zażalenia Z. T. utrzymał w mocy w/w postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].12.2004r., znak: [...].
Po wszczęciu, na wniosek Z. T., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] WINB z dnia [...].01.2005 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].06.2005r. stwierdził nieważność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005 r., znak: [...] oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].12.2004r., znak: [...].
W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wniosek strony w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia i jego uzasadnienie nie są wiążące dla organu, ponieważ organ musi zbadać z urzędu, czy zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte, chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa,
Następnie stwierdził, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005 r., znak: [...], zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), natomiast poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].12.2004r., znak: [...], rażąco narusza art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane, co obliguje właściwy organ do stwierdzenia ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Organ wskazał, że z treści art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wynika, że odnosi się on do samowolnie realizowanych robót budowlanych, innych niż określone w art. 48 i art. 49b w/w ustawy, czyli nie będących budową w rozumieniu art. 3 ust. 6 w/w ustawy. Będą to zatem prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie łub rozbiórce obiektu budowlanego.
Zgodnie z protokołem sporządzonym w dniu 30.11.2004 r. podczas wizji lokalnej budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w S., w przedmiotowej sprawie roboty budowlane, polegały na dobudowie do w/w budynku mieszkalnego - po usunięciu skarpy ziemnej - schodów zewnętrznych żelbetonowych, opartych na gruncie i płycie spoczynkowej wraz ze ściankami o szerokości 1,40 m i długości 4,0 m z dwóch stron wzdłuż klatki schodowej.
W/w zakres samowolnie wykonanych robót budowlanych jest budową w rozumieniu art. 3 ust. 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem organ nadzoru budowlanego powinien zastosować art. 48 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał budowę przedmiotowych schodów i nałożył na Z. i A. T. wymienione wyżej obowiązki, czym rażąco naruszył art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].07.2005r. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...].06.2005r.
Organ ponownie wskazał ,że z treści art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) wynika, że odnosi się on do samowolnie realizowanych robót budowlanych, innych niż określone w art. 48 i art. 49b w/w ustawy, czyli nie będących budową w rozumieniu art. 3 ust. 6 w/w ustawy. Będą to zatem prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Opisane w protokole, sporządzonym w dniu 30.11.2004 r. podczas wizji lokalnej budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w S., roboty budowlane - polegające na "dobudowie" do budynku mieszkalnego, po usunięciu skarpy ziemnej, schodów zewnętrznych żelbetonowych, opartych na gruncie i płycie spoczynkowej wraz ze ściankami o szerokości 1,40 m i długości 4,0 m z dwóch stron wzdłuż klatki schodowej -stanowią budowę w rozumieniu art. 3 ust. 6 ustawy Prawo budowlane. A zatem , zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ,organ nadzoru budowlanego powinien zastosować art. 48 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał budowę przedmiotowych schodów i nałożył na Z. i A. T. wymienione wyżej obowiązki, czym rażąco naruszył art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Skargę na postanowienie złożyła Z. T.
Skarżąca zarzuca orzeczeniom Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem skarżącej, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia 2005-06-[...] błędnie za Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S. błędnie przyjął, że schody zostały dobudowane do budynku mieszkalnego a nie przebudowane. Zdaniem skarżącej schody pierwotnie istniały i zostały jedynie przebudowane.
Ponadto, zdaniem skarżącej, obowiązujące przepisy Prawa budowanego nie znają pojęcia dobudowy. Przez potoczne pojęcie dobudowy należy rozumieć rozbudowę obiektu bądź budowę nowego obiektu budowlanego przy obiekcie już istniejącym. Wykonane roboty budowlane będące przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego były budową urządzenia budowlanego bądź przebudową schodów. W jednym i drugim przypadku, wbrew stanowisku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do legalizacji mają zastosowanie przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zatem wykonane roboty , zdaniem skarżącej, nie są budową, lecz wykonaniem robót budowlanych innych niż budowa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Skargi nie można było uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W ocenie Sądu kontrolowane orzeczenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją orzeczenie nie zapadły z naruszeniem przepisów Zgodnie z przepisem art.3 pkt.6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane ( Jednolity tekst z 2003r. Dz. U Nr 207, poz. 2016 wraz ze zmianami) przez "budowę" należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę oraz nadbudowę obiektu budowlanego. Pojęcia te nie zostały przez ustawodawcę sprecyzowane.
W praktyce budowlanej przez odbudowę rozumie się odtworzenie zniszczonego w znacznym stopniu obiektu budowlanego, w tym samym miejscu i z zachowaniem pierwotnego kształtu, gabarytów i układu funkcjonalnego; "rozbudowa" jest to powiększenie istniejącego obiektu budowlanego; "nadbudową" jest powiększenie istniejącego obiektu budowlanego poprzez zwiększenie jego wysokości z zachowaniem powierzchni zabudowanej; "przebudową" jest zmiana układu funkcjonalnego istniejącego obiektu budowlanego mogąca dotyczyć zarówno elementów konstrukcyjnych, jak i wypełniających, np. związana ze zmianą sposobu użytkowania obiektu.
Przez "roboty budowlane" należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego. Roboty budowlane polegające na zastąpieniu starego obiektu budowlanego (jego rozbiórka) nowym obiektem budowlanym (budowa w tym samym miejscu) bardziej nowoczesnym pod względem architektonicznym i technologicznym są budową, tj. wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, niebędącym odbudową, rozbudową, nadbudową oraz przebudową obiektu budowlanego.
Zgodnie z protokołem sporządzonym w dniu 30.11.2004 r. podczas wizji lokalnej budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w S., w przedmiotowej sprawie roboty budowlane, polegały na dobudowie do w/w budynku mieszkalnego - po usunięciu skarpy ziemnej - schodów zewnętrznych żelbetonowych, opartych na gruncie i płycie spoczynkowej wraz ze ściankami o szerokości 1,40 m i długości 4,0 m z dwóch stron wzdłuż klatki schodowej.
W/w zakres samowolnie wykonanych robót budowlanych jest budową w rozumieniu art. 3 ust. 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem organ nadzoru budowlanego powinien zastosować art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Z treści art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wynika, że odnosi się on do samowolnie realizowanych robót budowlanych, innych niż określone w art. 48 i art. 49b w/w ustawy, czyli nie będących budową w rozumieniu art. 3 ust. 6 w/w ustawy. Będą to zatem prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego lecz nie na rozbudowie.
Tymczasem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał budowę przedmiotowych schodów wraz ze ściankami i nałożył na Z. i A. T. wymienione wyżej obowiązki, czym rażąco naruszył art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Wyjaśnić należy, iż stwierdzenie nieważności orzeczenia z przyczyn rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa, które miało charakter rażący. Chodzi tu więc z reguły o przypadki, gdy orzeczenie podjęte zostało wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi przewidzianemu w danym przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu prawa nadano uprawnienie lub go odmówiono, albo też gdy wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem czy uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść orzeczenia pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Stwierdzenie nieważności orzeczenia z tego powodu powinno zatem dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nikt nie może tolerować ani usprawiedliwiać.
Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło