VII SA/Wa 1300/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-16

Skład orzekający: Joanna Gierak – Podsiadły, Mirosława Kowalska, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, gdy skarżący twierdził, że dokonał skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, a organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób należyty, czy stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie trybu przewidzianego w art. 71a Prawa budowlanego. W szczególności, organ nie ocenił prawidłowo pisma skarżącego z 8 kwietnia 2011 r., które mogło stanowić skuteczne zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania, a które zawierało adnotacje wskazujące na brak sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego. Wobec niejednoznacznego ustalenia stanu faktycznego, zastosowanie art. 71a Prawa budowlanego było przedwczesne.
Stan faktyczny
Skarżący W. P. dokonał zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na drukarnię. Organ nadzoru budowlanego nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, uznając zmianę za samowolną, ponieważ skarżący nie dokonał wymaganego zgłoszenia. Skarżący twierdził, że wniosek z 8 kwietnia 2011 r. należy traktować jako zgłoszenie, na które organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. P. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2012 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. P. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez W. P. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z [...] marca 2012 r. Nr [...] wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z [...] lutego 2012 r. Nr [...]. Wymienioną decyzją z [...] lutego 2012 r. organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego, w oparciu o art. 71a ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243 z 2010 r., poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W. na drukarnię, nakazał I. i W. P. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, tj. funkcji mieszkalnej, części budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W., użytkowanej jako drukarnia, bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi. W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, iż w toku postępowania ustalił, że I. i W. P. użytkują część budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W. jako drukarnię, niezgodnie z jego przeznaczeniem, z naruszeniem art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. W związku z powyższym postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] wstrzymane zostało użytkowanie przedmiotowej części budynku – drukarni oraz nałożony został na właścicieli obiektu, obowiązek przedłożenia w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia postanowienia określonych dokumentów dotyczących samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku. Wskazane postanowienie zostało doręczone zobowiązanym w dniu 19 sierpnia 2011 r. Pomimo upływu z dniem 20 listopada 2011 r. terminu do złożenia dokumentów określonych w ww. postanowieniu, obowiązek nie został wykonany, co skutkować musiało wydaniem nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, stosownie do treści art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. Organ powiatowy podkreślił przy tym, że w zakresie procedury legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania, w przypadku niewykonania zobowiązania nałożonego na właściciela obiektu w postanowieniu wydanym na podstawie art. 71a ust. 1, organ zobligowany jest do wydania decyzji, o której mowa w art. 71a ust. 4. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał na to, iż w piśmie z 25 sierpnia 2011 r. W. P. poinformował, że w dniu 8 kwietnia 2011 r. dokonał zgłoszenia w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w W. i złożył do akt kopię pisma – wniosku z 8 kwietnia 2011 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na lokal użytkowy. W tej kwestii organ podniósł, że organ architektoniczno-budowlany nie potwierdził takiego faktu. Podał przy tym, że dwukrotnie kierował zapytanie w tym zakresie do właściwego organu architektoniczno-budowlanego. Załączył też kopię złożonego przez W. P. wniosku. Organ architektoniczno-budowlany odpowiedział, że załączona kopia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na lokal użytkowy przy ul [...] w W., nie stanowi zgłoszenia. Nie budzi więc wątpliwości, jak stwierdził w konsekwencji organ nadzoru budowlanego, że ww. zmiana sposobu użytkowania została dokonana samowolnie. W odwołaniu od decyzji organu I instancji W. P. wskazał, iż w dniu 8 kwietnia 2011 r. złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w celu zmiany sposobu użytkowania z funkcji mieszkaniowej na funkcję użytkową, tj. poligrafię. Wniosek ten powinien być rozpatrzony zgodnie z ustaleniami w nim zawartymi w dniu 13 kwietnia 2011 r. jako zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania. Wskazał jednocześnie, że organ I instancji nie wniósł od tego zgłoszenia sprzeciwu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2012 r. Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielając stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji stwierdził, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku lub jego części to dwa różne wnioski. Dotyczą tego samego zamierzenia, ale wywołują inne skutki. Zgodnie z pismem Urzędu W. Dzielnicy [...] z 25 stycznia 2011 r. (zamiast: z 2012 r.), wniosek z 8 kwietnia 2011 r. nie jest zgłoszeniem zamiaru zmiany sposobu użytkowania, dokonanym na obowiązującym druku, z podaniem rodzaju, zakresu i sposobu wykonania robót oraz daty zamiaru przystąpienia do wykonania zgłoszonych robót. Ponadto, w myśl art. 70 ust. 2 Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu lub jego części oraz dołączyć odpowiednie dokumenty. W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. z mieszkalnej na użytkową została dokonana bez skutecznego zgłoszenia, a więc samowolnie. Stąd też należało zastosować tryb przewidziany w art. 71a, w tym wydać postanowienie nakładające obowiązek, a nie wykonanie tego obowiązku skutkuje wydaniem decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, o czym stanowi art. 71a ust. 4. Skoro właściciele obiektu nie wykonali postanowienia Nr [...], zasadne było wydanie decyzji przewidzianej w art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2012 r. nr [...] skarżący – W. P. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Zarzucił naruszenie w sprawie: -art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; -art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań zmierzających do utwierdzenia zaufania obywateli do państwa; -art. 9 k.p.a. poprzez brak informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych związanych ze złożeniem formularza zgłoszeniowego oraz zaniechaniem czuwania, "aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa"; -art. 12 k.p.a. poprzez brak wnikliwego i szybkiego działania w sprawie. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz art. 71a Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż właściciele obiektu nie dokonali zgłoszenia zmiany użytkowania do właściwego organu administracji publicznej. W uzasadnieniu skargi, skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, na wstępie zauważył, że w dniu 8 kwietnia 2011 r. wystąpił do Prezydenta W., Urzędu Miasta W. Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], w trybie art. 71a ust. 2 w zw. z art. 82 Prawa budowlanego, z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...] na lokal użytkowy. Do zgłoszenia załączył wymagane przepisami prawa dokumenty. Wskazał też, że składając wniosek został pouczony o treści art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego oraz, że w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku organ ani nie wniósł sprzeciwu wobec planowanej przez niego zmiany sposobu użytkowania budynku, ani nie wezwał go do uzupełnienia zgłoszenia o dodatkowe dokumenty. Skarżący podkreślił w konsekwencji, iż z uwagi na brak sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego miał pełne prawo uznać, że może zmienić sposób użytkowania części budynku. Nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, wydane w trybie art. 71a Prawa budowlanego prowadzi -w takich okolicznościach- do naruszenia kompetencji pomiędzy organami nadzoru budowlanego a organami administracji architektoniczno-budowlanej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko dotychczas w sprawie prezentowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd w pełni podzielił zarzuty procesowe w niej podniesione. Dokonując kontroli zaskarżonej w sprawie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd uznał bowiem, iż decyzja ta została wydana na skutek wadliwego, bo nierzetelnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a wyrazem tego jest uzasadnienie orzeczenia nie spełniające wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie to wskazuje na ogólnikowe podejście do sprawy i brak wyjaśnienia przez organ odwoławczy zasadniczej okoliczności podnoszonej konsekwentnie w toku postępowania przez skarżącego, która to (zdaniem Sądu) miała decydujące znaczenie dla zastosowanego w sprawie trybu i końcowego jej wyniku. Przed rozwinięciem powyższej oceny zauważyć w pierwszej kolejności jednak trzeba, iż zgodnie z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności, realizowaną w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 15 k.p.a., każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego i konsekwentnie do tego winno być ukształtowane postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza więc stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch różnych organów. Konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję w sprawie, postępowania dowodowego umożliwiającego osiągniecie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Zatem, organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Postępowanie dowodowe organu II instancji winno więc prowadzić do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą (art. 7 k.p.a.), oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w tym celu całego materiału dowodowego, tj. dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ ten z urzędu winien przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, a stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód winien dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Aby więc rozstrzygnięcie tego organu było zgodne z prawem, winien on - stosownie do zasady prawdy obiektywnej - podjąć wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego w celu zbadania, czy stan ten odpowiada stanom faktycznym określonym w przepisach prawa materialnego. Poznanie sfery faktów, które są przedmiotem postępowania administracyjnego i dokonanie ich prawidłowej oceny jest podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie (niezależnie od instancji, w której organ ten orzeka), zmierzającym do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej. Innymi słowy, organ rozstrzygający sprawę winien dysponować dowodami potwierdzającymi zaistnienie określonych faktów (stanów faktycznych) i winien wskazać je w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Należy przy tym dostrzec, iż ustalając fakty mające znaczenie dla sprawy organ obowiązany jest rozważyć także wnioski strony. W wyroku z 29 września 1997 r. (sygn. akt I SA/Wr 700/79) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż "Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji". Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż została ona wydana z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania administracyjnego i jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zdaniem Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przed wydaniem decyzji w dniu [...] marca 2012 r. nie wyjaśnił bowiem podstawowej w sprawie kwestii, a mianowicie tego, czy stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie trybu przewidzianego w art. 71a Prawa budowlanego. W konsekwencji, co najmniej przedwcześnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wydaną w oparciu o art. 71a ust. 4 wymienionej ustawy. Przypomnieć trzeba, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało pismem z 28 maja 2011 r., w którym właściciele posesji sąsiadujących z nieruchomością skarżącego zwrócili się do organu nadzoru budowlanego o podjęcie stosowanych działań. Wskazali, że w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w W. (należącym do skarżącego), prowadzona jest drukarnia, powodująca duży hałas i wywołująca inne uciążliwości. W dniu 22 lipca 2011 r., w związku z ww. pismem, organ nadzoru budowlanego przeprowadził oględziny nieruchomości, podczas których potwierdzono (do protokołu), że na parterze budynku, w czterech pomieszczeniach, prowadzona jest drukarnia. Okoliczność ta, związana z takim użytkowaniem części budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest w sprawie bezsporna, niekwestionowana również przez samego skarżącego, tak w toku postępowania jak i w skardze. Bezspornym (w świetle akt administracyjnych, zawierających decyzję o pozwoleniu na budowę ww. budynku, dwukrotnie zmienianą), jest również to, iż budynek przy ul. [...] w W. był budowany jako budynek mieszkalny jednorodzinny. Niemniej, już w trakcie czynności kontrolnych mających miejsce 22 lipca 2011 r. W. P. oświadczył, że dokonał zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu. Podał, iż taki wniosek złożył w dniu 8 kwietnia 2011 r. Przy piśmie z 25 sierpnia 2011 r. skarżący złożył do akt niniejszej sprawy wskazany wniosek z 8 kwietnia 2011 r., w kopii. Chociaż okoliczności tej organ odwoławczy nie pominął, to jednak nie ocenił należycie, nie wyjaśnił w efekcie wszystkich niejasności związanych z ww. dowodem i wynikającymi z niego faktami. Ocenie organu odwoławczego umknęły zupełnie treści w tym wniosku zawarte, istotne -zdaniem Sądu- w kontekście pozostałego materiału dowodowego sprawy. I tak, dostrzec trzeba, iż podanie - wniosek z 8 kwietnia 2011 r. (a dokładnie jego kopia przedstawiona przez skarżącego), zawiera prezentatę Urzędu W. Wydziału Obsługi Mieszkańców dla Dzielnicy [...]z 8 kwietnia 2011 r. oraz Wydziału Architektury i Budownictwa wymienionego Urzędu z tej samej daty. Wprawdzie został on złożony na druku wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale tytuł tego wniosku został przekreślony, a obok widnieje zapis: "proszę potraktować wniosek jako zgłoszenie". I dalej, z treści tego podania wynika, że dotyczy ono zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na lokal użytkowy. Wskazano adres inwestycji i opisano również na czym polegać będzie zmiana sposobu użytkowania budynku. Nadto, na podaniu tym widnieje zapis wskazujący na to, iż wniosek (zgłoszenie) został poddany weryfikacji, a organ nie znalazł podstaw do wniesienia sprzeciwu. Przy zapisie tym widnieje data: 13 kwiecień 2011 r. Trzeba też zauważyć, że z kopii omawianego podania złożonej do akt przez skarżącego wynika, iż została ona pozyskana z Urzędu W., Urzędu Dzielnicy [...]w dniu 22 sierpnia 2011 r., a okoliczność tą potwierdził skarżący na rozprawie przez Sądem w dniu 16 października 2012 r. Dostrzeżenie powyższego Sąd uznał za konieczne, albowiem (jak już zostało to podniesione) organ odwoławczy nie dokonał żadnej oceny ww. dokumentu. Wskazał jedynie na to, że czym innym jest wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy a czym innym wniosek o zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części. Choć odwołanie dotyczyło tylko tej kwestii, a mianowicie wskazywało na dokonane w dniu 8 kwietnia 2011 r. zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu, organ II instancji nie przeprowadził prawidłowej oceny w tym zakresie. Ani nie uzupełnił dowodów w sprawie celem wyjaśnienia podnoszonej przez skarżącego okoliczności dotyczącej dokonania skutecznego zgłoszenia, ani też nie ocenił dowodu złożonego przez skarżącego na jej poparcie, a zawierającego (jak Sąd wskazał powyżej) różnego rodzaju adnotacje, (najprawdopodobniej) urzędowe, świadczące o sposobie załatwienia tego podania. Wprawdzie przed wydaniem decyzji w I instancji, organ powiatowy dwukrotnie zwracał się do organu architektoniczno-budowlanego celem potwierdzenia dokonania przez skarżącego w dniu 8 kwietnia 2011 r. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu, niemniej -zdaniem Sądu- odpowiedzi uzyskane z Urzędu W. nie wyjaśniają sprawy w sposób co najmniej dostateczny. W piśmie z 16 września 2011 r. Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] wskazał, że w aktach archiwalnych nie znaleziono zgłoszenia W. P. dotyczącego zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zmianie sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego na lokal użytkowy (drukarnię). Informacja ta pozostaje w całkowitej sprzeczności z adnotacjami widniejącymi na kopii wniosku – zgłoszenia złożonej do akt przez skarżącego. Pozostaje także w sprzeczności z twierdzeniem skarżącego, iż to właśnie z Urzędu, w sierpniu 2011 r. uzyskał wskazaną kopię ww. podania. W kolejnym piśmie z 25 stycznia 2012 r. Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] podał, że załączona kopia wniosku z 8 kwietnia 2011 r. nie jest zgłoszeniem dokonanym na odpowiednim druku. Ta informacja także -zdaniem Sądu- pozostaje w sprzeczności z zapisami widniejącymi na omawianym dokumencie, wskazującymi na to, iż podanie to zostało potraktowane jako zgłoszenie dotyczące zmiany sposobu użytkowania obiektu i zostało przyjęte bez zastrzeżeń. Powyższe dowodzi jedynie temu, iż podnoszona przez skarżącego okoliczność nie została w należyty sposób wyjaśniona. Dowody zgromadzone w sprawie w tym zakresie nadal nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, czy w sprawie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku, czy też zmiana ta (bo to miało niewątpliwie miejsce), nastąpiła legalnie, tj. zgodnie z trybem przewidziany w art. 71 ust. 2 i ust. 4 Prawa budowlanego. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż nie może budzić w sprawie wątpliwości, że zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego z mieszkalnej na użytkową – drukarnię, wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem pożarowym, pracy, a nadto - może też powodować zmianę wielkości lub układu obciążeń (v. art. 71 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego). Tego rodzaju zmiana sposobu użytkowania wymagała więc dokonania zgłoszenia właściwemu organowi, o czym stanowi art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. Właściciel obiekt mógł zaś przystąpić do zmiany sposobu użytkowania, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji (v. art. 71 ust. 4). Przepisy art. 71a Prawa budowlanego, które stanowiły podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji, znajdują zaś zastosowanie tylko wówczas, gdy zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części nastąpiła bez wymaganego zgłoszenia. Tego zaś w sprawie, zdaniem Sądu, w sposób jednoznaczny nie ustalono. Z tych też przyczyn Sąd podzielił zarzuty procesowe podniesione w skardze. Zgodził się również ze stroną skarżącą, iż zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydaną w trybie przewidzianym w art. 71a Prawa budowlanego, była co najmniej przedwczesna. Sąd nie przesądza bowiem ostatecznego wyniku sprawy, wskazuje jednak na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego celem wyjaśnienia kwestii spornej w niej występującej, mającej zasadnicze znaczenie przy stosowaniu przepisów ww. art. 71a, określających działania związane z legalizacją stwierdzonej i samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu. Winien przede wszystkim ocenić złożone przez skarżącego pismo z 8 kwietnia 2011 r., uwzględniając przy tym zapisy, prezentaty i adnotacje umieszczone na kopii tego pisma pozostającej w aktach sprawy. Dokonując oceny tego dokumentu organ winien ustalić jego znaczenie w sprawie, w całokształcie dowodów w niej zgromadzonych (i uzupełnionych o dodatkowe informacje pochodzące od organu architektoniczno-budowlanego, odnoszące się do adnotacji na piśmie, a także skuteczności tego podania), i w konsekwencji raz jeszcze ustalić stan faktyczny, z którym ma do czynienia. Dopiero bezsporne ustalenie faktów i ich znaczenia, pozwoli na prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego. Z uwagi na powyższe, nie przesądzając ostatecznego merytorycznego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło