VII SA/Wa 1300/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-02
Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów, nie przedstawił wymaganych informacji, co uniemożliwiło ocenę jego rzeczywistych możliwości finansowych. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na stronie, a ich niewykazanie skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek był niekompletny, a sąd wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej, dochodów, posiadanych nieruchomości i wydatków. Wnioskodawca nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie. W związku z tym sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówić A.M. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia : odmówić A.M. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 2 lipca 2013 r. (data stempla biura podawczego) uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz syn. Wnioskodawca wskazał, że wraz z synem prowadzi gospodarstwo rolne, jednak nie wskazał wysokości uzyskiwanych dochodów. Oświadczył, że żona uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.600,00 złotych.
Podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 64 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,49 ha. Pozostałe rubryki w punkcie 7.1 formularza dotyczące posiadanych nieruchomości w tym domu oraz innych nieruchomości nie zostały wypełnione przez wnioskodawcę. Oświadczył, iż nie posiada oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że odcięto mu dopływ wody do lokalu nr [...] usytuowanego na poddaszu budynku mieszkalnego przy ul. [...], dlatego poprowadził dopływ wody przez komin wentylacyjny swojego mieszkania nr [...] usytuowanego na I – szym piętrze tego budynku.
Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie czy wnioskodawca oraz jego 34 – letni syn są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, czy też mają przyznany zasiłek, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Wezwano wnioskodawcę do złożenia oświadczenia, czy małżonka, syn, lub wnioskodawca podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów oraz tytuł z którego są one uzyskiwane i przez kogo. Zapytano wnioskodawcę, czy razem z synem uzyskuje dochody z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,49 ha, (np. ze sprzedaży zboża bądź innych płodów rolnych) jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 64 m ², należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, itp.) oraz czy posiada dom bądź inne nieruchomości, jeśli tak należało wskazać jakie oraz ich powierzchnię w m ², gdyż w nadesłanym formularzu wnioskodawca pozostawił rubryki dotyczące domu oraz innych nieruchomości nie wypełnione. Zapytano wnioskodawcę jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.) oraz czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z konta bankowego własnego i małżonki z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 16 lipca 2013 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 23 lipca 2013 r.
Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał jednak do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których została wezwany, a co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Wskazać należy, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805).
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i syn. Wnioskodawca podał jedynie dochód uzyskiwany przez żonę z tytułu emerytury wynoszący 1.600,00 złotych miesięcznie. Nie wskazał jednak dochodu jaki uzyskuje wraz z synem z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Nie wiadomo także, czy wnioskodawca wraz z rodziną uzyskuje dochody z tytułu podejmowania prac dorywczych, sezonowych, dodatkowych, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, a jeśli tak, to jaki uzyskują z nich dochód. Nie wiadomo, czy wnioskodawca oprócz mieszkania i nieruchomości rolnej o powierzchni 2,49 ha posiada inne nieruchomości lub dom, gdyż w nadesłanym formularzu wnioskodawca nie wypełnił powyższych rubryk. Z uzasadnienia formularza wynika natomiast, że wnioskodawca posiada lokal nr [...] usytuowany na poddaszu oraz mieszkanie nr [...] usytuowane na I – szym piętrze budynku przy ul. [...] w W. Wnioskodawca nie podał także wysokości wydatków jakie ponosi na utrzymanie mieszkania o powierzchni 64 m ², jak również które przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych). Nie wiadomo także, czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, to jakie oraz jakie ponosi koszty związane z ich utrzymaniem. Wnioskodawca nie podał także, czy otrzymuje pomoc od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawca nie nadesłał również wyciągów z konta bankowego swego oraz małżonki.
W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Nie nadesłał jednak żadnych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których został wezwany.
Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawca tym samym nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło