VII SA/Wa 1302/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-07
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia na wspólnotę mieszkaniową za niewykonanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego było zgodne z prawem, w szczególności w kontekście prawidłowości doręczeń i wyboru środka egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia było zgodne z prawem, ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo wszczęte, a organ egzekucyjny miał podstawy prawne do zastosowania tego środka. Doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego uznano za skuteczne, a wybór grzywny jako mniej uciążliwego środka egzekucyjnego niż wykonanie zastępcze był zgodny z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa została zobowiązana decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki samowolnie wybudowanej pochylni dla osób niepełnosprawnych. Po bezskutecznym upływie terminu na wykonanie obowiązku, organ nałożył na wspólnotę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 20.000 zł. Wspólnota zaskarżyła postanowienie o nałożeniu grzywny, zarzucając m.in. wadliwość doręczeń upomnienia i tytułu wykonawczego oraz nieprawidłowy wybór środka egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę
Postanowieniem nr [...], z [...] lutego 2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową [...] jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 20.000,- zł, w związku z niedopełnieniem obowiązków wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...], nakazującej "rozbiórkę obiektu budowlanego - pochylni dla osób niepełnosprawnych do budynku mieszkalnego przy ul. G. w W., wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia".
Uzasadniając postanowienie organ wskazał, że wobec stwierdzenia niewykonania nałożonego weń obowiązku, wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanego, z zachowaniem obowiązków, przewidzianych w art. 15, art. 26 § 5 oraz art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skutecznie doręczając w dniu [...] sierpnia 2013r. upomnienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r., a następnie skutecznie doręczając w dniu [...] czerwca 2014r. tytuł wykonawczy [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.
Określenie zaś stanu faktycznego, stanowiącego podstawę do zastosowania w stosunku do zobowiązanego - Wspólnoty Mieszkaniowej [...] środka egzekucyjnego przewidzianego w art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.), nastąpiło w trakcie kontroli wykonania ww. obowiązku, przeprowadzonej na podstawie art. 84a ust. 2 pkt. 2 ustawy - Prawo budowlane przez Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...]. Na podstawie sporządzonego w jej trakcie protokołu nr [...] z dnia [...] stycznia 2017r. organ ten stwierdził brak wykonania w całości obowiązku wynikającego z ww. decyzji ostatecznej.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Uwzględniając treść przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także orzecznictwo sądów administracyjnych, za słuszne uznał organ stwierdzenie, że uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku ma miejsce w przypadku, gdy pomimo skutecznego doręczenia upomnienia, zobowiązany nie wykonuje ciążącego na nim obowiązku. Jeśli po tym zdarzeniu powiązany nie zrealizuje obowiązku, popada w zwłokę, co winno być interpretowane przez organ egzekucyjny, jako uchylanie się od wykonania obowiązku (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt. I SA/Wr 25/11).
Mając na względzie rezultat kontroli wykonania obowiązków określonych w decyzji ostatecznej, przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2017r. , a także w dniu [...] maja 2014r, fakt uchylania się przez zobowiązanego - Wspólnotę Mieszkaniową [...] od wykonania w całości obowiązku w wyżej określonym zakresie, pomimo upływu terminu, w którym egzekwowana decyzja stała się ostateczna i wymagalna, przesądza o konieczności zastosowania środka egzekucyjnego, przewidzianego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, celem egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym. Organ wyjaśnił ,że środki egzekucyjne nie stanowią kary, lecz są formą nacisku, mającą na celu skuteczne skłonienie zobowiązanego do określonego zachowania się, w tym wypadku - rozbiórki pochylni dla niepełnosprawnych do budynku mieszkalnego przy ul. G. w W.. Aby środki te nabrały charakteru dyscyplinującego, grzywna w celu przymuszenia winna wywoływać u zobowiązanego odpowiednią dolegliwość, aby nieopłacalne stało się odłożenie w czasie egzekwowanego obowiązku (wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2012 r" sygn. akt IIOSK 813/11, LEX nr 1252196).
Wobec faktu, iż w przedmiotowej sprawie wysokość grzywny w celu przymuszenia nie wynika bezpośrednio z ustawy, jej wysokość wymagała rozstrzygnięcia w sposób uznaniowy przez organ egzekucyjny. Mając na względzie wagę zasad ogólnych, określonych w art. 7 § 2 oraz art. 3 u.p.e.a., określających celowość oraz skuteczność prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ale także zachowanie zobowiązanego w obliczu ciążącego na nim obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] za w pełni uzasadnione uznał nałożenie grzywny w celu przymuszenia w wysokości 20.000 zł.
Poza tym, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2005 r. (sygn. akt OSK 1148/04, LEX nr 164945,) "organ (egzekucyjny) nie powinien się kierować takimi okolicznościami, jak: możliwości finansowe, sytuacja rodzinna czy życiowa zobowiązanego".
Organ podkreślił, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanych spośród dostępnych w egzekucji obowiązków niepieniężnych, bowiem nie powoduje powstania po ich stronie żadnych dodatkowych kosztów, jak w przypadku zastosowania wykonania zastępczego. W razie wykonania ww. obowiązku, grzywna w celu przymuszenia może, podlegać zwrotowi (art. 126 u.p.e.a.), albo - gdy nie została zapłacona lub ściągnięta - umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.). Od zobowiązanego zatem zależy, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji - czy poniesie rzeczywiste koszty nałożonej grzywny.
Zażalenie na postanowienie PINB wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] kwietnia 2017r. nr [...],[...] po rozpatrzeniu powyższego zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu [...] WINB stwierdził, że z akt organu powiatowego jednoznacznie wynika, że zobowiązany, tj. Wspólnota Mieszkaniowa [...] uchyla się od wykonania nałożonego na nią obowiązku decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...].04.2013 r. Powyższe zostało potwierdzone czynnościami kontrolnymi organu powiatowego przeprowadzonymi w dniach: [...].05.2014 r., [...].01.2017 r. oraz z materiału zdjęciowego załączonego do protokołów organu powiatowego z czynności kontrolnych. Wobec powyższego PINB [...] miał obowiązek nałożenia na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego w/w decyzją organu powiatowego - w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 122 § 2 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, ze w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. "
Wobec powyższego organ egzekucyjny wydając objęte zażaleniem postanowienie nr [...] zastosował się do dyspozycji cytowanego przepisu.
Organ egzekucyjny uzasadnił w sposób niebudzący wątpliwości kwotę, w jakiej ustalił wysokość przedmiotowej grzywny nałożonej na podstawie art. 121 § 2 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. PINB [...] zasadnie uznał, że przedmiotowa kwota w wymiarze 20.000 zł ma na celu zapewnienie efektywności prowadzonego postępowania egzekucyjnego i skutecznie zwróci uwagę zobowiązanego, co przyczyni się do prawdopodobnego podjęcia działań przez zobowiązanego do wykonania obowiązku we własnym zakresie. Opisana kwota nie przekracza dopuszczalnych ustawowych granic, w jakich organ egzekucyjny może w sposób uznaniowy ustalić wymiar grzywny w celu przymuszenia. Organ powiatowy słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że grzywna w celu przymuszenia ma charakter dyscyplinujący i ma na celu wywołanie u zobowiązanego odpowiednią dolegliwość, aby nieopłacalnym stało się odłożenie w czasie egzekwowanego obowiązku.
Pomimo ostateczności decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku. Wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r" sygn. akt VII SA/Wa 2070/13 oddalono bowiem skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję [...] WINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymującą w mocy w/w decyzję organu powiatowego. Wyrok stał się prawomocny z dniem 25 kwietnia 2014 r.
W ocenie organu II instancji PINB [...] zasadnie zastosował w przedmiotowej sprawie środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia wyjaśniając przy tym przesłanki, jakimi kierował się ustalając jej wysokość.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu."
Ponadto według art. 126 w/w ustawy "na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.
W ocenie WINB argumenty przedstawione przez skarżącego w zażaleniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Zdaniem organu II instancji nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego w zakresie braku skutecznego doręczenia upomnienia oraz tytułu wykonawczego w omawianej sprawie. [...] WINB stoi na stanowisku, że w/w pisma zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu na adres, którym posługuje się wspólnota, tj.: Wspólnota Mieszkaniowa "[...]", ul. G., [...] W.. Takim adresem posługuje się w/w wspólnota (pieczątki na pismach znajdujących się w aktach organu powiatowego oraz wskazany w pismach złożonych w ramach prowadzonego postępowania w omawianej sprawie). W ocenie organu to na wspólnocie mieszkaniowej ciążył obowiązek prawidłowego wskazania adresu do doręczeń. Natomiast w aktach sprawy wspólnota w pismach składanych w ramach postępowania zwykłego wskazywała adres, o którym mowa powyżej. Wobec powyższego organ powiatowy zasadnie kierował korespondencję zawierającą upomnienie i tytuł wykonawczy na ten adres. Poza tym wspólnota mieszkaniowa jest reprezentowana przez zarząd. Organ nie ma obowiązku wysyłania w/w korespondencji do poszczególnych członków zarządu wspólnoty. Orzecznictwo sądowo administracyjne stoi na stanowisku, że zarówno upomnienie jak i tytuł wykonawczy należy kierować bezpośrednio do zobowiązanego, a nie do jego pełnomocnika czy zarządu. W omawianej sprawie [...] WINB nie dopatrzył się nieprawidłowości w doręczeniu zobowiązanemu upomnienia i tytułu wykonawczego.
W ocenie [...] WINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygniecie sprawy.
Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w W., zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1) art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ II instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy pod kątem zaistnienia przesłanki interesu społecznego czy też słusznego interesu strony, w szczególności nie wziął on pod uwagę szczególnego charakteru obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydany został nakaz rozbiórki, powodując nałożenie na Skarżącą Wspólnotę grzywny, która jest krzywdząca, zbyt wysoka i na pewno nie uwzględnia specyfiki niniejszej sprawy;
2) naruszenie art. 15 § 1, art. 32 i art. 122 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wadliwe przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak było nieprawidłowości w doręczeniu Skarżącej Wspólnocie upomnienia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. jak również wystawionego w dniu [...] czerwca 2014 r. tytułu wykonawczego [...] nr [...], podczas gdy takie nieprawidłowości w odniesieniu do ww. dokumentów z całą pewnością zaistniały;
3) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8, 9, 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] /znak: [...],[...] w przedmiocie nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" w W. jednorazowej grzywny w celu przymuszenia w wysokości 20 000 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nakazującej rozbiórkę pochylni przeznaczonej dla osób niepełnosprawnych, wybudowanej przy budynku mieszkalnym położonym przy ul. G. w W.;
4) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez jego zastosowanie zamiast art. 138 § 2 k.p.a. i w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] znak: [...],[...], podczas gdy zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania.
W związku z powyższym skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] w całości oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] znak: [...],[...] w całości /na podstawie art. 135 p.p.s.a./;
W Uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedmiotowa pochylnia, której rozbiórkę nakazał organ nadzoru służy osobom niepełnosprawnym, a jej montaż wedle obowiązujących na chwilę obecną przepisów nie wymaga aktualnie nawet zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Tak więc z uwagi na szczególny charakter obiektu budowlanego jakim jest przedmiotowa pochylnia dla osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach po wykonaniu obowiązku polegającego na jej rozbiórce zgodnie z decyzją nr [...], konieczne będzie jej powtórnie zamontowanie w tym samym miejscu, aby służyła tymże osobom niepełnosprawnym.
Zgłaszając wobec decyzji Organu II instancji zarzut naruszenia art. 15 § 1, art. 32 i 122 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Skarżąca Wspólnota podtrzymała twierdzenie, że w kwestii prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] postępowania egzekucyjnego w związku z niewykonanym nakazem rozbiórki pochylni dla osób niepełnosprawnych do budynku przy ul. G. w W. że - zarówno upomnienie nr [...] z dnia [...].08.2013 r. jak również wystawiony w dniu [...].06.2014 r. tytuł wykonawczy [...] nr [...] - nie zostały jej jako stronie postępowania prawidłowo doręczone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.
Okolicznością w sprawie bezsporną jest, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r., po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W.- utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej " [...]" w W. rozbiórkę pochylni przeznaczonej dla osób niepełnosprawnych wybudowanej przy budynku mieszkalnym położonym przy ul. G. W W. bez wymaganego prawem zgłoszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 marca 2014r. w sprawie VII SA/Wa 2070/13 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej " [...]" w W. na powyższa decyzję.
Z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2017r.przeprowadzonej przez organ wynika, iż zobowiązany nie wykonał w całości obowiązku nałożonego ostateczna decyzją nakazującą rozbiórkę.
W dniu [...] sierpnia 2013r. organ doręczył skarżącej upomnienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r., a następnie w dniu [...] czerwca 2014r. tytuł wykonawczy [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Doręczenia nastąpiły na adres Warszawa ul. G., bowiem taki adres był przez Wspólnotę podawany w pismach w toku postępowania administracyjnego ( pieczątka) i pod tym adresem przesyłki zostały odebrane. Pełnomocnictwo dla Z. L. do reprezentowania Zarządu Wspólnoty zostało przedłożone organowi wraz z zażaleniem na postanowienie organu I instancji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
W toku postępowania egzekucyjnego zobowiązana wspólnota nie wskazywała innego adresu dla doręczeń korespondencji organu.
Przepis art. 45 k.p.a. stanowi zaś, że pisma doręcza się jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej "w lokalu ich siedziby", czyli na adres, pod którym znajduje się budynek (lokal), w którym ma siedzibę organ zarządzający, chyba że co innego wynika z ustawy, statutu lub innego aktu prawnego. Zarząd wspólnoty mieszkaniowej nie ma ustawowego obowiązku posiadania siedziby (adresu). W przypadku braku siedziby zarządu doręczenie w trybie art. 45 k.p.a., powinno być dokonane do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism. Uprawnioną osobą do odbioru pism jest w pierwszej kolejności ten z członków zarządu, który został uprawniony do odbioru pism. W sytuacji braku takiego uprawnienia skuteczne doręczenie pisma wspólnocie mieszkaniowej, w trybie powołanego przepisu następuje w dacie jego odbioru przez tego z członków zarządu wspólnoty - przy dwu lub kilkuosobowym składzie - który odebrał pismo jako pierwszy.
Sąd zauważa przy tym, iż w prawidłowo wszczętym postępowaniu egzekucyjnym, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, organ obowiązany jest podjąć czynności zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Stanowi o tym wyraźnie art. 6 § 1 ustawy egzekucyjnej. Tym samym organ egzekucyjny obowiązany był we wskazanych powyżej okolicznościach, zastosować jeden z możliwych do zastosowania i przewidzianych prawem środków egzekucyjnych. Przy egzekucji dotyczącej spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego (z uwagi na charakter tego postępowania), organ egzekucyjny ma możliwość zastosowania jednego z dwóch środków egzekucyjnych: nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. Dokonując wyboru właściwego środka egzekucyjnego w okolicznościach danej sprawy powinien zaś kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego określonymi w art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej. Stosownie do treści powołanego przepisu, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a organy nie naruszyły wskazanych wyżej zasad postępowania. Zdaniem Sądu, organ powiatowy mógł bowiem uznać, iż środek egzekucyjny przewidziany w art. 119 i nast. ustawy egzekucyjnej jest w tym przypadku mniej uciążliwy niż wykonanie zastępcze, o którym mowa w art. 127 i nast. omawianej ustawy. Mógł zatem uznać, iż w okolicznościach sprawy zasadnym jest w pierwszej kolejności nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Warto przy tym zaznaczyć, iż postępowanie egzekucyjne -w myśl art. 1 i 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji- ma przede wszystkim doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego, a nie przez organ egzekucyjny. Grzywna w celu przymuszenia nie jest zaś karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. W przypadku wykonania egzekwowanego obowiązku zobowiązany może więc starać się o jej umorzenie (na zasadzie art. 125), lub zwrot (stosownie do art. 126). Reasumując, w ocenie Sądu, dokonując w sprawie wyboru środka egzekucyjnego nie naruszono ww. art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej.
W ocenie Sądu, w sprawie nie naruszono także przepisów szczególnych omawianej ustawy regulujących grzywnę w celu przymuszenia. Postanowienie organu powiatowego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zawiera wszystkie elementy, w tym te, o których mowa w art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie (z odpowiednim pouczeniem o jej ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych w przypadku jej nieuiszczenia) oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Kwota nałożonej grzywny jest zaś uzasadniona, biorąc pod uwagę cel jakiemu ma służyć i zagrożenie związane z niewykonaniem decyzji ostatecznej w wymagalnym zakresie, nadto – jest zgodna z art. 121 § 2 omawianej ustawy. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 121 § 4 ustawy egzekucyjnej, w myśl którego jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa.
Z tych też przyczyn Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia. W ocenie Sądu, postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo wszczęte, a organ egzekucyjny miał wszelkie podstawy prawne do orzeczenia w sprawie grzywny w celu przymuszenia. Nie naruszył przy tym ani przepisów postępowania administracyjnego, ani też przepisów prawa materialnego, w tym art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyrażającego m.in. zasadę stosowania środka najmniej uciążliwego.
Z tych też powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło