VII SA/Wa 1305/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Michał Podsiadło, Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla, asesor WSA Szczepan Borowski (spr.), , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skarg P. S., K. C.-K., A. M. i M. M. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia 20 listopada 2024 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. – etap I oddala skargi W pismach z 6 marca 2025 r. P. S., K. C. oraz A. i M. M. (dalej także jako skarżący) złożyli skargi na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w P. z [...] listopada 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. - etap I (Dz.Urz.Woj [...] z 2025 r., poz. [...]). Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności § 17 ust. 2 zaskarżonej uchwały w zakresie drogi [...] przewidzianej na działce stanowiącej ich własność (tj. odpowiednio P. S. – działka o numerze ewidencyjnym [...] , K. C.– działka nr [...] , A. i M. M. działka nr [...] ) oraz § 33 uchwały w zakresie drogi [...] , a także części graficznej zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie, gdzie drogę [...] przewidziano na wskazanych działkach i w zakresie przewidzianej nieprzekraczalnej linii zabudowy wzdłuż planowanej drogi [...] na tych działkach. Skarżący wnieśli ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. P. S. zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie: 1. art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.) poprzez tworzenie zbędnego w istniejącym układzie komunikacyjnym odcinka ulicy [...] [...] przez działkę o nr ew. [...] , w sytuacji gdy dostęp do drogi publicznej dla działek o nr ew. od [...] - do [...] zapewniony został w planie miejscowym ulicą [...] do ulicy [...], a ponadto droga łącząca ulicę [...] z ulicą [...] zapewniona jest poprzez 4 inne ulice tj. ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...] . 2. art. 1 ust 2 pkt 7 u.p.z.p. poprzez zaplanowanie drogi [...] przez działkę o nr ew. [...] z naruszeniem prawa własności i z pominięciem, że istniejący dotychczas przejazd przez działkę o nr. ew. [...] do działek o nr ew. [...] , [...] , [...] i [...] miał wyłącznie charakter tymczasowy i został ograniczony w czasie w treści ustanowienia służebności tj. do czasu ustalenia innego publicznego sposobu dojazdu do nabytej działki - a taki dojazd jest ustalony od strony ulicy [...] , ponadto pominięciem, że już raz Gmina P. przejęła od skarżącego działki pod drogę (tj. ulicę [...] ) o nr ew. [...] o powierzchni 232 m2 oraz działkę o nr ew. [...] o powierzchni 869 m2 (odcinek ulicy [...] od strony ulicy [...] ) zatem łącznie Gmina przejęła już pod drogi tj. [...] i [...] od skarżącego 1101 m2. Ponadto poprzez zaplanowanie nieprzekraczalnej linii zabudowy przebiegającej przez środek istniejącego na działce o nr ew. [...] budynku mieszkalnego. 3. art. 1 ust.2 pkt 9 oraz art. 1 ust. 3 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że zaplanowanie ulicy [...] [...] przez działkę o nr ew. [...] jest potrzebą interesu publicznego, gdy tymczasem wynika to wyłącznie z potrzeby interesów właścicieli działek o nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] , a którzy posiadać będą bezpośredni dostęp do drogi publicznej tj. ulicy [...] a następnie ulicę [...] i [...] przechodzącą w [...] (korzystając z jednej z czterech łączących ulic) będą mogli dostać się do ulicy [...] oraz poprzez brak wyważenia interesu publicznego z interesem prywatnym, w tym poprzez pominięcie zgłaszanych przez skarżącego wniosków i uwag, zmierzających do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania w zakresie dotyczącym planowanej przez działkę [...] drogi [...] . P. S. wniósł ponadto o dopuszczenie dowodu z dołączonych do skargi szeregu dokumentów na poparcie swojego stanowiska tj. kopii aktu notarialnego, w którym ustanowiono służebność przejazdu i przechodu do działki o nr ew. [...], uwag i zastrzeżeń do planu miejscowego na etapie projektowym, wydruku części graficznej zaskarżonego planu, wyciągu z księgi wieczystej, mapy sytuacyjnej z dnia 30 października 1999 r. a także fotografii. K. C. zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie: 1. art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 6 u.p.z.p. poprzez tworzenie zbędnego w istniejącym układzie komunikacyjnym odcinka ulicy [...] [...] przez działkę o nr ew. [...] , w sytuacji gdy dostęp do drogi publicznej dla działek o nr ew. od [...] - do [...] zapewniony został w planie miejscowym ulicą [...] do ulicy [...] , a ponadto droga łącząca ulicę [...] z ulicą [...] zapewniona jest poprzez cztery inne ulice tj. ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...] ; 2. art. 1 ust. 2 pkt 9 oraz art. 1 ust. 3 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że zaplanowanie ulicy [...] [...] przez działkę o nr ew. [...] jest potrzebą interesu publicznego, gdy tymczasem wynika to wyłącznie z potrzeby interesów właścicieli działek o nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] , a którzy posiadać będą bezpośredni dostęp do drogi publicznej tj. ulicy [...] a następnie ulicę [...] i [...] przechodzącą w [...] (korzystając z jednej z czterech łączących ulic) będą mogli dostać się do ulicy [...] oraz poprzez brak wyważenia interesu publicznego z interesem prywatnym, w tym poprzez pominięcie zgłaszanych przez skarżącą wniosków i uwag, zmierzających do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania w zakresie dotyczącym planowanej przez działkę [...] drogi [...] . W tym także poprzez próby wykorzystywania w sposób nieproporcjonalny terenów prywatnych w sytuacji, gdy Gmina od 26 lat (tj. od 1999 r.) zwleka z inwestycją budowy drogi ulicy [...] (planowanej jako przechodząca w ul. [...] ) przy czym w chwili obecnej od kilku lat funkcjonuje już urządzona asfaltowa ulica [...] łącząca się z ulicą [...] i przechodząca w ul. [...] , a nadto urządzona jest część ulicy [...] . Skarżąca również wniosła o dopuszczenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów na poparcie swojego stanowiska. A. i M. M. zaskarżonej uchwale zarzuciły naruszenie: 1. art. 1 ust 2 pkt 1 i pkt 6 u.p.z.p. poprzez tworzenie zbędnego w istniejącym układzie komunikacyjnym odcinka ulicy [...] [...] przez działkę o nr ew. [...] w sytuacji gdy dostęp do drogi publicznej dla działek o nr ew. od [...] - do [...] jak i działek o nr [...] -[...] zapewniony został w planie miejscowym ulicą [...] do ulicy [...] , a ponadto droga łącząca ulicę [...] z ulicą [...] zapewniona jest poprzez cztery inne ulice tj. ul. [...], ul. [...] , ul. [...] i ul. [...] ; 2. art. 1 ust.2 pkt 9 oraz art. 1 ust.3 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że zaplanowanie ulicy [...] [...] przez działkę o nr ew. [...] jest potrzebą interesu publicznego, gdy tymczasem wynika to wyłącznie z potrzeby interesów właścicieli działek o nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] , a którzy posiadać będą bezpośredni dostęp do drogi publicznej tj. ulicy [...] a następnie ulicę [...] i [...] przechodzącą w [...] (korzystając z jednej z czterech łączących ulic) będą mogli dostać się do ulicy [...] oraz poprzez brak wyważenia interesu publicznego z interesem prywatnym, w tym poprzez pominięcie zgłaszanych przez skarżącego wniosków i uwag, zmierzających do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania w zakresie dotyczącym planowanej przez działkę [...] drogi [...] . W tym także poprzez próby wykorzystywania w sposób nieproporcjonalny terenów prywatnych w sytuacji, gdy Gmina od 26 lat (tj. od 1999 r.) zwleka z inwestycją budowy drogi ulicy [...] (planowanej jako przechodząca w ul. [...] ) przy czym w chwili obecnej od kilku lat funkcjonuje już urządzona asfaltowa ulica [...] łącząca się z ulicą [...] i przechodząca w ul. [...] , a nadto urządzona jest część ulicy [...] Skarżące podobnie jak w przypadku wcześniej opisanych skarg również wniosły o dopuszczenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów. W uzasadnieniach skarg skarżący obszernie przedstawili argumenty świadczące o zasadności podniesionych zarzutów. Skarżący zwrócili uwagę, że Rada Miejska w P. uchwaliła zaskarżony plan miejscowy z nadużyciem władztwa planistycznego i przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Planowana droga [...] jest całkowicie zbędna w istniejącym oraz zaplanowanym układzie komunikacyjnym dróg i nie będzie zaspokajała potrzeb interesu publicznego a jedynie interes prywatnych właścicieli kilku działek tj działek o nr ew. [...] , [...] , [...] i [...] , zaś znacznie ograniczy możliwości inwestycyjne działek skarżących, a w przypadku działki [...] w znaczący sposób ograniczy możliwości korzystania z istniejącego na działce budynku mieszkalnego. Rada Miejska w P. w odpowiedziach na skargi wniosła o ich oddalenie. Organ wskazał, że celem uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi S. - etap I było uporządkowanie zasad zagospodarowania i obsługi komunikacyjnej tego zabudowującego się obszaru. Miejscowość, której dotyczy uchwała, rozwija się dynamicznie od końca lat 90-tych XX wieku, kiedy to w 1998 r. uchwalono pierwszy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego umożliwiający przekształcanie gruntów rolnych na cele mieszkaniowe. W rejonie objętym planem - wiele dojazdów miało charakter tymczasowy, fragmentaryczny i niepubliczny, co w praktyce prowadziło do konfliktów pomiędzy właścicielami nieruchomości, dotyczących zasad korzystania z tych dojazdów - w tym do prób ograniczania przejazdu, blokowania dostępu lub stawiania dodatkowych warunków udostępnienia drogi prywatnej. Spory te utrudniały codzienne funkcjonowanie mieszkańcom, prowadząc do sytuacji, w których użytkowanie działek budowlanych było uzależnione od zgody osób trzecich, a nie od przejrzystych i trwałych rozwiązań planistycznych. Organ zwrócił uwagę, że droga [...] została przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako istotny element układu drogowego - uzupełniający i porządkujący obsługę komunikacyjną działek o nr ew. [...] -[...] oraz [...] -[...] . Przedmiotowa droga pełni funkcję lokalnego połączenia uzupełniającego a jej realizacja umożliwia skrócenie drogi dojazdowej, poprawia bezpieczeństwo i przepustowość oraz rozdziela ruch w tej części wsi. Zdaniem organu zarzut, że dostęp do dróg publicznych jest już zapewniony innymi ulicami nie jest zasadny. Rzeczywista jakość tych połączeń jest bowiem niska - część z nich to ciągi nieurządzone, o niepublicznym statusie, inne prowadzą znacznymi objazdami. Co nie mniej istotne, zaskarżony plan dążył do zapewnienia pełnego dostępu drogowego do wszystkich działek w sposób zgodny z przepisami, w tym z warunkami zabudowy oraz przepisami technicznymi dotyczącymi dróg publicznych i ich parametrów. Organ zaznaczył, że część działek skarżących wcześniej i obecnie jest wykorzystywana jako dojazd tymczasowy, a więc pełni funkcję drogową. Plan jedynie porządkuje i formalizuje ten stan zapewniając trwały dostęp drogowy w sposób zgodny z interesem publicznym. Uznanie tego terenu za drogę publiczną umożliwi jego urządzenie i zarządzanie przez gminę, co odciąży właścicieli prywatnych i poprawi funkcjonowanie lokalnego układu drogowego. Organ wskazał ponadto, że zgłaszane przez skarżących wnioski i uwagi były przedmiotem analizy w trakcie procedury planistycznej. Nie zostały one uwzględnione, gdyż ich akceptacja skutkowałaby pozbawieniem sąsiednich działek niezbędnego dojazdu. Ustalony w planie przebieg drogi [...] stanowi kompromis między koniecznością zapewnienia obsługi komunikacyjnej a minimalizacją ingerencji w teren działki prywatnej. Pełnomocnik skarżących w pismach procesowych z 30 października i 20 grudnia 2025 r. odniosła się do argumentów organu przedstawionych w odpowiedziach na skargi, uzupełniając swoje stanowisko zawarte w skargach. Postanowieniem z 9 września 2025 r. Sąd, działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1305/25, VII SA/Wa 1306/25, VII SA/Wa 1307/25. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. Sąd uwzględnił wnioski dowodowe skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Z kolei zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W myśl 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Podstawą prawną do zaskarżenia uchwały w niniejszej sprawie był art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie. Dz. U z 2025 r., poz. 1153 ze zm., dalej jako: u.s.g.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu skarżący wykazali istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a ich indywidualną sytuacją prawną (interes prawny), a także to, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na ich sytuację prawną. Skarżący są bowiem właścicielami działek znajdujących się na terenie objętym kwestionowanym planem (co nie jest sporne w sprawie), a zatem z całą pewnością posiadają w sprawie interes prawny i co więcej interes ten narusza zaskarżona uchwała poprzez ograniczenie ich prawa własności. W orzecznictwie wskazuje się , że podmiotami legitymowanymi do zaskarżenia planu miejscowego są w oczywisty sposób właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Ustalenia planu miejscowego co do przeznaczenia konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi art. 140 k.c. (por. m.in. wyrok NSA z 27 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2336/19, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu opublikowane pod adresem, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, zgodnie z którym naruszeniem interesu prawnego może być takie przeznaczenie nieruchomości sąsiadujących z działkami stanowiącymi własność (użytkowanie wieczyste) osób wnoszących skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., które udaremni bądź utrudni zabudowę ich nieruchomości lub też spowoduje uciążliwości i ograniczenia w swobodnym użytkowaniu nieruchomości i rozporządzaniu posiadanym do niej prawem. Ocena, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny dokonywana jest przez pryzmat przesłanek unormowanych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu skutkiem istotnego naruszenia zasad sporządzania planu, istotnego naruszenia trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie jest nieważność planu w całości lub w części. Pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego", odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na jego uchwaleniu. Natomiast pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego" – których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności planu z przepisami prawa – należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1778/08 i z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt II OSK 215/08). W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie doszło do istotnego naruszenia prawa. W pierwszej kolejności Sąd skontrolował prawidłowość procedury uchwalenia zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albowiem stwierdzenie naruszenia trybu podjęcia uchwały mogłoby wpłynąć na ocenę jej legalności również w niezaskarżonej części. Dokonana przez Sąd analiza dokumentacji planistycznej potwierdziła, że zaskarżony plan miejscowy został przyjęty w trybie wolnym od wad prawnych. Sąd potwierdził kompletność akt oraz zachowanie właściwości organów, nie znajdując naruszeń art. 17 i nast. u.p.z.p. Wobec braku istotnych nieprawidłowości w toku procedowania, Sąd nie stwierdził przesłanek do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na naruszenie trybu sporządzania planu. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżących o pominięciu przez organ zgłaszanych przez skarżącego wniosków i uwag, zmierzających do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania w zakresie dotyczącym planowanej drogi [...] . Z akt sprawy wynika, że uwagi i skargi skarżących zarówno w trakcie pierwszego wyłożenia projektu planu (3 stycznia-11 lutego 2022), jak też drugiego wyłożenia skarżący zgłaszali wnioski do projektu, jak też uwagi, z których w istocie wynikał sprzeciw w związku z przedłużeniem ul. [...] do ul. [...]. Organ w odpowiedzi na tak sformułowany wniosek wyjaśnił, że ul. [...] została przedłużona do ulicy [...] gdyż stanowi ważne połączenie komunikacyjne pomiędzy ulicą [...] , a ulicą [...] . Ponadto na odcinku działek [...] , [...] i [...] droga adaptuje istniejącą infrastrukturę techniczną połączoną z infrastrukturą w ul. [...]. Z wykazu uwag zgłoszonych podczas wyłożenia projektu planu w dniach 11 czerwca – 7 lipca 2024 r. wynika natomiast, że uwaga skarżącego P. S., w zakresie usunięcia drogi [...] na odcinku działek [...] , [...] i [...] nie została uwzględniona. Organ wyjaśnił, że celem tej drogi jest zapewnienie prawidłowej komunikacji w rejonie, gdzie obecnie brakuje takiego połączenia. Nie miał natomiast organ obowiązku udzielenia skarżącym odrębnej odpowiedzi na ich uwagi zgłoszone w pismach z 18 lipca 2024 r., 12 listopada czy tym bardziej z 5 grudnia 2024 r., ponieważ zostały one zgłoszone już po upływie terminu na składanie uwag, a ostatnie z wymienionych pism, już po uchwaleniu planu. Niezależnie od powyższego uwagi sformułowane w tych pismach w istocie sprowadzają się do postulatu usunięcia z planu przedłużenia ul. [...] do ulicy [...] przez działki skarżących, a zatem stanowiły powtórzenie uwag skutecznie złożonych w trakcie konsultacji społecznych, do których organ się odniósł. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie w odniesieniu do zaskarżonej części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. - etap I organ nie naruszył również wskazanych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. zasad sporządzania planu. Wbrew stwierdzeniom skarżących organ uchwalając plan w części dotyczącej drogi oznaczonej symbolem [...] nie naruszył granic przysługującego mu władztwa planistycznego. Należy podkreślić, że ustawowe władztwo planistyczne (wywiedzione z art. 3 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 u.p.z.p.) uprawnia gminę do autonomicznego kształtowania ładu przestrzennego oraz przeznaczenia terenów. Swoboda ta nie posiada oczywiście charakteru absolutnego ani arbitralnego. Zgodnie z konstytucyjną zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), gmina zobowiązana jest realizować swoje kompetencje wyłącznie w granicach i na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że każde rozstrzygnięcie planistyczne musi mieścić się w ustawowo określonych ramach, a jego dowolność czy nadużycie kompetencji stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące wadliwością aktu. Należy podnieść, że stosownie do art. 6 ust. 1 u.p.z.p. gmina jest uprawniona do władczego określenia w miejscowym planie sposobu wykonywania prawa własności. Istota władztwa planistycznego dopuszcza ingerencję w sferę interesów indywidualnych, która – choć może być postrzegana przez skarżących jako niekorzystna – nie musi implicite oznaczać przekroczenia granic tego władztwa. Prawo własności, pomimo szerokiej ochrony konstytucyjnej, nie posiada przymiotu absolutności. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, dopuszczalne jest jego ustawowe ograniczenie, o ile nie narusza ono istoty tego prawa i czyni zadość zasadzie proporcjonalności. Wymaga to, aby stopień ingerencji w sferę uprawnień właścicielskich pozostawał w należytej korelacji z realizowanym celem publicznym. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Sąd wskazuje, że wyliczenie zawarte w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nakłada na organy gminy obowiązek ekwiwalentnego traktowania potrzeb interesu publicznego oraz ochrony prawa własności. Brak hierarchicznego podporządkowania tych wartości w tekście ustawy oznacza, że gmina – kształtując politykę przestrzenną – nie może apriorycznie przedkładać celów ogólnogminnych nad interesy obywateli. W rozpoznawanej sprawie, w której skarżący podnieśli zarzut nadmiernego ograniczenia ich uprawnień właścicielskich poprzez wprowadzenie w zakwestionowanych przepisach planu przedłużenia ulicy [...] do ul. [...], kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy było wykazanie, że dokonana przez organ ingerencja nie była nadmierna i czy znajduje uzasadnienie w kontekście zasady równowagi interesów. W ocenie Sądu organ ustalając w zaskarżonej uchwale powiązania komunikacyjne terenu objętego planem z układem zewnętrznym m.in. poprzez drogę publiczną klasy drogi dojazdowej oznaczonej symbolem [...] nie przekroczył przyznanych mu przez ustawodawcę uprawnień w ramach tzw. władztwa planistycznego, które co należy podkreślić ma szeroki zakres. Obejmuje ono samodzielne ustalenie przez radę gminy przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określanie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. W ramach tego władztwa znajduje się także uprawnienie do kształtowania układu komunikacyjnego terenu objętego planem. Artykuł 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. stanowi, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Należy przyznać rację organowi, który wskazał, że w zakresie realizacji wymogu wynikającego z art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p., plan miejscowy powinien być tak skonstruowany, aby zapewnić możliwość obsługi komunikacyjnej określonym terenom. Sąd zaznacza, że organizacja systemu drogowego powinna odbywać się przede wszystkim w oparciu o nieruchomości komunalne lub państwowe, nie oznacza to jednak, że gmina nie może w ramach przyznanego mu władztwa planistycznego w uzasadnionych przypadkach ingerować w prawo własności w celu zaspokojenia potrzeb społecznych, a taką potrzebą w ocenie Sądu jest zapewnienie skutecznej i efektywnej komunikacji na terenie wsi S.. Gmina w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego powinna kierować się zasadą proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, w odniesieniu do sytuacji skarżących gmina tej zasady nie przekroczyła. Ingerując z pewnością w chronioną prawem sferę własności skarżących organ planistyczny nie przedłożył w sposób nieproporcjonalny interesu publicznego nad interes prywatny skarżących. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określonego obszaru, pod drogę o symbolu [...] , z częściowym wyłącznie wykorzystaniem działek skarżących nie prowadzi do utraty możliwości wykorzystania pod zabudowę pozostałych ich części. Zważywszy, że terenom przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową powinny towarzyszyć tereny przeznaczone pod drogi dojazdowe do istniejącej i planowanej zabudowy, nie sposób uznać, iż decyzje planistyczne podjęte w tym zakresie wykraczają poza granice władztwa planistycznego i godzą w prawo własności ponad miarę określoną wymogami proporcjonalności (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1198/22). Gmina realizując interes publiczny może przeznaczyć w planie miejscowym część nieruchomości prywatnej pod drogę publiczną, o ile nie prowadzi to do pozbawienia właściciela istoty jego prawa (por. wyrok NSA z 15 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 318/23). Podkreślenia wymaga, że przedłużenie ul. [...] do ul. [...] określone w zaskarżonym miejscowym planie odbywa się w prawie w całości po śladzie istniejącej już sześciometrowej prywatnej drogi wewnętrznej. Jak zasadnie przyjął organ uznanie tego terenu za drogę publiczną umożliwi jego urządzenie i zarządzanie przez gminę, co odciąży właścicieli prywatnych i poprawi funkcjonowanie lokalnego układu drogowego. Sąd po analizie zarówno części tekstowej uchwały, jak też części graficznej oraz argumentów organu przedstawionych w odpowiedzi na skargę doszedł do przekonania, że projektowane przedłużenie ul. [...] stanowi cześć spójnego i logicznego systemu komunikacji wsi S., w ramach której główne drogi komunikacyjne w kierunku północ-południe mają stanowić istniejąca ulica [...] i projektowana ul. [...], zaś w kierunku wschód zachód w części wsi objęte zaskarżonym planem w przybliżonych odległościach przewidziano drogi dojazdowe łączące wymienione drogi o charakterze dróg lokalnych. Taki charakter mają ulice [...], [...] , [...], ul. [...] , a także sporna ulica [...], którą zaplanowano w części na nieruchomościach należących do skarżący, które wraz z prostopadłymi do nich ulicami [...] i planowaną ul. [...] będą stanowić spójny i efektywny system drogowy wsi S.. Wbrew temu, co twierdzą skarżący, zaplanowanie drogi [...] (ul. [...]), mając na uwadze całokształt planu, a zatem również budowę ul. [...] , nie miało na celu wyłącznie obsługi komunikacyjnej właścicieli nieruchomości położonych przy tej drodze, ale ma stanowić element spójnego systemu komunikacyjnego wsi. Zaznaczyć należy, że gmina uchwalając miejscowy plan ma na celu nie tylko uregulowanie stanu obecnego, ale jej skutki obejmują również rozwój danego terenu w przyszłości. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi właścicielek działki [...] w zakresie znajdującego się w pobliżu planowanej drogi budynku mieszkalnego, a także argumentów związanych z bezpieczeństwem komunikacyjnym takiego rozwiązania Sąd zwraca uwagę, że skutkiem uchwalenia miejscowego planu jest "zarezerwowanie" pewnego terenu na przyszłość pod określoną funkcję, w tym wypadku pod drogę. Ostateczne rozwiązania dotyczące kształtu drogi ustalane są w postępowaniu dotyczącym realizacji inwestycji drogowej. Poza tym już obecnie, dom skarżących znajduje się w bliskiej odległości od funkcjonującej prywatnej drogi. Rozwiązania przyjęte w planie nie zmieniają diametralnie tej sytuacji. Na marginesie wskazać należy, że w art. 43 ust. 1 ustawy o drogach wskazano na odległości od drogi w jakich powinny być sytuowane obiekty budowlane. Przepis ten nie dotyczy natomiast zjawiska odwrotnego, a mianowicie sytuowania drogi publicznej przy istniejącym obiekcie budowlanym (zob. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2149/17 i wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2416/10). Stąd też zarzut o ewentualnych szkodach wynikających z utraty możliwości korzystania z budynku znajdującego się przy granicy działki [...] z planowaną drogą [...] nie mogą stanowić usprawiedliwionej podstawy do stwierdzenia nieważności planu miejscowego w zaskarżonej części. Sąd pragnie podkreślić, że już obecnie ów budynek znajduje się w niedalekiej odległości od istniejącej drogi, a po drugie kwestie związane z ewentualnym odszkodowaniem mogą być przedmiotem odrębnego postępowania na etapie postępowania dotyczącego realizacji inwestycji drogowej. Odnosząc się do zarzutów związanych z ustanowieniem 5 metrowej nieprzekraczalnej linii zabudowy Sąd stwierdził, że wyznaczenie takiej odległości przez organ nie narusza przepisów prawa. Wskazać należy, że zgodnie z ustawą o drogach odległość zabudowań od krawędzi drogi gminnej wynosi minimalnie 6 metrów, a zatem więcej niż przewiduje plan. Ponadto ustanowiona linia nie dotyczy zabudowy już istniejącej. Z tych też względów Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 6 u.p.z.p. z których wynika, że w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz walory ekonomiczne przestrzeni. Zdaniem Sądu zaplanowanie przez organ przedłużenia ul. [...] nie narusza wymagań ładu przestrzennego, a wręcz przeciwnie stanowi element porządkujący system komunikacyjny wsi S.. Nie narusza także walorów ekonomicznych przestrzeni. Zaznaczyć trzeba, że miejscowy plan nie dotyczy pojedynczych nieruchomości lecz większego obszaru, który wraz z kolejnymi jednostkami obszarowymi tworzą większą całość. Walory przestrzeni w ujęciu ekonomicznym należy rozpatrywać w odniesieniu do jej określonych składników, lokalizacji przestrzeni i jej znaczenia dla określonej wspólnoty. Istotnym elementem wpływającym na ocenę walorów przestrzeni i jej wymiaru ekonomicznego jest m.in. dostęp do ciągów komunikacyjnych i infrastruktury technicznej oraz innych przestrzeni spełniających pewne wyraźne funkcje (por. wyrok WSA w Krakowie z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1096/21). Stąd też nie sposób zarzucić organowi w niniejszej sprawie, że chcąc uporządkować i usprawnić system komunikacji na obszarze objętym planem, przy niewielkiej ingerencji w prawo własności skarżących naruszył wskazane zasady planowania przestrzennego. Z powołanych wyżej względów nie został naruszony również art. 1 ust. 2 pkt 7 i 9 u.p.z.p., które przy planowaniu przestrzennym nakazują uwzględnienie prawa własności. ale również interesu publicznego. Jak wspomniano wyżej, Gmina realizując interes publiczny może przeznaczyć w planie miejscowym część nieruchomości prywatnej pod drogę publiczną, o ile nie prowadzi to do pozbawienia właściciela istoty jego prawa. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ustalenia planu miejscowego są ze swej istoty wyrazem władztwa planistycznego gminy, w wyniku którego korzystanie z własności nieruchomości może doznawać szeregu ograniczeń. Ograniczenia te muszą mieścić się w granicach obowiązującego porządku prawnego, co zostało podniesione między innymi w art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. Nie oznacza to jednak, że ustalenia planu nie mogą w żaden sposób wkraczać w sferę praw podmiotowych właściciela nieruchomości. Ograniczenie w korzystaniu z własności nieruchomości może i bywa konsekwencją objęcia prawną ochroną innych wartości służących dobru wspólnemu. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, co jeszcze raz należy podkreślić ingerencja organu planistycznego w prawo własności skarżących w niniejszej sprawie nie miała charakteru nieproporcjonalnego w stosunku do interesu publicznego przejawiającego się w potrzebie zapewnienia lokalnej społeczności sprawnego i efektywnego systemu komunikacyjnego. Należy zwrócić uwagę, że w odróżnieniu od prywatnej drogi z drogi publicznej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Ponadto wąskie i nieurządzone drogi wewnętrzne stanowią pewien problem dla przejazdu przez samochody specjalistyczne np. śmieciarki, straż pożarna, czy służby odpowiedzialne za obiór odpadów. Sądowi z urzędu znane są wyroki WSA w Warszawie z 27 listopada 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1238/25 oraz z 14 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 793/25, którymi stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej w P. z [...] listopada 2024 r. w odniesieniu do innych dróg ustanowionych zaskarżonym w niniejszej sprawie miejscowym planem. Orzeczenie te dotyczyły jednak odmiennych stanów faktycznych niż stan faktyczny w niniejszej sprawie. W pierwszej z wymienionych spraw powodem uwzględnienia skargi było naruszenie przez Gminę władztwa planistycznego polegającego na braku racjonalnego uzasadnienia dla poprowadzenia, sześciometrowej drogi publicznej [...] wraz z 5 metrowym pasem nieprzekraczalnej zabudowy, w dodatku jako ulicy "ślepej" kosztem utraty przez skarżącą części jej działki, w sytuacji gdy działka ta sąsiaduje bezpośrednio z inną przylegającą bezpośrednio do drogi publicznej tj. ulicy [...], przy czym obie te działki stanowią własność tej samej osoby. Natomiast w drugiej sprawie ustalenie przebiegu ciągu pieszo-jezdnego miałoby nastąpić z taką ingerencją w prawo własności skarżących, które wiąże się z niedopuszczalnością ich zabudowy. W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności jak wspomniano nie miały miejsca. Reasumując, Sąd po rozpoznaniu skarg wniesionych w niniejszej sprawie uznał, że zaskarżone przepisy planu tj. § 17 ust. 2 i § 33 nie naruszają przepisów regulujących zasady sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie są wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień. ani trybu uchwalania planu, a tylko takie naruszenia mogły spowodować stwierdzenie ich nieważności. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.