VII SA/Wa 1308/17
WyrokWSA w Warszawie2017-08-31
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, oparta na zarzucie rażącego naruszenia przepisów o usytuowaniu budynku od granicy działki, może zostać utrzymana w mocy, jeśli sąsiednia działka nie spełnia definicji działki budowlanej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając, że organy błędnie zakwalifikowały sąsiednią działkę jako budowlaną. W konsekwencji, zarzut rażącego naruszenia przepisów o usytuowaniu budynku od granicy działki, stanowiący podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, okazał się niezasadny. Ponadto, sąd wskazał na naruszenia proceduralne, w tym brak prawidłowego ustalenia stron postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Podstawą stwierdzenia nieważności było rażące naruszenie przepisów o usytuowaniu budynku od granicy działki, ze względu na obecność otworów okiennych i drzwiowych w ścianie usytuowanej w odległości 3,04 m od sąsiedniej działki. Skarżąca Spółdzielnia kwestionowała zarówno naruszenie przepisów materialnych, jak i proceduralnych, w tym brak prawidłowego ustalenia stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni [...] w [...] kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 28 marca 2017 II OSK 1919/15 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnych Spółdzielni [...]z siedzibą w [...] (powoływana dalej jako: Spółdzielnia ) oraz E. B. i M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA) z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1129/14 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...]czerwca 2011 r., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Decyzją Prezydenta [...]z dnia [...]grudnia 2008 r., Nr [...], zatwierdzono projekt budowlany i udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę I etapu budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-biurową oraz garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu przy ul. [...]w [...], na działce nr ewid. [...], obr. [...]. Decyzją Prezydenta [...]z dnia [...]czerwca 2011 r.,Nr [...], zmieniono decyzję Prezydenta [...]z dnia [...]grudnia 2008 r. Nr [...]w następujący sposób: zatwierdzam "projekt architektoniczno-budowlany zamienny" - tom architektura + konstrukcja. Inwestycja została zrealizowana.
Współużytkownik wieczysty działki nr ew. [...], z obrębu [...], graniczącej z działką inwestycyjną nr ew. [...]z obrębu [...],M. B. złożył do Wojewody [...]wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]czerwca 2011 r. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]lutego 2014 r. Nr [...], stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]czerwca 2011 r.,
Wojewoda [...]zauważył, że zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji ostatecznej) jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Oznacza to, że projektowany budynek usytuowany jest w odległości mniejszej niż wymagane obowiązującymi przepisami ww. rozporządzenia. Podnieść bowiem należy, że z projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją Prezydenta [...]Nr [...]z dnia [...]czerwca 2011 r" znak: [...]wynika bezspornie, że w ścianie południowo-wschodniej projektowanego obiektu, usytuowanej 3,04 m od granicy sąsiedniej działki, znajdują się otwory okienne i otwór drzwiowy. Organ stwierdził, że zmiany w projekcie dotyczą m.in. elewacji południowo-wschodniej w budynku Sekcji [...] i polegają na zmianie sposobu wejścia ewakuacyjnego, poprzez wykonanie otworu drzwiowego, jak również zmianę w tejże ścianie stolarki okiennej na klatce schodowej, poprzez zastąpienie luksferów oknami posiadającymi odporność ogniową El - 60.
W ocenie Wojewody [...]decyzja Prezydenta [...]z dnia [...]grudnia 2008 r. rażąco narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania tejże decyzji (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 – Prawo budowlane), poprzez zatwierdzenie projektu rażąco naruszającego art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm. - według stanu na dzień wydania badanej decyzji),
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]kwietnia 2014 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]z dnia [...]lutego 2014 r. Nr [...], stwierdzającą (po wszczęciu postępowania na wniosek M. B.) nieważność decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]czerwca 2011 r. zmieniającej decyzję własną z dnia [...]grudnia 2008 r., Nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę I etapu budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-biurową oraz garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu przy ul. [...] na działce nr ewid. [...], obr. [...]w [...], w ten sposób, że zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany zamienny.
W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy ponownie wskazał, że analiza dokumentacji projektowej wykazała, iż w ścianie południowo-wschodniej spornego budynku Sekcja [...] oddalonej o 3,0 m od granicy z działką nr ewid. [...]zaprojektowano otwór drzwiowy (wyjście ewakuacyjne) oraz otwory okienne z oknami w miejsce luksferów zaplanowanych w projekcie pierwotnym. Zdaniem tego organu kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja Prezydenta [...] z dnia [...]czerwca 2011 r. została zatem wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm., "rozporządzenie MI 2002"), w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 uPb. Jednocześnie organ wskazał, że naruszone przepisy są przepisami, których stosowanie nie wymaga skomplikowanego procesu wykładni, zaś same naruszenia są rażące i bezsprzeczne. Stwierdził, że skutki analizowanych uchybień są szczególnie poważne i nie mogą być akceptowane z punktu widzenia zasady praworządnego państwa.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 k.p.a. w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji, w związku z tym nie mogą posługiwać się dokumentami sporządzonymi po jej wydaniu. Oznacza to, że złożony przez inwestora do akt sprawy dowód z opinii biegłego (Opinia techniczna Nr [...]z dnia [...]kwietnia 2013 r. rzeczoznawców budowlanych mgr inż. J. K. i mgr inż. W. M.), na okoliczność zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie usytuowania ściany budynku w stosunku do granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być brany pod uwagę w niniejszym postępowaniu nieważnościowym.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2014 r. złożyła Spółdzielnia [...].
Skarżąca podniosła, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...]kwietnia 2014 r. dwie decyzje: decyzję znak: [...]utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...]Nr [...]z dnia [...]lutego 2014 r., stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta [...]Nr [...]z dnia [...]grudnia 2008 r. wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku przy ul. [...]oraz decyzję znak: [...]utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...]Nr [...]z dnia [...]lutego 2014 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta [...]Nr [...]z dnia [...]czerwca 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny.
Skarżąca zarzuciła, że organy naruszyły art. 7 i art. 77, a także art. 16 k.p.a. Wskazała, że Wojewoda [...]zaniechał nawet ustalenia kręgu stron postępowania, to jest właścicieli lokali w budynku i współużytkowników wieczystych działki nr [...]przy ul. [...]. Do dostarczenia informacji na temat stron Wojewoda wezwał [...], po czym nie dokonał sprawdzenia, czy są one aktualne.
Skarżąca podniosła, że powołany przez organy zarzut rażącego naruszenia §12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie znajduje potwierdzenia w projekcie budowlanym.
W ocenie skarżącej niezasadny jest też zarzut naruszenia § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zakresie odległości ściany budynku z otworami okiennymi i drzwiowymi od działki nr [...]przy ul. [...]. Spółdzielnia podniosła, że powołany przepis dotyczy wyłącznie odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną, natomiast działka nr [...]przy ul. [...]nie jest działką budowlaną - jest to wąski pas gruntu o szer. 10 m, biegnący wzdłuż jezdni ulicy [...], pomniejszony dodatkowo przez zatokę przystankową. Po odliczeniu odległości od jezdni drogi powiatowej 8 m i odległości od działki należącej do skarżącej, na działce nr [...]nie pozostaje żadna powierzchnia budowlana. Działka nr [...]z obrębu [...]nie spełnia warunków wynikających z art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz z art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Spółdzielnia wskazała, że przy wniosku z dnia [...]czerwca 2013 r. złożyła do akt sprawy dokumenty potwierdzające status działki nr [...]jako terenu komunikacji: [...]. wypis z rejestru gruntów dla dz. nr [...]z dnia [...]marca 2013 r., zgodnie z którym 555 m2 tej działki (93%) przed budynkiem przy ul. [...]zakwalifikowano jako "[...]- inne tereny komunikacyjne"; 2. pismo Dyrektora Biura Gospodarki Nieruchomościami [...]z dnia [...]marca 2013 r. stwierdzające, że "zagospodarowanie nieruchomości odpowiada powyższemu opisowi, bowiem w większości stanowi zagospodarowanie: chodnik dla pieszych oraz zatoczkę i przystanek autobusowy. Powyższy stan zagospodarowania nie jest przewidywany do zmiany". Dowodów tych organy rozpatrujące wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie rozważyły. Skarżąca podkreśliła ponadto, że stan faktyczny działki nr [...]był z urzędu znany Prezydentowi [...]wydającemu pozwolenie na budowę, gdyż działka ta stanowi własność [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1129/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi Spółdzielni na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2014 r. znak [...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji,
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1129/14 wnieśli Spółdzielnia oraz E. B. i M. B..
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę E. B. i M. B., umorzył postępowanie z ich skargi i uchylił zaskarżony wyrok ze skargi Spółdzielni przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
W motywach wyroku uwzględniającego skargę kasacyjną NSA stwierdził, że WSA naruszył przepis postępowania, a to art. 141 § 4 w zw. z art. 153 Ppsa przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegający na błędnym udzieleniu wskazań do dalszego postępowania. NSA wskazał też, że zastosowanie przez sąd wojewódzki przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wymagało powiązania go z innymi przepisami, samo w sobie nie stanowiąc kompletnej informacji na temat stwierdzonych uchybień, których miały się dopuścić orzekające w trybie nieważnościowym organy. Jeśli z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, jakie przepisy postępowania zostały w ocenie sądu naruszone, nie jest czytelne, z jakich przyczyn uznał on, że ma podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
NSA stwierdził, że w uzasadnieniu wyroku WSA pominięto wyjaśnienie, z jakich to względów sąd wojewódzki uznał za konieczne uchylenie także decyzji organu I instancji. Brak wyjaśnienia podstawy prawnej uwzględnienia skargi oraz zasadności uchylenia nie tylko zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, powoduje, że pozbawione są doniosłości prawnej wytyczne zawarte w zaskarżonym wyroku, którymi miałyby być związane organy ponownie rozpoznające sprawę nieważności źródłowej decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc pod uwagę opisany stan sprawy oraz zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wytyczne ponownie rozpoznał skargę Spółdzielni na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2014 r. uzupełnioną stanowiskiem strony skarżącej w piśmie z dnia [...]sierpnia 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 j.t.) dalej ppsa.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone decyzje naruszają prawo w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
W sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznał w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu administracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do ocen o charakterze prawnomaterialnym przy czym uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły i w związku z tym skarga powinna zostać uwzględniona.
Do kompetencji Sądu należy kontrola legalności rozstrzygnięć organu poczynionych na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zgodnie z art. 15 kpa. Sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i czynić własnych ustaleń, skoro do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Aby ocenić/skontrolować decyzję organu, Sąd musi więc dysponować ustaleniami i stanowiskiem organu co do wszystkich okoliczności, które determinują sposób objętego tą decyzją rozstrzygnięcia sprawy – wyrażonymi w jego uzasadnieniu. Zasady te obowiązują również organ w postepowaniu nadzorczym, którego obowiązkiem jest ustalenie na podstawie zebranego w postępowaniu zwykłym materiału (biorąc pod uwagę zarzuty wniosku o stwierdzenie nieważności), czy weryfikowana decyzja jest dotknięta którąś z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Zdaniem Sądu zasadnie Spółdzielnia zarzuciła, że organy naruszyły art. 7 i art. 77, a także art. 16 k.p.a., wskazując, że Wojewoda [...]zaniechał ustalenia kręgu stron postępowania, to jest właścicieli lokali w budynku i współużytkowników wieczystych działki nr [...]przy ul. [...]. Nie sposób nie zgodzić się z tym zarzutem, bowiem ustalenie stron postępowania nastąpiło na podstawie informacji Spółdzielni, po czym organ nie dokonał sprawdzenia, czy są one aktualne. Z akt administracyjnych jak i sądowych wynika jednoznacznie (braki w doręczeniach zawiadomień), że w postępowaniu nadzwyczajnych dot. żywotnych interesów właścicieli lokali nie wszyscy oni uczestniczyli. Organ administracji, prowadzący postępowanie w trybie nadzwyczajnym, w przedmiocie nieważności pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, ma obowiązek z urzędu ustalić wszystkie osoby będące właścicielami lokali mieszkalnych i usługowych w tym budynku, aby umożliwić im czynny udział w postępowaniu, zgodnie z art. 10 §1 k.p.a., skoro tego nie uczynił to nie tylko narusza powyższy przepis ale również stworzył przesłankę wznowieniową umożliwiającą osobom nieuczestniczącym w postępowaniu wznowienie postępowania. Tym samym skład ponownie orzekający w niniejszej sprawie nie podziela argumentacji zawartej w uzasadnieniu do uchylonego przez NSA wyroku z dnia 19 grudnia 2014 r., że Wojewoda prawidłowo ustalił strony postępowania. Nie podziela również stanowiska, że organom administracji nie wolno było oceniać zgodności z prawem decyzji pierwotnej o pozwoleniu na budowę, dopóki obowiązywała decyzja zamienna, skoro obie decyzję zapadły w odrębnych postępowaniach zakończonych ostatecznymi decyzjami i skoro zgłoszono odrębnie wnioski o stwierdzenie nieważności zarówno pierwotnej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, jak i decyzji zmieniającej pozwolenie w części.
Sąd potwierdza również zarzut Skarżącego co do naruszenie art. 7 i 77 przez organ I instancji Organ nie rozpatrzył i nie ocenił całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa, w tym również przedstawionego przez Spółdzielnię. Uchybił zatem zasadom postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadząc postępowanie odwoławcze i podtrzymując stanowisko organ I instancji nie dopełnił wszelkich starań by wyjaśnić rzeczywisty stan prawny sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]czerwca 2011 r., Nr [...], dokonującej zmiany zatwierdzającego wcześniej projektu budowlanego.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2014 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...]z dnia [...]lutego 2014 r.
Wojewoda [...], stwierdzając nieważność decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]czerwca 2011 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a wskazał w uzasadnieniu, że w/w decyzją został zatwierdzony projekt budowlany rażąco naruszający art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania tejże decyzji (t.j. Dz. U.z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 - ), poprzez zatwierdzenie projektu z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ml z 2002 r. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Wojewoda wskazał, że zmiany w projekcie dotyczą m.in. elewacji południowo-wschodniej w budynku Sekcji [...]i polegają na zmianie sposobu wejścia ewakuacyjnego, poprzez wykonanie otworu drzwiowego, jak również na zmianie w tejże ścianie stolarki okiennej na klatce schodowej, poprzez zastąpienie luksferów oknami posiadającymi odporność ogniową El - 60. Organ wskazał, że stosownie do § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm. - według stanu na dzień 3 czerwca 2011 r.), budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Podniósł, iż analiza dokumentacji projektowej wykazała, że w ścianie południowo-wschodniej spornego budynku Sekcja [...]oddalonej o 3,0 m od granicy z działką nr ewid. [...]zaprojektowano otwór drzwiowy (wyjście ewakuacyjne) oraz otwory okienne z oknami w miejsce luksferów zaplanowanych w projekcie pierwotnym. Zdaniem organu kontrolowana decyzja Prezydenta [...]z dnia [...]czerwca 2011 r. została zatem wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jednocześnie organ podniósł, że naruszone przepisy są przepisami, których stosowanie nie wymaga skomplikowanego procesu wykładni, zaś same naruszenia są rażące i bezsprzeczne. Stwierdził, że skutki analizowanych uchybień są szczególnie poważne i nie mogą być akceptowane z punktu widzenia zasady praworządnego państwa. Przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dotyka sfery szczególnie wrażliwej - usytuowania obiektów budowlanych w znacznej bliskości od granicy działki. Wojewoda podkreślił, że przepisy regulujące zachowanie odpowiednich odległości od granicy działki sąsiedniej są jednoznaczne. Z przepisów § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jednoznacznie wynika, że w ścianie budynku znajdującej się w odległości 3 m od granicy działki budowlanej nie ma możliwości wykonania żadnych otworów okiennych i drzwiowych.
W każdym przypadku gdy jest niezgodność zatwierdzonego projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi mamy do czynienia z naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę w szczególności niezgodność polegającą na usytuowaniu ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi bliżej niż to jest to dopuszczalne w przepisach prawa, należy uznać, że naruszenie prawa ma charakter rażący (kwalifikowany), a wydana decyzja Prezydenta [...] jest niemożliwa do zaakceptowania jako wydana przez organ praworządnego państwa. Zdaniem Wojewody [...]w przedmiotowej sprawie naruszenie art. 35 ust. 1 ma postać kwalifikowaną "rażącego naruszenia prawa". Weryfikowana decyzja została wydana wbrew nakazowi wynikającemu z przepisu, który nakładał na organ administracji obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu, z przepisami w tym techniczno-budowlanymi.
Rażące naruszenie prawa, określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W odniesieniu do przepisów proceduralnych rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji wskutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego o dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ono w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy (zob. wyrok NSA, II SA 1726/00, LEX nr 51233).
O rażącym naruszeniu prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, zob. także wyrok NSA z 27 października 1998 r., II SA 1202/98). W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa, a skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. / por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. , sygn. akt OSK 1134/04, LEXnr 165717/.
W/w stanowisko Wojewody byłoby zatem do zaakceptowania, nawet biorąc pod uwagę, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji i wymaga bezspornego ustalenia, że kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych wart. 156 § 1 kpa. w tym wskazaną przez Wojewodę wadą rażącego naruszenia prawa gdyby nie budzący wątpliwości charakteru działki nr ewid. [...]która w ocenie Sądu nie jest działką budowlaną.
Odnosząc się do twierdzenia organów że część spornego budynku od strony ul. [...], z zaprojektowanymi w ścianie otworami okiennymi i drzwiowymi, znajduje się bezpośrednio przy granicy z działką budowlaną nr ewid. [...], wobec czego kontrolowana decyzja Prezydenta [...]z dnia [...]grudnia 2008 r. została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ml z 2002 r. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 uPb. Sąd zauważa, że powołany przepis rozporządzenia dotyczy wyłącznie odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Działka nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...]nie jest działką budowlaną; jest to wąski pas gruntu o szer. 10 m wzdłuż jezdni ulicy Ż., pomniejszony dodatkowo przez zatokę przystankową. Po odliczeniu odległości od drogi powiatowej 8 m i odległości od działki należącej do Inwestora, na działce nr [...]nie pozostaje żadna powierzchnia budowlana. Zgodnie z art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), przez "działkę budowlaną" należy rozumieć "zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń. Artykuł 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) definiuje z kolei działkę budowlaną jako "nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego". W ocenie Sądu , mając na uwadze wymiary działki nr ew. [...], i jej usytuowanie stwierdzić należy, iż nie spełnia ona wymogów realizacji obiektów budowlanych wynikających z przepisów prawa, w tym przede wszystkim z § 12, § 54, 55, § 68 , § 71 ust. 2, § 94, § 102-104 oraz § 271 warunków technicznych.
Nie ulega wątpliwości ,że inwestor , który chciałby zabudować działkę [...]w inny sposób niż infrastrukturą drogową nie miałby takiej możliwości bez pozyskania terenu sąsiedniego. Skoro tak to nie można uznać, że działka ta ma charakter budowlany w rozumieniu przepisu § 12 biorąc w szczególności pod uwagę istniejące sąsiedztwo wymagające od inwestora dostosowania się do charakteru istniejącej zabudowy.
Na przyznanie tej działce charakteru działki budowlanej nie pozwala jej wielkość, usytuowanie i wiążący się z tym nierozerwalnie brak możliwości realizacji obiektów budowlanych z zachowaniem wymogów wynikających z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. tego rodzaju konstatacja uniemożliwa utrzymanie zarzutu rażącego naruszenia § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Reasumując, stwierdzić należy, że wbrew stanowisku Wojewody [...], działki nr ew. [...]w dniu wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowany i udzielającej pozwolenia na budowę nie można było zakwalifikować jako działki budowlanej.
Wobec zasadności zarzutów skargi naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego skargę należało uwzględnić.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło