VII SA/Wa 131/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-02

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbiórka nośnika reklamowego, który został posadowiony na podstawie zgłoszenia bez sprzeciwu organu, może zostać nakazana z powodu niezgodności z późniejszym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia budowy nośnika reklamowego, a inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, to późniejsza niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uzasadnia nakazanie rozbiórki. Brak sprzeciwu do zgłoszenia nie sankcjonuje legalności budowy, jeśli inwestycja wymagała pozwolenia na budowę. Postępowanie legalizacyjne w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego jest właściwe, a niezgodność z planem miejscowym uniemożliwia legalizację i prowadzi do nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego. Organ uznał, że nośnik ten stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie jedynie instalację reklamową, na którą nie jest wymagane pozwolenie. Dodatkowo, nośnik był niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak uwzględnienia, że nośnik został posadowiony na podstawie zgłoszenia bez sprzeciwu organu, przed wejściem w życie planu miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi C.Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki nośnika reklamowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) dalej k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409) dalej Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...].09.2015 r" znak: [...], nakazując a C. Sp. z o.o. rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, składającego się z tablicy reklamowej o wymiarach 3,00 x 6,00 m, zamocowanej do stalowego słupa, przytwierdzonego do bloku fundamentowego całkowicie zagłębionego w gruncie, znajdującego się na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. O. [...] w W., w związku z naruszeniem ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru U. w rejonie ul. K., zatwierdzonego uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...].08.2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję nr [...] z dnia [...].09.2015 r., wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane, organ powiatowy. Organ nakazując C. Sp. z 0.0. rozbiórkę ww. nośnika reklamowego wskazał w uzasadnieniu, że realizacja przedmiotowego nośnika nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Według organu I instancji instalacja może dotyczyć robót budowlanych, polegających na umocowaniu jakiegoś elementu do istniejącej konstrukcji, ustawienia niewielkich rozmiarów urządzenia na istniejącym obiekcie, czyli robót o małym stopniu technicznego skomplikowania. Instalowaniem nie można natomiast określać budowy samodzielnej konstrukcji (budowli), w skład której wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna. Organ powiatowy wskazał, że przedmiotowy nośnik reklamowy posiada solidną konstrukcję stalową o znacznych gabarytach, trwale powiązaną z podłożem. Dokonując kwalifikacji prawnej, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinno brać się pod uwagę również przepis art. 5 Prawa budowlanego, w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne. W ocenie PINB [...] realizacja inwestycji o opisanych powyżej parametrach i cechach charakterystycznych stanowi budowę obiektu budowlanego (budowli), na którą inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, jak to ma miejsce w opisanym przypadku. Przepisy ust. 2 art. 29 ww. ustawy dotyczy jedynie tych robót budowlanych, które nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Ponadto organ powiatowy uwzględnił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia C.Sp. z o.o. z dnia 31.10.2007 r. Oznacza to, że w sytuacji, gdy inwestor błędnie dokonał zgłoszenia, zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a właściwy organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu zastosowanie winien znaleźć nie tryb przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego, lecz tryb wynikający z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, umożliwiający dokonanie legalizacji zrealizowanego obiektu. Zdaniem organu powiatowego organ administracji architektoniczno-budowlanej dokonał błędnej kwalifikacji planowanego przez inwestora zamierzenia, jako niewymagąjącego uzyskania pozwolenia na budowę, wobec czego zgłoszenie z dnia 31.10.2007 r. zostało przyjęte wskutek niewniesienia sprzeciwu. Aby jednak zgłoszenie było skuteczne, musi ono dotyczyć robót budowlanych, na których wykonanie wymagane jest tylko zgłoszenie, a nie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, o które inwestor nie wystąpił. Zgłoszenie, będące czynnością faktyczno-prawną dokonane w sytuacji nieprzewidzianej w przepisach prawa jest jedynie czynnością faktyczną, a nie prawną i nie wywołuje oczekiwanych skutków prawnych. Jeżeli zgłoszenie dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, to nie wywołuje ono skutków przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego dla tej instytucji. [...]WINB podzielił stanowisko organu I instancji uznając, że zastosował organ właściwe przepisy prawa materialnego, czyli art. 50-51 Prawa budowlanego. Wskazał, że organ powiatowy, prowadząc postępowanie administracyjne w trybie art. 51 ustawy Prawa budowlanego, podjął stosowne czynności w celu ustalenia, czy roboty budowlane związane z realizacją przedmiotowego nośnika reklamowego dadzą się doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, czy też nie istnieje taka możliwość. W tym zakresie PINB [...] odwołał się do aktualnie obowiązujących na tym terenie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru U. w rejonie ul. K., zatwierdzonego uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia 27.08.2009 r. Z zapisów § 5 ust. 16 ww. planu wynika, że na tym obszarze dopuszcza się umieszczanie nośników reklamy wyłącznie w formie: wolnostojących słupów ogłoszeniowo-reklamowych o wysokości nie większej niż 4,50 m i średnicy nie większej niż 1,50 m i innych wymienionych w tym przepisie form nośników naściennych i na dachach budynków, a ponadto zakazuje się umieszczania na terenie objętym tym planem innych wolnostojących nośników reklamy niż wymienione. Oznacza to, że wszystkie inne formy niż wymienione w powyższym zapisie są niezgodne z obowiązującymi zapisami tego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nośnik reklamowy objęty niniejszym postępowaniem nie spełnia warunków stawianych przez obowiązujący na tym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z uwagi na jego wysokość przekraczającą 10,00 m. [...]WINB zgodził się ze stanowiskiem organu powiatowego, iż powyższa niezgodność z porządkiem planistycznym obowiązującym na tym terenie powoduje konieczność wydania decyzji rozbiórkowej, bowiem nie istnieje inna realna możliwość doprowadzenia tego nośnika reklamowego do stanu zgodnego z prawem. Konstrukcja nośna tego urządzenia reklamowego została zaprojektowana w sposób, aby utrzymać tablicę ekspozycyjną o powierzchni 18,00 m2 z zachowaniem zasad bezpieczeństwa. W ocenie [...]WINB nie ma potencjalnej technicznej możliwości doprowadzenia tego konkretnego nośnika reklamowego do stanu, który odpowiadałby wymaganiom stawianym przez obowiązujący na tym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wszelkie tego rodzaju zabiegi sprowadzałyby się w istocie i tak do rozebrania wszystkich elementów składających się na to urządzenie reklamowe. Decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżyła spółka C., która zarzuciła zaskarżonej decyzji obrazę przepisów prawa materialnego: 1. art 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 roku, Nr 80, poz. 717) w zw. z art 2, art 21 ust 1, art 64 ust 2 oraz art 31 ust 3 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie, skutkujące w ten sposób przyjętym przez organ nadzoru budowlanego błędnym poglądem, zgodnie z którym nośnik reklamowy, legalne posadowiony na gruncie na podstawie zgłoszenia z dnia 31 października 2007 roku, a zatem przed podjęciem przez Radę Miasta [...] w dniu [...] sierpnia 2009 roku uchwały nr [...] zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru U. w rejonie ul. K. w W., co do którego to zgłoszenia organ administracji architektoniczno - budowlanej nie wniósł sprzeciwu, a zatem uznał, że jego realizacja jest zgodna ze stanem prawnym obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia oraz z przeznaczeniem terenu, powinien podlegać rozbiórce z uwagi na fakt, że obecnie obowiązujące zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazują lokalizowania reklam o takiej powierzchni ekspozycyjnej, jak powierzchnia nośnika Spółki, pomimo że przez cały okres funkcjonowania przedmiotowego nośnika żaden z organów administracji publicznej nie podjął działań w sprawie rzekomej realizacji przedmiotowego nośnika w warunkach samowoli budowlanej, bez uzyskania pozwolenia na budowę lub niezgodnie z planem miejscowym . oraz przepisów postępowania : art 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów postawionych w odwołaniu od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2015 roku. art 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji naruszającej zasadę zaufania strony do organów administracji publicznej, co przejawia się w nierozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym z zachowaniem wszystkich reguł przyjętych w przepisach postępowania; art 7 w związku z art 77 § 1 i art 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez wyczerpującego zebrania i oceny całości materiału dowodowego dotyczącego przedmiotowej sprawy, w tym w zakresie ustalenia stanu prawnego obowiązującego w okresie dokonania zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi dot. naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, że zarzuty podnoszone przez skarżącą, w szczególności dotyczące naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy. Strony miały zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania, były poinformowane o jego wszczęciu, możliwości wypowiedzenia się i wnoszenia uwag i zastrzeżeń, korzystały z tego prawa wnosząc swoje uwagi i wątpliwości, a organy odnosiły się do nich w swoich decyzjach. Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów postępowania w tym art. 7 i 77 k.p.a. mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy należy uznać zarzut istotnego naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadniony. Stan faktyczny niniejszej sprawy, wynikający z ustaleń organów i poczyniony na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych został dokładnie wyjaśniony, zaś rozstrzygający sprawę organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie oraz wydał rozstrzygnięcie zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności. Opis zamierzenia budowlanego i jego lokalizacja stanowiły okoliczności nie budzące wątpliwości w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,. Realizacja nośnika reklamowego, składającego się z tablicy reklamowej o wymiarach 3,00 x 6,00 m, zamocowanej do stalowego słupa, przytwierdzonego do bloku fundamentowego całkowicie zagłębionego w gruncie nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Instalacja może dotyczyć robót budowlanych, polegających na umocowaniu jakiegoś elementu do istniejącej konstrukcji, ustawienia niewielkich rozmiarów urządzenia na istniejącym obiekcie, czyli robót o małym stopniu technicznego skomplikowania. Instalowaniem nie można natomiast określać budowy samodzielnej konstrukcji (budowli), w skład której wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna. Biorąc pod uwagę, że przedmiotowy nośnik reklamowy posiada solidną konstrukcję stalową o znacznych gabarytach i trwale jest związany z podłożem realizacja inwestycji o opisanych powyżej parametrach i cechach charakterystycznych stanowi budowę obiektu budowlanego (budowli), na którą inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, jak to ma miejsce w opisanym przypadku. Przepisy ust. 2 art. 29 ww. ustawy dotyczy jedynie tych robót budowlanych, które nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. To że organ architektoniczno-budowlany nie złożył w roku 2007 sprzeciwu lub błędnie ocenił zgłoszenie nie sankcjonuje legalności budowy. Oznacza to, że w sytuacji, gdy inwestor błędnie dokonał zgłoszenia, zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a właściwy organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu zastosowanie winien znaleźć nie tryb przewidziany w art. 48 Prawa budowlanego, lecz tryb wynikający z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, umożliwiający dokonanie legalizacji zrealizowanego obiektu. Słusznie organ zauważył, że zgłoszenie może być skuteczne, jeżeli dotyczy robót budowlanych, na których wykonanie wymagane jest tylko zgłoszenie, a nie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, o które inwestor nie wystąpił. Zgłoszenie, będące czynnością faktyczno-prawną dokonane w sytuacji nieprzewidzianej w przepisach prawa jest jedynie czynnością faktyczną, a nie prawną i nie wywołuje oczekiwanych skutków prawnych. Jeżeli zgłoszenie dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, to nie wywołuje ono skutków przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego dla tej instytucji. Sąd stwierdza, że organ powiatowy, prowadząc postępowanie administracyjne w trybie art. 51 ustawy Prawa budowlanego, podjął stosowne czynności w celu ustalenia, czy roboty budowlane związane z realizacją przedmiotowego nośnika reklamowego dadzą się doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, czy też nie istnieje taka możliwość. W tym zakresie PINB [...] był związany aktualnie obowiązującymi na tym terenie przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru U. w rejonie ul. K., zatwierdzonego uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...].08.2009 r. Z zapisów § 5 ust. 16 ww. planu wynika, że na tym obszarze dopuszcza się umieszczanie nośników reklamy wyłącznie w formie: wolnostojących słupów ogłoszeniowo-reklamowych o wysokości nie większej niż 4,50 m i średnicy nie większej niż 1,50 m i innych wymienionych w tym przepisie form nośników naściennych i na dachach budynków, a ponadto zakazuje się umieszczania na terenie objętym tym planem innych wolnostojących nośników reklamy niż wymienione. Oznacza to, że wszystkie inne formy niż wymienione w powyższym zapisie są niezgodne z obowiązującymi zapisami tego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nośnik reklamowy objęty niniejszym postępowaniem nie spełnia warunków stawianych przez obowiązujący na tym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Powyższa niezgodność z porządkiem planistycznym obowiązującym na tym terenie powoduje konieczność wydania decyzji rozbiórkowej, bowiem nie istnieje inna realna możliwość doprowadzenia tego nośnika reklamowego do stanu zgodnego z prawem. Reasumując, Sąd stwierdza, iż wobec prawidłowego zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni brak jest podstaw by uwzględnić skargę a uwzględnienie skargi może nastapić tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło