VII SA/Wa 1310/12

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.H. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie : odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej postanawia : odmówić A.H. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 4 lipca 2012 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz troje dzieci w wieku szkolnym. Wnioskodawca podał, że wraz z żoną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę o łącznej wysokości 2.800,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 100 ha. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest rolnikiem, a ubiegłoroczne słabe plony nie wspominając o cenach skupu spowodowały, że rentowność produkcji rolnej z której się utrzymuje jest poniżej punktu krytycznego. Wnioskodawca dodał, że znajduje się na tzw. "przednówku", gdyż zbliżają się terminy agrotechniczne. Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2012 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, gdzie zamieszkuje (dom/mieszkanie, należało podać wielkość w m ²), oraz jaki tytuł prawny posiada do mieszkania/domu, w którym mieszka (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.) oraz czy ponosi, a jeśli tak, to jakie, koszty miesięczne związane z utrzymaniem domu/mieszkania w którym mieszka, należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych, podatek, itp.). Wezwano wnioskodawcę także do podania wysokości dochodu jaki uzyskuje miesięcznie z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni 100 ha, oraz z jakiego tytułu jest on uzyskiwany ( np. z tytułu sprzedaży zboża, warzyw, owoców, itp.) oraz do złożenia oświadczenia, czy posiada inwentarz żywy, a jeśli tak, to należało wskazać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz jaki uzyskuje dochód z tytułu ich sprzedaży bądź też ze sprzedaży produktów zwierzęcych. Zapytano wnioskodawcę, czy do posiadanego 100 ha gospodarstwa rolnego otrzymuje dopłaty unijne lub inne jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości oraz czy wydzierżawia posiadaną nieruchomość rolną, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać jakie (osobowe, ciężarowe), ich wartość rynkową, rok produkcji i koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie) oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. dla siebie oraz rodziny. Wezwano wnioskodawcę do podania jakie ponosi miesięczne koszty związane z nauką trojga dzieci w wieku szkolnym oraz z czego lub z jakich środków zamierza realizować inwestycję "Budowa osady agroturystycznej wraz z punktem wydawania posiłków" na działce nr [...] w m. [...]. W przypadku zaciągnięcia kredytu na inwestycję należało podać jego wysokość oraz termin spłaty, jak również wysokość miesięcznej raty spłaty kredytu. Zapytano wnioskodawcę także czy posiada oszczędności pieniężne jeśli tak, należało wskazać ich wysokość oraz czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, krewnych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Ponadto wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, jeśli wnioskodawca je posiada. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni, od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 31 lipca 2012 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 7 sierpnia 2012 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał jednak do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których została wezwany, a co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Wskazać należy, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz troje dzieci w wieku szkolnym. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę o łącznej wysokości 2.800,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o powierzchni 100 ha. Z nadesłanego formularza nie wynika jednak, gdzie wnioskodawca zamieszkuje, jaki tytuł prawny posiada do mieszkania/domu, w którym zamieszkuje oraz czy ponosi koszty, a jeśli tak, to jakie związane z utrzymaniem domu/ mieszkania w którym mieszka. Wnioskodawca nie podał także, czy z tytułu posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni 100 ha uzyskuje dochód, a jeśli tak, to w jakiej wysokości oraz czy posiada inwentarz żywy, a jeśli tak, to jakie zwierzęta hoduje, w jakiej ilości oraz jaki uzyskuje dochód z tytułu ich sprzedaży bądź też ze sprzedaży produktów zwierzęcych. Nie wiadomo także, czy wnioskodawca do posiadanego gospodarstwa rolnego otrzymuje dopłaty unijne lub inne, a jeśli tak, to jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości. Nie wiadomo, czy wnioskodawca wydzierżawia posiadaną nieruchomość rolną, a jeśli tak, to jaki uzyskuje z tego tytułu dochód oraz czy posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, to jakie, o jakiej wartości rynkowej oraz jakie ponosi koszty związane z ich utrzymaniem. Wnioskodawca nie podał także jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. dla siebie oraz rodziny. Nie wiadomo także, jakie ponosi koszty związane z nauką trojga dzieci w wieku szkolnym oraz czy posiada oszczędności pieniężne, czy też nie, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. Wnioskodawca nie wyjaśnił także z czego lub z jakich środków zamierza realizować inwestycję "Budowa osady agroturystycznej wraz z punktem wydawania posiłków" na działce nr [...] w m. [...]. Nie wiadomo także, czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, krewnych, organizacji społecznych lub państwowych, a jeśli tak, to od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawca nie nadesłał także wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, bądź też nie oświadczył, że żadnych kont bankowych nie posiada. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Nie nadesłał jednak żadnych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których został wezwany. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawca tym samym nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.