VII SA/Wa 1313/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r, znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania T. K. oraz L. K., utrzymał w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r, znak: [...], odmawiającą uchylenia, w trybie art. 155 k.p.a., decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2000 r, znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] kwietnia 2000r., znak: [...], nakazującą L.K. rozbiórkę pomieszczeń lokalu nr [...] o wymiarach 8,40 x 3,15 (3,30) m - od strony podwórza i 4,65m x 4,47m - od strony granicy z działką nr [...], dobudowanych do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 155 k.p.a. zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron. Wskazał, że podstawowym warunkiem uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest to, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się takiemu rozstrzygnięciu bowiem zastosowanie przepisu art. 155 k.p.a. nie może naruszać innych przepisów, ani też nie może stanowić gratyfikacji za łamanie prawa. Organ zwrócił uwagę, iż uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na art. 155 k.p.a. może nastąpić jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialno – prawnym przewidzi "pewien luz decyzyjny" i tylko w obszarze tego "luzu decyzyjnego" wzgląd na interes społeczny bądź słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2000 r byłoby sprzeczne z przepisami prawa procesowego jak i materialnego. Decyzja powyższa zobowiązała inwestora do rozbiórki pomieszczeń lokalu nr [...] o wymiarach 8,40 x 3,15 (3,30) m - od strony podwórza i 4,65m x 4,47m - od strony granicy z działką nr [...], dobudowanych do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Decyzja z dnia [...] czerwca 2000 r. została wydana na postawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm.). Przepis ten stanowi środek przymusu wobec sprawców samowoli budowalnej. Sankcją za takie naruszenie jest nakaz rozbiórki. Omawiany przepis nie tylko uprawnia ale i zobowiązuje organy nadzoru budowlanego w określonych sytuacjach do wydawania takich rozstrzygnięć. Decyzja ta jest zatem tzw. decyzją związaną, bowiem przy jej wydawaniu organ nie kieruje się uznaniem administracyjnym, lecz nakazem ustawodawcy, zobowiązującym zareagować w określony ustawą sposób na zaistniały stan faktyczny. W tej sytuacji w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylenie decyzji z [...] czerwca 2000 r byłoby sprzeczne z przepisem art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał się na treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 213 r., sygn. akt II OSK 1689/11. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł L. K.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 155 oraz art. 7, 77 § 1 k.p.a. polegające na przyjęciu założenia, że uchylenie decyzji rozbiórkowej jest z zasady wyłączone i zaniechaniu - w wyniku przyjęcia takiego założenia - dokonania jakichkolwiek ustaleń co do aktualności okoliczności faktycznych stanowiących podstawę nakazu rozbiórki orzeczonego w 2000 r. i dotychczas niewykonanego (mimo upływu 16 lat); - art 28, 61 § 4 oraz 7 i 77 § 1 k.p.a., polegające na nieustaleniu kręgu stron postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. i niewskazaniu wnioskodawcy w sposób jasny i jednoznaczny, czyje zgody na uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. powinien on przedłożyć. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu. Wnioskowana do uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2000 r, znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] kwietnia 2000r., nakazującą L. K. rozbiórkę pomieszczeń lokalu nr [...] o wymiarach 8,40 x 3,15 (3,30) m - od strony podwórza i 4,65m x 4,47m - od strony granicy z działką nr [...], dobudowanych do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie została wydana na podstawie art. 37 ust 2 ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane. Z uzasadnienia decyzji rozbiórkowej wynika, że w dniu [...] września 1953r Wydział Budownictwa Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] zezwolił na użytkowanie tymczasowego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] zaznaczając, iż obiekt jako tymczasowy winien być rozebrany na żądanie bez prawa do odszkodowania. W latach 1987-1993r skarżący jako najemca lokalu nr [...] dokonał samowolnej rozbudowy tego budynku usytuowanego w odległości 45 cm od granicy działki sąsiedniej. W 1997r przedmiotowy budynek mieszkalny został umieszczony na liście budynków przeznaczonych do rozbiórki i skierowano wniosek o wykwaterowanie lokatorów oraz rozbiórkę budynku. W przedstawionych okolicznościach sprawy organ był zobligowany wydać decyzję rozbiórkową. Uwzględnienie na podstawie art. 155 k.p.a. wniosku skarżącego o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2000 r, ze względu na interes strony (inwestora) prowadziłoby do sprzeczności z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 37 ust 2 ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 155 Kpa bowiem przepis szczególny którym jest art. 37 ust 2 Prawa budowlanego bezwzględnie zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki części obiektu i uchylenie takiej decyzji w trybie art. 155 Kpa stanowiłoby niedopuszczalne obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu, a tym samym istotne naruszenie zarówno art. 155 Kpa jak i podstawowej zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 Kpa. W niepublikowanym wyroku z dnia 1 marca 1996 r. sygn. akt III SA 362/95 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż wzruszenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a. może dotyczyć tylko decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Decyzja o nakazie rozbiórki wydana na podstawie art. 37 ust 2 ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane nie ma zaś charakteru uznaniowego. W sprawach w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa nie jest możliwe ( wyrok NSA z dnia 11 października 2005r, I OSK 815/05, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2005r, OSK 1667/04 ). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 200/11 wskazał, że w orzecznictwie sądowo- administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że w trybie postępowania regulowanego przez art. 155 k.p.a. nie mogą być uchylane ani zmieniane decyzje wydane w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Zarzut naruszenia przez organ art. 155 k.p.a. nie jest zasadny. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. art. 7 k.p.a. i art. 28 k.p.a. Prawidłowe rozstrzygnięcie organów i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).