VII SA/Wa 1314/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "E." Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją Nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 48 ust. 1 i 4. art. 52. art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej kpa. nakazał inwestorowi – E. Sp. z o.o. - rozbiórkę wiaty, zlokalizowanej na dz. nr ew. [...] w miejscowości C. gm. C., wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w wyniku dokonanych oględzin nieruchomości w dniu 29 kwietnia 2008 r. stwierdzono, że inwestor wybudował wiatę o wymiarach 21,5 mx 10,5 mx 10 m o wysokości 3,73 w odległości 20 cm od granicy z działką sąsiednią nr ew.[...], która jest własnością P. i A. Ś. Roboty dotyczące budowy wiaty zostały wykonane w ramach samowoli budowlanej, gdyż inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę. W związku z naruszeniem przez inwestora przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ postanowieniem Nr [...] z dnia [...] nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni zaświadczenia Wójta o zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w celu zalegalizowania samowoli budowlanej. Inwestor w wyznaczonym terminie nie przedłożył wymaganych dokumentów. Z tego też względu, stosownie do treści art. 48 Prawa budowlanego organ nakazał rozbiórkę przedmiotowej wiaty. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł inwestor – E. Sp. z o.o. podnosząc, iż wiata nie stanowi obiektu budowlanego i została ustawiona na istniejącym już podłożu betonowym, ale nie jest trwale związana z gruntem. Konstrukcja jej stanowi bowiem odwzorowanie namiotów wystawowych i jest przystosowana do takiej zabudowy. Wskazał, że działka z którą sąsiaduje posesja firmy jest niezabudowana, nie ogrodzona oraz nie użytkowana. W związku z powyższym tymczasowa zabudowa nie koliduje oraz nie stwarza utrudnienia dla stosunków dobrosąsiedzkich. Wniósł o anulowanie nakazu rozbiórki jako nie dotyczącego obiektu ze względu na jego nietrwały charakter. W wyniku rozpatrzenia odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w jego ocenie decyzja organu I instancji ustaliła jasno i precyzyjnie stan faktyczny sprawy nie naruszając przy tym norm prawa materialnego i procesowego. Organ podniósł, iż nie zgadza się z twierdzeniem skarżącego jakoby przedmiotowa wiata miała stanowić tymczasowy obiekt budowlany. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem. Mając zaś na uwadze funkcje, jakie spełnia organ wskazał, iż nie zauważa aby stanowiła ona obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania, w okresie krótszym od jej trwałości technicznej. W ocenie organu, bezspornym jest że inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę, gdyż przedmiotowa wiata stanowi niewątpliwie obiekt budowlany połączony trwale z gruntem, a ponadto posiada powierzchnię większą niż 25 m ² . Zamierzenie inwestycyjne powinno zatem być realizowane przez inwestora dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Obowiązek ten nie został jednak przez inwestora spełniony, w związku z czym organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż budowa przedmiotowego obiektu budowlanego – wiaty została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Zasadnym było zatem zastosowanie w stosunku do tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, istnieje jedynie w sytuacji gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowy obiekt budowlany, podlegający tzw. procedurze legalizacyjnej w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, od początku nie spełniał przesłanek z art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy. Natomiast takiego rodzaju postępowanie legalizacyjne może być wszczęte tylko wobec obiektu budowlanego, który m.in. nie narusza przepisów techniczno - budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub nawet jego części do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie wiata jest usytuowana w odległości ok. 20 cm od granicy z działką sąsiednią, a zatem odległość budynku od granicy jest mniejsza od tej jaką przewiduje rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ stwierdził zatem, iż obiekt wykonany samowolnie przez inwestorów od początku nie spełniał przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, stąd nawet samo przeprowadzenie legalizacji powyższej samowoli powinno być wykluczone. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. Sp. z o.o. w Czosnowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Skarżąca zarzuciła, że ustalenia poczynione przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego mijają się z prawdą oraz ze stanem faktycznym, a w szczególności ustalenia dotyczące wysokości wiaty oraz jej powierzchni jak również dotyczące kwestii posadowienia jej na słupach żelbetowych. Skarżąca podniosła, że przedmiotowa wiata nie stanowi obiektu budowlanego. Została ustawiona na istniejącym podłożu betonowym i nie jest na trwale związana z gruntem. Jej pokrycie cienką blachą trapezową wynika natomiast jedynie z walorów użytkowych, a nie świadczy o trwałości obiektu. Zaznaczyła, iż nie jest prawdą jakoby odległość od granicy działki wiaty wynosiła 20 cm ponieważ odległość przyjęta została na podstawie wizji lokalnej a nie podkładu geodezyjnego, na podstawie którego ta odległość w rzeczywistości wynosi ok. 70 cm, co zostało pominięte przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca dodała, że działka z którą sąsiaduje posesja firmy jest niezabudowana, nie ogrodzona oraz nie użytkowana w związku z czym nie koliduje ona oraz nie stwarza utrudnienia dla stosunków dobrosąsiedzkich. Ponadto, działka nr [...] została ogrodzona z zachowaniem 50 cm strefy granicznej, w związku z czym powyższa faktyczna odległość od tyczenia geodezyjnego wynosi 70 cm. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...], którą nakazano spółce E. rozbiórkę wiaty usytuowanej na działce nr ew.[...] w miejscowości C. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Stosownie do treści art. 48 ust. 1 właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, z zastrzeżeniem ust. 2, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie bezsprzecznym jest, że inwestor wybudował przedmiotową wiatę w warunkach samowoli budowlanej. Przed wybudowaniem wiaty o takich parametrach i powierzchni inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę, a bezspornym jest, że takiego pozwolenia nie uzyskał. Stosownie do treści art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31. Artykuły 29 – 31 Prawa budowlanego wskazują natomiast na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Wiata nie należy jednak do żadnej z kategorii budów o której mowa w art. 30 Prawa budowlanego, przewidującym możliwość zrealizowania obiektu po dokonaniu skutecznego zgłoszenia. Zgodnie z treścią art. 3 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury. Mając na względzie fakt, że przedmiotowa wiata jest trwale związana z gruntem, a ponadto posiada powierzchnię większą niż 25 m ² trafnie organ stwierdził, że stanowi ona obiekt budowlany na realizację którego inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę. Obowiązek ten nie został jednak przez inwestora spełniony dlatego zasadnym było zastosowanie w stosunku do tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje także, że budowa wiaty wymaga uzyskania stosownego pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt IV SA 1020/98, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 77637). Zaznaczyć trzeba, iż art. 3 pkt 3 stanowiący, iż budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, zawiera jedynie przykładowe wyliczenie obiektów budowlanych stanowiących budowle. Zakresem tego pojęcia objęte są zatem również inne, niewymienione przez ustawodawcę obiekty budowlane, nie będące budynkiem lub obiektem małej architektury. Dlatego do budowli należy co do zasady zaliczyć wiaty. Przy wykładni pojęć z zakresu Prawa budowlanego, w tym także rozróżnienia budynku, budowli i obiektu małej architektury można, w ramach wykładni systemowej, sięgnąć do przepisów art. 29 Prawa budowlanego. Art. 29 ust.1 pkt 2 tej ustawy zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jedynie wolno stojące budynki gospodarcze, wiaty i altany o powierzchni zabudowy do 25 m ². Tak więc można wywodzić, że w świetle art. 3 pkt 2 i 3 oraz art. 29 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego wiata składająca się z fundamentów, oraz dachu posadowionego na słupach i nie posiadająca ścian jest budowlą, a nie budynkiem, czy obiektem małej architektury (por. wyrok z dnia 27 października 2009r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, II SA/Op 250/09). Odnosząc powyższe rozważania do niniejsze sprawy stwierdzić należy, iż organy dokonały zatem prawidłowego zaszeregowania przedmiotowej wiaty do kategorii obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Jednocześnie wskazać należy, że budowa lub wybudowanie obiektu budowlanego (jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkuje nakazem rozbiórki (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnie obowiązującego, gdyż podlega wyłączeniu w stosunku do każdego przypadku spełniającego warunki legalizacji samowoli. Stosownie bowiem do art. 48 ust. 2 cytowanej ustawy właściwy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub już wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest obowiązany wydać postanowienie, w którym wstrzymuje prowadzone roboty, określa wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w określonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów. Przedstawienie przez inwestora żądanych dokumentów, w myśl art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego, traktowane jest jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i o pozwolenie na wznowienie robót, o ile budowa nie została już zakończona. W niniejszej sprawie organ I instancji wszczął procedurę legalizacyjną. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni zaświadczenia Wójta o zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w celu zalegalizowania samowolnie wybudowanej wiaty. Wskutek nie wykonania przez inwestora nałożonych ww. postanowieniem obowiązków organ stosownie do treści art. 48 ust.3 nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy takiego rodzaju postępowanie legalizacyjne może być wszczęte tylko wobec obiektu budowlanego, który m.in. nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie go lub nawet jego części do stanu zgodnego z prawem. Wobec ustalenia, że przedmiotowy obiekt budowlany jest usytuowany w odległości ok. 20 cm od granicy z działką sąsiednią, a zatem jego odległość od granicy jest mniejsza od tej jaką przewiduje rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie od początku nie spełniał przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Stosownie bowiem do treści § 12 ust. 1 pkt 2 ww. Rozporządzenia w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną, budynek należy sytuować w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy z tą działką. Zgodnie zaś z § 12 ust. 2 rozporządzenia dopuszcza się usytuowanie ściany budynku w odległości 1,50 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy tylko jeżeli wynika to z ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości ze względu na rozmiary działki. W ocenie Sądu, słusznie zatem organ stwierdził, iż samo nawet przeprowadzenie legalizacji samowolnie pobudowanej wiaty powinno zostać wykluczone, gdyż obiekt od początku nie spełniał przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Nawet gdyby przyjąć, jak podnosi skarżący w skardze, że odległość wiaty od granicy działki wynosi około 70 cm to i tak odległość ta narusza przepisy techniczne dotyczące usytuowania budynku. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego tymczasowego charakteru obiektu wskazać należy, że ustalenia organów w tym zakresie są prawidłowe. Przedmiotowa wiata nie stanowi bowiem obiektu budowlanego tymczasowego w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Wyjaśnić należy, że w art. 29 ust. 1 pkt 25 ww. ustawy mowa jest wyłącznie o tymczasowych obiektach budowlanych stanowiących eksponaty wystawowe, a niewątpliwie wiata takim eksponatem nie jest. Natomiast obiekt tymczasowy w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego musi być funkcjonalnie powiązany z konkretną budową, co do której inwestor posiada pozwolenie na budowę, stanowiąc zaplecze tej budowy. Przedmiotowa wiata pełni funkcję stanowiska do rozkładu i segregacji odpadów. Jak wskazał sam skarżący w skardze wiata ma umożliwić pracę pracownikom przy rozładunku i załadunkach materiałów w ramach prowadzonego recyklingu na cele badawcze nowych technologii, depolimeryzacji, biodegradacji oraz przy przygotowaniu materiałów propagujących ochronę środowiska. Trafnie zatem organ stwierdził, że celem inwestora jest długotrwałe korzystanie z przedmiotowego obiektu. Uwzględniając także fakt wykorzystywania spornej wiaty nie dla potrzeb konkretnej budowy, lecz innych celów, stwierdzić należy, iż w niniejszym przypadku nie mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym. Bezsprzecznym zatem w sprawie jest, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz, że narusza przepisy techniczne w zakresie usytuowania budynku. Ponadto, stosownie do treści art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego jeżeli inwestor nie przedstawi wymaganej dokumentacji budowlanej, do przedstawienia której został wezwany postanowieniem organu I instancji obliguje to organ do wydania nakazu rozbiórki. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zasadne ustalenia organu powodują, że rozpoznana skarga nie podważyła ani legalności ani słuszności wydanych orzeczeń. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).