VII SA/Wa 1315/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, utrzymująca się z emerytury obciążonej egzekucją administracyjną i ponosząca znaczne wydatki na leczenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, utrzymująca się z emerytury obciążonej egzekucją administracyjną i ponosząca wydatki na leczenie, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Z uwagi na wiek i stan zdrowia nie może podjąć dodatkowej pracy, a dochód jest niewystarczający na pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
G. Ł. złożyła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wznowienia postępowania i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury, z której potrącana jest kwota w ramach egzekucji komorniczej, a pozostała część przeznaczana jest na opłaty i leczenie. Złożyła szczegółowe oświadczenie o swoich dochodach i wydatkach, a następnie uzupełniła je na wezwanie sądu. Sąd ocenił jej sytuację finansową i uznał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano G. Ł. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Ł. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. Ł. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak : [...] w przedmiocie : odmowy wznowienia postępowania postanawia : przyznać G. Ł. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 1 czerwca 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga G. Ł. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak : [...] wraz z dołączonym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1.473,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni 235,6 m ², co do którego orzeczono nakaz rozbiórki oraz mieszkanie o powierzchni 25,87 m ². Oświadczyła, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych nie posiada. Wnioskodawczyni podała, że z uzyskiwanej emerytury potrącana jest kwota w wysokości 368,20 złotych miesięcznie tytułem egzekucji komorniczej grzywny w celu przymuszenia wykonania nakazu rozbiórki budynku mieszkalno – handlowego zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w [...]. Wskazała, że pozostała część emerytury, tj. kwota w wysokości 867,20 złotych przeznaczana jest na opłaty i wydatki związane z leczeniem. Wnioskodawczyni wyszczególniła, iż ponosi miesięczne koszty stałe z tytułu opłat za mieszkanie w wysokości 223,48 złotych, za gaz w wysokości 44,77 złotych, za energię elektryczną w wysokości 42,20 złotych, za telefon stacjonarny w wysokości 55,89 złotych, tytułem podatku od nieruchomości w wysokości 56,92 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że na zakup lekarstw przeznacza miesięcznie 100,00 złotych, na zakup środków higienicznych i czystości kwotę 90,00 złotych. Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku decyzję o waloryzacji emerytury potwierdzającą wysokość wskazanej w formularzu emerytury pomniejszonej ze względu na egzekucję administracyjną, kserokopię zawiadomienia o zmianie cen za wodę i odprowadzania ścieków za mieszkanie, kserokopię opłat za gaz, energię, telefon oraz podatek od nieruchomości. Wnioskodawczyni dołączyła także orzeczenie [...] Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].04.2009r. z którego wynika, że posiada orzeczony lekki stopień niepełnosprawności oraz kserokopię wyciągu bankowego za okres od 06.03.2012 r. do 05.04.2012 r. z którego wynika, iż obroty na koncie wnioskodawczyni wynoszą 1.313,08 złotych. Zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie skąd wnioskodawczyni posiadała środki finansowe na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bądź też z czego zamierza pokryć koszty związane z jego ustanowieniem. Zapytano wnioskodawczynię, czy podejmuje prace dodatkowe dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia lub o dzieło, jeśli tak, należało wskazać jakiego rodzaju prace oraz jaki uzyskuje z nich dochód. Wezwano wnioskodawczynię do podania, czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość oraz czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, krewnych, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. W dniu 2 lipca 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że z uwagi na wiek i stan zdrowia wnioskodawczyni nie podejmuje żadnych prac dodatkowych. Nie posiada także żadnych oszczędności pieniężnych z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne w administracji i zajęcie części przysługujących jej świadczeń. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż nie poniosła jeszcze kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, a w przyszłości zamierza je ponieść w systemie ratalnym. Poinformowała, że nie korzysta stale z pomocy rodziny, znajomych, krewnych, a także instytucji społecznych lub państwowych, jedynie incydentalnie z pomocy finansowej najbliższych, gdy konieczne jest opłacenie leczenia nie objętego refundacją przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając przedstawioną sytuację finansową uznano, że wnioskodawczyni wykazała i udokumentowała, iż zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawczyni utrzymująca się samodzielnie z niewielkiego dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury, przy ponoszonych wydatkach miesięcznych nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, bez spowodowania uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym. Uzyskiwany dochód miesięczny obciążony jest bowiem kosztami egzekucji administracyjnej, a wnioskodawczyni ze względu na wiek i stan zdrowia nie jest w stanie podjąć żadnych prac dodatkowych, dorywczych, sezonowych, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło. Jak wskazała jedynie incydentalnie korzysta z pomocy finansowej najbliższych w sytuacji, gdy koniecznej jest opłacenie leczenia nie objętego refundacją przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Z powyższych względów, uznano że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i zwolniono ją od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło