VII SA/Wa 1315/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada dom, nieruchomość rolną, otrzymuje emeryturę i dopłaty do nieruchomości, a jego żona wynagrodzenie za pracę, może zostać zwolniony z kosztów sądowych, jeśli jego miesięczne dochody netto wynoszą 1060 zł (emerytura) + ok. 2100 zł (żony), a na koncie bankowym posiadał od 4809 zł do 8386 zł, przy czym wpis od skargi wynosi 100 zł?
Ratio decidendi
Skarżący nie został zwolniony z kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniając dochody z emerytury, wynagrodzenia żony, dopłat do nieruchomości rolnej oraz zgromadzone środki na koncie bankowym, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Koszt wpisu od skargi (100 zł) jest na tyle niski, że skarżący jest w stanie go pokryć z uzyskanych dochodów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, posiada dom i nieruchomość rolną. Otrzymuje emeryturę w kwocie 1060 zł netto, a jego żona wynagrodzenie w wysokości ok. 2100 zł netto. Z nieruchomości rolnej uzyskuje dopłaty w kwocie 8.000-10.000 zł rocznie, które inwestuje w gospodarstwo. Na koncie bankowym posiadał od 4809 zł do 8386 zł. Wpis od skargi wynosił 100 zł. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu K. K. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania skarżącemu K. K. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. K. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący posiada dom o powierzchni 120 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10 ha. K. K. oświadczył, iż otrzymuje emeryturę w kwocie 1.000 zł miesięcznie, natomiast jego żona wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.500 zł. Do swoich wydatków skarżący zaliczył: opłaty eksploatacyjne – ok. 800 zł miesięcznie, wydatki na leki – ok. 200 zł, na transport do lekarza – 300 zł miesięcznie, na wyżywienie – 1.200 zł miesięcznie. Pismem z dnia 10 lipca 2013 r. wezwano skarżącego do wskazania, czy uzyskuje dochody z posiadanej nieruchomości rolnej oraz dopłaty do tej nieruchomości; wezwano też do nadesłania wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy; kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury skarżącego oraz zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez jego żonę; do udokumentowania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu. W piśmie z dnia 25 lipca 2013 r. skarżący wskazał, że z nieruchomości rolnej uzyskuje tylko płody rolne na bieżącą konsumpcję, wystarczające na potrzeby własne i rodziny. Oświadczył, że uzyskuje dopłaty do nieruchomości rolnej w kwocie od 8.000 do 10.000 zł rocznie, które w całości inwestuje w gospodarstwo. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże podkreślić trzeba, że zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Biorąc pod uwagę sytuację finansową K. K. uznano, że nie uzasadnia ona przychylenia się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z dokumentów nadesłanych przez skarżącego przy piśmie z dnia 25 lipca 2013 r. K. K. otrzymuje emeryturę w wysokości 1060 zł netto, natomiast jego żona uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 2100 zł netto miesięcznie. Skarżący uzyskuje też dopłaty do nieruchomości rolnej w kwocie od 8.000 do 10.000 zł w skali roku. Warto też wskazać, że z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego z okresu od dnia 1 maja 2013 r. do dnia 23 lipca 2013 r. wynika, że przez wskazany okres na rachunku tym skarżący posiadał środki w wysokości od 4809 zł do 8386 zł. Saldo na dzień 23 lipca 2013 r. wynosiło 4809 zł. Jednocześnie należy podkreślić, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. W niniejszej sprawie wpis od skargi należny jest w wysokości 100 zł, taka byłaby też wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło