VII SA/Wa 1317/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-11

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełnili przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), wykazując swoją trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali w sposób niebudzący wątpliwości, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pomimo zadeklarowania niskich dochodów, przedstawione informacje dotyczące wydatków, sprzedaży samochodu oraz przelewów bankowych sugerują, że ich sytuacja materialna jest lepsza niż przedstawiona, a dochody mogą być wyższe niż zadeklarowane.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Finansów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów, sąd ocenił, że wnioskodawcy nie wykazali swojej trudnej sytuacji materialnej w sposób niebudzący wątpliwości. Wnioskodawcy podali niskie miesięczne dochody, ale jednocześnie wskazali na znaczące miesięczne wydatki, posiadanie samochodu i nieruchomości, a także otrzymywanie przelewów bankowych, które nie zostały w pełni wyjaśnione.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. i S. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 października 2007r. po rozpoznaniu wniosku J. i S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. i S. D. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2007r znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej postanawia: odmówić J. i S. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 13 września 2007r wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy J. i S.D., w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 17 września 2007r wezwano wnioskodawców do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnienia oraz stosowne dokumenty zostały nadesłane przy piśmie z dnia 28 września 2007r. W sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Do Sądu zaś należy przy tym ocena, czy informacje podane przez skarżących we wniosku są wystarczające do rozstrzygnięcia tego wniosku i sąd może zażądać od strony przedstawienia dodatkowych danych obrazujących jej rzeczywistą sytuację materialną (art. 255 ww. ustawy). W niniejszej sprawie powzięto wątpliwości co do rzeczywistych dochodów skarżących, dlatego też pismem z dnia 17 września 2007r. wezwano wnioskodawców do udzielenia dodatkowych informacji dotyczących ich sytuacji finansowej, rodzinnej oraz przedłożenia stosownych dokumentów, które zostały nadesłane przy piśmie z dnia 28 września 2007r. Mając na względzie dane przedstawione zarówno w formularzu oraz nadesłane przy piśmie wyjaśniającym z dnia 28 września 2007r. uznano, że wnioskodawcy nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawcy w nadesłanym formularzu podali, że wspólnie z dwójką dzieci utrzymują się z dochodów w wysokości 315,50 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawczyni z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 161,00 złotych oraz dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 154,50 złotych. Skarżący wskazali, że posiadają samochód osobowy Mercedes Benz z 1996r. oraz nieruchomość rolną o pow. 2,7876 ha. Z informacji wyjaśniających nadesłanych przy piśmie z dnia 28 września 2007r wynika, że wnioskodawcy na utrzymanie siebie i rodziny przeznaczają około 1.600,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni w piśmie tym, poinformowała, że córka nie uzyskuje stypendium, jest wyłącznie na utrzymaniu wnioskodawców. Skarżąca podała również, że samochód osobowy został sprzedany, zaś mieszkanie o pow. 42,20 m - oraz nieruchomość o pow. 0,120 ha są własnością dzieci. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych w formularzu dochodów tj. kwotę 315,50 złotych oraz kwotę ponoszonych wydatków tj. kwota 1,600,00 złotych stwierdzić należy, że suma dochodów wnioskodawców znacznie przewyższa sumę ponoszonych przez nich wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny. Wnioskodawcy zaś nie wskazali w formularzu oraz w nadesłanym piśmie wyjaśniającym, aby posiadali jakiekolwiek oszczędności lub uzyskiwali od kogokolwiek pomoc finansową. Wprawdzie zaznaczyli, że sprzedali samochód osobowy, a kwota przeznaczona została na potrzeby utrzymania i lekarstw, jednakże do obiektywnej oceny niniejszego wniosku uznano, że informacja taka jest zbyt ogólnikowa. Skarżący nie wskazali kwoty jaką uzyskali ze sprzedaży, jak również nie wyszczególnili konkretnie na jaki cel środki zostały przeznaczone. Ponadto, nie podali czy środki finansowe zostały już w całości wydane, czy też pozostała wnioskodawcom jeszcze jakaś kwota. Zważyć należy, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane uniemożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawców. Jak już bowiem wskazano wyżej, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców w świetle powyższych danych, uznano, że mało wiarygodnym jest, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z wykazanych formularzu dochodów w wysokości 315,50 złotych miesięcznie. Zaznaczyć należy, iż z nadesłanej kopii wyciągu bankowego wynika, że na konto bankowe wnioskodawcy przelewane były w miesiącu maju, czerwcu, lipcu środki pieniężne, których nie podano w nadesłanym formularzu. W piśmie z dnia 28 września 2007r. również nie wyjaśniono tego faktu. Nadmienić także należy, że dołączona kserokopia wyciągu bankowego jest tylko z konta wnioskodawcy, brak danych o koncie bankowym wnioskodawczyni. Powyższa informacja oraz wykazane w formularzu dochody, mogą zatem sugerować, iż skarżący posiadają inne źródła dochodów nie ujawnione w złożonych przez nich oświadczeniach bądź też uzyskują znacznie większe dochody niż wykazane w formularzu wniosku. Dodatkowo podkreślić należy, iż wnioskodawcy prowadzą działalność gospodarczą, z której prowadzeniem wiąże się także konieczność posiadania środków finansowych. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawcy nie wykazali w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyżej wskazanych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło