VII SA/Wa 1317/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-11-12

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełnili przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, wykazując, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pomimo wezwania do uzupełnienia informacji, przedstawione dane dotyczące dochodów i wydatków były niewystarczające i mało wiarygodne, co uniemożliwiło obiektywną ocenę ich sytuacji materialnej i możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy J. i S. D. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Ministra Finansów w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej. Wnioskodawcy podali, że utrzymują się z dochodów w wysokości 315,50 zł miesięcznie, posiadają samochód i nieruchomość rolną. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego i złożeniu sprzeciwu, sąd wezwał wnioskodawców do uzupełnienia informacji, które następnie zostały nadesłane. Wnioskodawcy wskazali na wyższe miesięczne wydatki (ok. 1600 zł), sprzedaż samochodu, a także posiadanie przez dzieci mieszkania i nieruchomości rolnej. Sąd uznał, że przedstawione dane są niewystarczające do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. i S. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i S. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. i S. D. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2007r znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej postanawia: odmówić J. i S. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu [...] września 2007 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy J. i S. D., w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych. Na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 października 2007 r. odmówiono przyznania prawa pomocy z zawnioskowanym zakresie. Na postanowienie to został złożony sprzeciw z tego względu postanowienie to traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu na nowo. Wnioskodawcy w nadesłanym formularzu podali, że wspólnie z dwójką dzieci utrzymują się z dochodów w wysokości 315,50 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawczyni z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 161,00 złotych oraz dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 154,50 złotych. Skarżący wskazali, że posiadają samochód osobowy Mercedes Benz z 1996r. oraz nieruchomość rolną o pow. 2,7876 ha. W formularzu dodali, że S. D. jest po udarze mózgu i nie może wykonywać żadnych prac. Z uwagi na okoliczność iż oświadczenie złożone we wniosku było niewystarczające, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 17 września 2007 r. wezwano wnioskodawców do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnienia oraz stosowne dokumenty zostały nadesłane przy piśmie z dnia 28 września 2007 r. W piśmie tym wnioskodawcy zaznaczyli, że zamieszkują w budynku gospodarczym w pomieszczeniach przystosowanych do zamieszkania. Zaznaczyli, że na bieżące wydatki życiowe miesięcznie przeznaczają kwotę około 1.600 zł., samochód osobowy wykazany we wniosku został sprzedany. Córka skarżących jest na wyłącznym utrzymaniu skarżących. Posiada ona mieszkanie o pow. 42 m2, oraz nieruchomość rolną o pow. 0,120 ha. Z nadesłanych dokumentów wynika, że strona comiesięcznie do ZUS-u odprowadza niecałe 1.600 zł. Ponadto z akt administracyjnych sprawy wynika, że córka wnioskodawców M. D. jest studentką Akademii Medycznej w [...]. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Do Sądu zaś należy przy tym ocena, czy informacje podane przez skarżących we wniosku są wystarczające do rozstrzygnięcia tego wniosku i sąd może zażądać od strony przedstawienia dodatkowych danych obrazujących jej rzeczywistą sytuację materialną (art. 255 ww. ustawy). W niniejszej sprawie powzięto wątpliwości co do rzeczywistych dochodów skarżących, dlatego też pismem z dnia 17 września 2007r. wezwano wnioskodawców do udzielenia dodatkowych informacji dotyczących ich sytuacji finansowej, rodzinnej oraz przedłożenia stosownych dokumentów, które zostały nadesłane przy piśmie z dnia 28 września 2007 r. Mając na względzie dane przedstawione zarówno w formularzu oraz nadesłane przy piśmie wyjaśniającym z dnia 28 września 2007 r. uznano, że wnioskodawcy nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji wyjaśniających nadesłanych przy piśmie z dnia 28 września 2007 r. wynika, że wnioskodawcy na utrzymanie siebie i rodziny przeznaczają około 1.600,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy w piśmie tym, poinformowali, że ich córka nie uzyskuje stypendium, jest wyłącznie na utrzymaniu wnioskodawców, a także że mieszkanie o pow. 42,20 m - oraz nieruchomość o pow. 0,120 ha są własnością dzieci. Oznacza to, że również na skarżących spoczywa obowiązek utrzymania wskazanych nieruchomości. Skarżący podali ponadto, że samochód osobowy został sprzedany. Należy też wskazać, że wnioskodawcy prowadzą rozbudowę budynku. Oceniając przedstawiony materiał należy stwierdzić, że suma dochodów wnioskodawców znacznie przewyższa sumę ponoszonych przez nich wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny. Oznacza to, że posiadają środki finansowe na bieżące utrzymanie, które jednak nie zostały ujawnione w złożonym oświadczeniu. Wnioskodawcy nie wskazali w formularzu oraz w nadesłanym piśmie wyjaśniającym, aby posiadali jakiekolwiek oszczędności lub uzyskiwali od kogokolwiek pomoc finansową. Wprawdzie zaznaczyli, że sprzedali samochód osobowy, a kwota przeznaczona została na potrzeby utrzymania i lekarstw, jednakże do obiektywnej oceny niniejszego wniosku należy stwierdzić, że informacja taka jest zbyt ogólnikowa. Skarżący nie wskazali kwoty jaką uzyskali ze sprzedaży, jak również nie wyszczególnili konkretnie na jaki cel środki zostały przeznaczone. Ponadto, nie podali czy środki finansowe zostały już w całości wydane, czy też pozostała wnioskodawcom jeszcze jakaś kwota. Również w sprzeciwie okoliczności te strona nie wyjaśniła mimo podniesienia tych okoliczności w postanowieniu referendarza sądowego. Zważyć należy, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane uniemożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawców. Jak już bowiem wskazano wyżej, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców w świetle powyższych danych, uznano, że mało wiarygodnym jest, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z wykazanych formularzu dochodów w wysokości 315,50 złotych miesięcznie. Zaznaczyć należy, iż z nadesłanej kopii wyciągu bankowego wynika, że na konto bankowe wnioskodawcy przelewane były w miesiącu maju, czerwcu, lipcu środki pieniężne, których nie podano w nadesłanym formularzu. W piśmie z dnia 28 września 2007r. również nie wyjaśniono tego faktu. Nadmienić także należy, że dołączona kserokopia wyciągu bankowego jest tylko z konta wnioskodawcy, brak danych o koncie bankowym wnioskodawczyni. Powyższa informacja oraz wykazane w formularzu dochody, mogą zatem sugerować, iż skarżący posiadają inne źródła dochodów nie ujawnione w złożonych przez nich oświadczeniach bądź też uzyskują znacznie większe dochody niż wykazane w formularzu wniosku. Dodatkowo podkreślić należy, iż wnioskodawcy prowadzą działalność gospodarczą, z której prowadzeniem wiąże się także konieczność posiadania środków finansowych. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawcy nie wykazali w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyżej wskazanych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 260 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło