VII SA/Wa 132/06

WyrokWSA w Warszawie2007-03-07

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku, jeśli wniosek inwestora nadal pozostaje nierozpatrzony?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może umorzyć postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jeśli wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku nadal pozostaje nierozpatrzony. Umorzenie postępowania jest możliwe tylko w sytuacji, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego, co nie miało miejsca w tej sprawie. Zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. było zatem niezasadne, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. i W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucali organom nierzetelność postępowania i wydawanie decyzji z pominięciem istotnych dokumentów, wskazując na niezgodność budynku z przepisami i planem zagospodarowania przestrzennego. Organy uznały, że brak jest podstaw do nakazania rozbiórki i zasadnie umorzono postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. i W. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. i W.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] marca 2005 r., którą umorzono postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego na działce przy ul. [...] w W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, iż decyzją z dnia [...] stycznia 1996 r. Burmistrz Gminy [...] zezwolił K. i A. S. na użytkowanie budynku przy ul. [...] w W. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 1999 r. sygn. akt SA 475/97 uchylił decyzję Wojewody [...], a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2000 r. uchylił decyzję Burmistrza Gminy [...] zezwalającej na użytkowanie budynku przy ul. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrując sprawę, kierując się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalił iż budynek mieszkalny przy ul. [...] w W., został wybudowany zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Miasta [...] z dnia [...].09.1992 r., gdyż działka na której został wybudowany znajduje się na obszarze przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową z zielenią leśną i urządzeniami I stopnia obsługi. Zrealizowana inwestycja nie powoduje też niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia – co oznacza, że nie zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. Do ustalenia powyższych okoliczności organ był zobowiązany wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku NSA z dnia 23 marca 1999 r. W związku z powyższym nakazano inwestorom małżonkom S. przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej i inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz ze stosownymi opiniami oraz z aktualną opinią zawierającą "linijkę słońca" określającą zacienienie sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...]. Z przedłożonej przez inwestorów dokumentacji wynika, iż budynek jest w dobrym stanie technicznym, został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, nadaje się do użytkowania oraz nie powoduje zagrożenia dla zdrowia i mienia przebywających w nim osób. Stwierdzono, że budynek został usytuowany w odległościach określonych w warunkach technicznych obowiązujących w dacie budowy, zawartych w rozporządzeniu z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62). Z przedłożonej "linijki słońca" dotyczącej zacienienia nieruchomości przy ul. [...] wynika, iż budynek usytuowany w odległości 2,84m i 2,89m od granicy z działką skarżących i nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia, bowiem spełniony został wymóg zachowania 3 godzinnego czasu nasłonecznienia działki przy ul. [...] w dniach równonocy (tj. 21 marca i 21 września). Pomniejszenie zatem odległości o 0,11 - 0,16m od granicy sąsiedniej działki, w świetle powyższych ustaleń nie jest istotnym naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych i nie rzutuje negatywnie na walory użytkowe bądź przyszłą zabudowę sąsiedniej działki. Powyższe oznacza, iż brak jest podstaw do nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Organ odwoławczy ponowne rozpatrując sprawę na skutek wniesionego przez M. i W. G. odwołania, w pełni podzielił ustalenia organu I instancji. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest podstaw do nakazania rozbiórki budynku przy ul. [...], co oznacza iż zasadnie umorzono prowadzone przez organy nadzoru postępowanie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli M. i W. G. Skarżący wskazali, iż organy nadzoru budowlanego nie mogły umorzyć postępowania w sytuacji, gdy budynek przy ul. [...] pobudowany jest niezgodnie z przepisami określającymi warunki techniczne oraz z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Inwestorzy S. dopuścili się 7 samowoli budowlanych, a organ nadzoru budowlanego nie podejmuję w tym przedmiocie żadnych działań. Całe postępowanie przeprowadzone przez organ I i II instancji jest nierzetelne, a decyzje wydane zostały z pominięciem wielu istotnych dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. Stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem kontroli Sądu jest wyłącznie zaskarżona decyzja pod kątem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że poza rozważaniami Sądu pozostają zarzuty odnoszące się do innych kwestii niż zgodność z prawem decyzji umarzającej postępowanie administracyjne. Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji prowadzone było na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 1999 r. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. zezwalającej na użytkowanie budynku jednorodzinnego położonego w W. przy ul. [...]. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że w sprawie niniejszej mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r., a nadto wskazał, iż "...nie budzą wątpliwości ani zastrzeżeń Sądu inwentaryzacja powykonawcza, orzeczenie techniczne, opinia przeciwpożarowa ani opinia kominiarska, przedłożone przez inwestorów wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie". Sąd podzielił ustalenia organu administracyjnego, iż brak jest przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wykluczających możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Działka inwestorów leży na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową z zielenią leśną i urządzeniami I stopnia obsługi, co jest zgodne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Są to ustalenia podstawowe dla przedmiotowego terenu i tylko te, zdaniem Sądu, mogą być uwzględnione przy ocenie zgodności zabudowy działki z planem, który obowiązywał w czasie rozbudowy budynku mieszkalnego. Należy mieć bowiem na uwadze fakt, że inwestycja dotyczyła rozbudowy i modernizacji budynku istniejącego na działce od 1936 r. W tak ustalonym stanie faktycznym uwzględnienie skargi nastąpiło jedynie z powodu nie wyjaśnienia przez organ, czy przedmiotowy budynek po modernizacji nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a więc czy nie zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał inwestorów do przedłożenia określonej dokumentacji, po przedłożeniu której decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. na podstawie art. 105 § 1 umorzył prowadzone przez siebie postępowanie. Decyzja ta uchylona została przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż nie zostały wykonane wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1999 r. Skargę złożoną na powyższą decyzję przez M. i W. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 września 2004 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1981/03 oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podzielił ustalenia organu odwoławczego przedstawione w zaskarżonej decyzji kasacyjnej. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 153 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym obowiązującej do dnia 31 grudnia 2003 r., ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu, wiąże Sad i organy orzekające w sprawie. Ponownie rozpatrując sprawę, zaskarżą decyzją z dnia [...] października 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. umarzającą na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, iż wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2005 r. organy nadzoru budowlanego całkowicie przeoczyły okoliczność, iż prowadzą postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...] i postępowanie to w zależności od dokonanych ustaleń może zakończyć się udzieleniem pozwolenia na użytkowanie, wydaniem decyzji na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., bądź w ostateczności odmową udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Podkreślić należy, że przepis art. 105 § 1 kpa odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 r., III ARN 50/95, OSNAP i US 1996, nr 11, poz. 150). Przepis art. 105 § 1 kpa odnosi się bowiem do sytuacji, gdy nastąpiła bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Istotny jest przy tym stan istniejący w dacie wydawania decyzji kontrolowanej przez Sąd. W niniejszej sprawie w żadnym razie nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, gdyż nadal pozostaje do rozpatrzenia wniosek inwestorów K. i A.S. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...]. Zważywszy na powyższe uznając, iż stwierdzone naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło