VII SA/Wa 132/12

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych postanawia : odmówić M.S. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. W dniu 2 lutego 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, obowiązujący w sądach powszechnych w sprawach cywilnych. Z tego względu, przy piśmie z dnia 8 lutego 2012 r. przesłano wnioskodawcy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, obowiązujący w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, celem jego wypełnienia i odesłania do Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania – art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Jednocześnie poinformowano skarżącego, że nadesłany przez niego formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązuje w sądach powszechnych w sprawach cywilnych, nie obowiązuje natomiast w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 15 lutego 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i córka. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę oraz jego małżonkę z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.381,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada zarówno domu jak i mieszkania, nieruchomości rolnej czy innej nieruchomości, zasobów pieniężnych w tym oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca dodał, że ponosi wydatki na mieszkanie, w tym z tytułu opłat za energię elektryczną, telefon, wodę, opłaty i inne w wysokości 135,00 złotych, 140,00 złotych, 50,00 złotych. Wskazał kwotę 425,00 złotych plus ponoszone koszty swojego leczenia pooperacyjnego w wysokości 120,00 złotych oraz koszty leczenia żony w wysokości 90,00 złotych i 60,00 złotych. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 20 lutego 2012 r. wezwano wnioskodawcę na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie czyją własnością jest mieszkanie za które wnioskodawca ponosi wydatki wyszczególnione w nadesłanym formularzu oraz jaka jest jego powierzchnia. Wezwano wnioskodawcę do wskazania czyją własnością jest dom o powierzchni 80 m ² i kto ponosi koszty związane z jego utrzymaniem. Zwrócono się do wnioskodawcy także z zapytaniem, czy wynajmuje dom/mieszkanie lub jest najemcą domu/mieszkania jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów lub ponoszonych opłat z tytułu wynajmu. Wezwano wnioskodawcę do podania, czy pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym córka uzyskuje jakiekolwiek dochody, jeśli tak, należało wskazać w jakiej wysokości i z jakiego tytułu oraz czy wnioskodawca lub małżonka podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów. Zapytano wnioskodawcę jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.) oraz czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie). Wezwano wnioskodawcę do oświadczenia, czy posiada kredyty, pożyczki bankowe lub inne zadłużenia, jeśli tak, należało podać wysokość posiadanego zadłużenia, cel na jaki zostało ono wzięte, wysokość miesięcznej raty oraz termin do którego będzie spłacane oraz zapytano skąd wnioskodawca posiadał środki na wymianę pokrycia dachowego w budynku mieszkalnym na dz. nr [...], położonej w miejscowości [...] gm. [...]. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 27 lutego 2012 r. (data odbioru na zwrotnym potwierdzeniu), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 5 marca 2012 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłała do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień do nadesłania których został wezwany, a co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub ustanowienie adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Wskazać należy, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca nie posiada zarówno domu jak i mieszkania, jednak wyszczególnił wydatki związane z utrzymaniem mieszkania. Z tego względu, wezwano wnioskodawcę do sprecyzowania czyją własnością jest mieszkanie, za które ponosi opłaty wskazane w formularzu oraz jaka jest jego powierzchnia. Z akt sprawy wynika także, że wnioskodawca zgłosił zamiar przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachowego na budynku mieszkalnym na dz. nr [...] położonej w miejscowości [...], gm.[...]. Z tego względu, wezwano wnioskodawcę do podania czyją własnością jest dom o powierzchni 80 m ² i kto ponosi koszty związane z jego utrzymaniem, oraz zapytano, czy wnioskodawca wynajmuje dom/mieszkanie lub jest najemcą domu/mieszkania jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów lub ponoszonych opłat z tytułu wynajmu. Z nadesłanego formularza wynikało bowiem, że wnioskodawca nie posiada domu oraz mieszkania. Zapytano także wnioskodawcę skąd posiada środki finansowe na wymianę pokrycia dachowego w budynku mieszkalnym na dz. nr [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] jednak wnioskodawca nie nadesłał odpowiedzi na wezwanie. Nie wyjaśniono także czy pozostająca z wnioskodawcą i jego małżonką we wspólnym gospodarstwie domowym 44 – letnia córka uzyskuje jakiekolwiek dochody, czy też nie, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i z jakiego tytułu. Nie wiadomo, czy wnioskodawca lub małżonka podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło, a jeśli tak, to jaki uzyskują z nich dochód. Nie znana jest także kwota jaką miesięcznie wnioskodawca przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.). Nie wiadomo także czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, to jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Nie wyjaśnione jest, czy wnioskodawca posiada kredyty, pożyczki bankowe lub inne zadłużenia, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i na jaki cel zostały wzięte oraz do kiedy będą one spłacane. W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu, a zawierające jedynie oświadczenie, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką oraz utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.381,00 złotych miesięcznie, ponosząc przy tym wydatki na mieszkanie i opłaty związane z jego eksploatacją oraz na leczenie siebie i żony są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 6 lutego 2012 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło dokonanie pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. : postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.