VII SA/Wa 132/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-06
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał istotnego pogorszenia swojej sytuacji materialnej od czasu wydania pierwotnego postanowienia?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania przez wnioskodawcę istotnego pogorszenia jego sytuacji materialnej, które stanowi podstawę do zmiany wcześniejszego orzeczenia. Lakoniczne i budzące wątpliwości oświadczenia o sytuacji finansowej, które nie pozwalają na ustalenie stanu majątkowego, nie stanowią podstawy do zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
J. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na postanowienie WINB. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał wystarczająco trudnej sytuacji materialnej. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji, J. Ż. złożył kolejny wniosek, który również został odrzucony. Następnie złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został rozpoznany jako wniosek o zmianę pierwotnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r., odmawiającego przyznania J. Ż. prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. Ż. i J. Ż. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r., odmawiającego przyznania J. Ż. prawa pomocy.
J. Ż. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, studentem studiów niestacjonarnych magisterskich na Politechnice [...]. Oświadczył, że jest na utrzymaniu rodziców oraz ludzi dobrej woli. Czesne za studia płaci przy pomocy rodziców i dobrych ludzi. Wskazał, że posiada wspólny lokal z rodzicami o pow. 60 m².
Pismem z dnia 2 marca 2016 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: czy zamieszkuje wspólnie z rodzicami i prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe; czy pobiera stypendium, jeśli tak, w jakiej wysokości; czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak, jakie uzyskuje dochody; z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, czy jest na wyłącznym utrzymaniu rodziców, w jakiej wysokości miesięcznie uzyskuje pomoc finansową od rodziców lub innych osób; ile wynosi opłata za studia i przez kogo jest opłacana.
J. Ż. w piśmie z dnia 23 marca 2016 r. wyjaśnił, że zamieszkuje wspólnie z rodzicami, utrzymuje się z kieszonkowego od rodziców. Oświadczył, że nie pobiera stypendium, a opłata za studia wynosi 550 złotych miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uznając, że z uwagi na niepełne odniesienie się do wezwania z dnia 2 marca 2016 r. nie wykazał on w sposób wystarczający, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. J. Ż. nie wyjaśnił bowiem, czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody. Nie wskazał także, w jakiej wysokości uzyskuje pomoc finansową od rodziców lub innych osób, czy jest na wyłącznym utrzymaniu rodziców. Ponadto wskazując, że gospodarstwo domowe prowadzi z rodzicami nie przedstawił ich sytuacji finansowej i nie podał z jakich dochodów rodzina się utrzymuje.
Postanowieniem z dnia 13 lipca 2016 r., po rozpoznaniu sprzeciwu J. Ż., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 18 maja 2016 r.
J. Ż. w dniu 12 sierpnia 2016 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 10 października 2016 r., po rozpoznaniu wniosku J. Ż. z dnia 12 sierpnia 2016 r., starszy referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 14 grudnia 2016 r., po rozpoznaniu sprzeciwu J. Ż., utrzymał w mocy postanowienie z dnia 10 października 2016 r.
J. Ż. w dniu 3 stycznia 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Wniosek z dnia 3 stycznia 2017 r. jest kolejnym wnioskiem J. Ż. o przyznanie prawa pomocy złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r., po rozpoznaniu "pierwotnego" wniosku, starszy referendarz sądowy odmówił J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W takiej sytuacji kolejny wniosek skarżącego należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z 18 maja 2016 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy (stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych), które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia. Wniosek taki może być zatem uwzględniony wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nastąpiło istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej.
Z treści wniosku złożonego w dniu 3 stycznia 2017 r. wynika, że J. Ż. dzieli wspólne mieszkanie z rodzicami (o pow. 60 m²). Skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, studentem studiów niestacjonarnych magisterskich. Podniósł, że prowadzi własne gospodarstwo domowe i często zatrzymuje się u rodziców, spożywa u nich posiłki, gdy nie ma pieniędzy na chleb. Oświadczył, że jest "na łasce ludzi dobrej woli i kieszonkowym od rodziców". Wskazał na problemy zdrowotne.
Zauważyć wobec tego trzeba, że J. Ż. w trzecim już wniosku o przyznanie prawa pomocy złożył kolejne lakoniczne i budzące wątpliwości co do wiarygodności oświadczenie o swojej sytuacji finansowej. Skarżący wskazując obecnie w złożonym wniosku, że prowadzi własne gospodarstwo domowe i jedynie zatrzymuje się u rodziców, nie podał jednocześnie jakichkolwiek dochodów, które pozwoliłyby mu na utrzymanie się. Na podstawie takiego oświadczenia nie jest zatem możliwe ustalenie sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego.
Podkreślić jednocześnie trzeba, że pierwotny wniosek J. Ż. postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. został rozpoznany odmownie, z uwagi na to, że podane przez niego szczątkowe informacje nie przedstawiały pełnego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy i jego rodziców.
Skoro zatem na skutek przedstawiania przez J. Ż. bardzo ogólnikowych informacji nie jest możliwe ustalenie jego sytuacji finansowej, zarówno poprzedniej, jak i aktualnej, nie można zatem stwierdzić, czy od czasu złożenia "pierwotnego" wniosku nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego. Nie zaistniała wobec tego przesłanka, która dawałaby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 165 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło