VII SA/Wa 132/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2016r. po rozpoznaniu wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. Ż. i J. Ż. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji postanawia: odmówić J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 22 lutego 2016r. do Sądu wpłynął obowiązujący formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy J. Ż., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Wnioskodawca podał, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez niego z tytułu pracy w wysokości około 3000 złotych miesięcznie. Oświadczył, że posiada 1/6 części udziału lokalu mieszkalnego o pow. 60 m ². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, żona posiada grupę niepełnosprawności, pozostaje pod stałą opieką lekarską i wymaga stałego przyjmowania leków. Syn jest studentem i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wyszczególnił, że ponosi następujące wydatki tj. opłaty związane utrzymaniem lokalu ok. 600,00 złotych, utrzymanie 15-letniego samochodu (paliwo, ubezpieczenie, eksploatacja) 200,00 złotych, czesne pobierania nauki syna J. -550,00 złotych, leczenie i wizyty żony 300,00 złotych, wydatki na własne leczenie 200,00 złotych, dojazd do pracy – 100,00 złotych, zakup gazu do kuchni, opłaty za telefon, TVP, RTV i inne 250,00 złotych, kieszonkowe dla syna ( dojazdy do uczelni, przybory szkolne itp.) -200,00 złotych, wydatki na bieżące i konieczne utrzymanie ( zakup żywności) 600,00 złotych. Wnioskodawca podniósł, że jakiekolwiek wydatki nie związane z utrzymaniem naruszają budżet domowy co powoduje, że pozostają bez środków do życia w stadium wegetacji. Pismem z dnia 2 marca 2016r. w wykonaniu zarządzeniu z dnia 1 marca 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku poprzez podanie: - czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenia ( np. rentę) jeśli tak należało podać w jakiej wysokości miesięcznie, - czy małżonka uzyskuje jakiekolwiek dochody miesięczne, jeśli tak należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, - czy wnioskodawca i jego małżonka posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość, - czy syn pobiera stypendium (naukowe, socjalne) z tytułu nauki na wyższej uczelni, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości miesięcznie, kwartalnie, - czy syn podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, - czy opłata za studia syna w wysokości 550,00 złotych jest opłatą miesięczną, kwartalną czy semestralną należało wskazać jaką, oraz do nadesłania: - zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości miesięcznie uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 25 marca 2016r. wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. W nadesłanym piśmie z dnia 23 marca 2016r. (data wpływu do Sądu 25 marca 2016r.) wnioskodawca wyjaśnił, że syn nie pobiera żadnego stypendium (ani naukowego ani socjalnego). Opłata jaką płaci za studia syna w wysokości 550 złotych jest opłatą miesięczną. Podał, że wysokość wynagrodzenia przedstawił w formularzu wniosku PPF i nie uległo zmianie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym zaznaczyć, że to na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia – na co wskazuje użyty w art. 246 p.p.s.a zwrot "wykaże"- że jej sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 p.p.s.a, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowe i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. W formularzu wniosku wnioskodawca wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Podał, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez niego z tytułu pracy w wysokości około 3000 złotych miesięcznie. Oświadczył, że posiada 1/6 części udziału lokalu mieszkalnego o pow. 60 m ². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, żona posiada grupę niepełnosprawności, pozostaje pod stałą opieką lekarską i wymaga stałego przyjmowania leków. Syn jest studentem i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wymienił ponoszone miesięcznie wydatki wskazane wyżej w uzasadnieniu. Wobec uznania, iż dane w formularzu nie są wystarczające do rozpoznania wniosku wezwaniem z dnia 2 marca 2016r. w wykonaniu zarządzenia 1 marca 2016r. wezwano wnioskodawcę w trybie art. 255 p.p.s.a do uzupełnienia wniosku o stosowne oświadczenia i nadesłanie wskazanego dokumentu. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał odpowiedź na powyższe wezwanie, jednakże nie udzielił w nim odpowiedzi na wszystkie żądane informacje. W piśmie z dnia 23 marca 2016r. wyjaśnił jedynie, iż syn nie pobiera żadnego stypendium (ani naukowego ani socjalnego). Opłata zaś jaką płaci za studia syna w wysokości 550,00 złotych jest opłatą miesięczną. Ponadto wskazał, że wynagrodzenie przedstawił w formularzu wniosku PPF i nie uległo zmianie. Wnioskodawca ww. piśmie nie wyjaśnił natomiast czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenie bądź uzyskuje jakiekolwiek dochody miesięczne, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości. Wnioskodawca nie oświadczył także czy posiada z małżonką oszczędności pieniężne, jeśli tak to w jakiej wysokości. Nie wyjaśnił również czy syn podejmuje prace dorywcze, z tytułu umów zlecenia o dzieło itp., a jeśli tak w jakiej wysokości dochody uzyskuje. Ponadto wskazać należy, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca podał w formularzu nadesłanym do Sądu w lutym 2016r., że uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości około 3000 złotych, w formularzu nadesłanym w sprawie VII SA/Wa 2868/15 w styczniu 2016r. wskazał, że około 4500 złotych, natomiast w sprawie VII SA/Wa 2791/15 w formularzu nadesłanym do Sądu także w styczniu 2016r. około 2800 złotych. Z tego też względu uznano, że nadesłanie zaświadczenia z zakładu pracy potwierdziłoby wysokość uzyskiwanego dochodu przez wnioskodawcę bądź wykazałoby, że jego miesięczne wynagrodzenie w danych miesiącach może być różne. Wnioskodawca pomimo wezwania nie nadesłał jednak zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości miesięcznie uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę. W takiej sytuacji z uwagi na niepełne wykonanie przez wnioskodawcę ww. wezwania uznać należy, iż nie wykazał on w sposób wystarczający, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Treść żądanych od wnioskodawcy informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. Stwierdzono, że w oparciu o udzielone przez wnioskodawcę informacje nie jest możliwe dokonanie rzetelnej oceny jego sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Zauważyć należy, iż wnioskodawca występował już do Sądu z wnioskami o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach w których także zobowiązano go do uzupełnienia wniosku o dane jak w niniejszej sprawie. Z uwagi na niewyjaśnienie powyższych danych odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Zatem wnioskodawca występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy po raz kolejny ale chcąc taką pomoc uzyskać winien szczegółowo, wiarygodnie i przekonywująco przedstawić swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. Pomimo, powyższego wnioskodawca konsekwentnie nie wyjaśnił powyższych danych i nie nadesłał ww. zaświadczenia również i w niniejszej sprawie. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005r. sygn. akt II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.