VII SA/Wa 132/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-23
Skład orzekający: Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można odmówić przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym z powodu niewystarczającego wykazania trudnej sytuacji materialnej w kolejnych wnioskach o prawo pomocy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania prawa pomocy jest zasadna, gdy wnioskodawca nie wykazuje w sposób dostateczny istotnego pogorszenia swojej sytuacji finansowej, zwłaszcza gdy kolejne wnioski zawierają lakoniczne i niewiarygodne oświadczenia o sytuacji materialnej. W takich przypadkach brak jest podstaw do zmiany wcześniejszego postanowienia odmownego.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. wielokrotnie składał wnioski o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioski te były kolejno odrzucane przez starszego referendarza sądowego z powodu niewystarczającego wykazania trudnej sytuacji materialnej. Skarżący wniósł sprzeciw od odmownych postanowień, które następnie utrzymywał w mocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 6 lutego 2017 r. odmawiające zmiany wcześniejszego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. Z. o od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 6 lutego 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. Z. i J. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
J. Z. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił J. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uznając, że nie wykazał on w sposób dostateczny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw.
Postanowieniem z dnia 13 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 18 maja 2016 r.
Skarżący J. Z. w dniu 12 sierpnia 2016 r. ponownie złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z uwagi na fakt, że wniosek z dnia 12 sierpnia 2016 r. był kolejnym wnioskiem J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożonym w niniejszej sprawie, wniosek skarżącego został potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia z 18 maja 2016 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.").
Postanowieniem z dnia 10 października 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r. odmawiającego przyznania J. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył J. Z.
Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 10 października 2016 r.
W dalszej kolejności J. Z. w dniu 3 stycznia 2017 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r. odmawiającego przyznania J. Z. prawa pomocy. Starszy referendarz sądowy zwrócił uwagę, że J. Z. w swoim wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, studentem studiów niestacjonarnych magisterskich. Podniósł, że prowadzi własne gospodarstwo domowe i często zatrzymuje się u rodziców, spożywa u nich posiłki, gdy nie ma pieniędzy na chleb. Oświadczył, że jest "na łasce ludzi dobrej woli i kieszonkowym od rodziców". Wskazał ponadto, że ma problemy zdrowotne.
W ocenie starszego referendarza sądowego J. Z. w trzecim już wniosku o przyznanie prawa pomocy złożył kolejne lakoniczne i budzące wątpliwości co do wiarygodności oświadczenie o swojej sytuacji finansowej. Starszy referendarz sądowy zwrócił uwagę, że J. Z. wskazując że zatrzymuje się u rodziców, nie podał jednocześnie jakichkolwiek dochodów, które pozwoliłby mu na utrzymanie się. Na podstawie takiego oświadczenia, w ocenie starszego referendarza sądowego, nie jest możliwe ustalenie sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego. Starszy referendarz sądowy uznał zatem, że nie jest możliwe ustalenie sytuacji finansowej skarżącej zarówno poprzedniej, jak i aktualnej, dlatego nie można stwierdzić, czy od czasu złożenia "pierwotnego" wniosku nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji finansowej skarżącej.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył J. Z. wskazując, że w uzasadnieniu postanowienia zauważa powtarzające się błędy, zaś podstawowym błędem w postanowieniu jest brak funkcji osoby rozpatrującej sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że referendarze sądowi są uprawnieni do wydawania na posiedzeniu niejawnym postanowień, co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy, na mocy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) Zgodnie natomiast z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Wskazać należy, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, jest już trzecim wnioskiem w niniejszej sprawie. Dwa poprzednie wnioski, zawierające tożsame informacje jak wniosek z dnia 3 stycznia 2017 r., były rozpatrzone negatywnie.
Skarżący w obecnym wniosku po raz pierwszy podniósł okoliczność, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, lecz nie wskazał jakichkolwiek dochodów pozwalających na utrzymanie się. W ocenie Sądu, starszy referendarz sądowy zasadnie odmówił zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r., bowiem podanie tak lakonicznych informacji nie pozwala na stwierdzenie, że od czasu złożenia "pierwotnego" wniosku nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego.
Na marginesie wskazać należy, że skarżący błędnie zarzuca brak w postanowieniu z dnia 6 lutego 2017 r. stanowiska osoby wydającej postanowienie, bowiem czwarty wers tego postanowienia wskazuje, że jest to postanowienie starszego referendarza sądowego.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło