VII SA/Wa 1321/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2015r. po rozpoznaniu wniosku Z. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. J. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2015r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) przyznać Z. J. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 28 sierpnia 2015r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy Z. J., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu emerytury w wysokości 1724,00 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o pow. 53 m ². W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 8 października 2015r. w wykonaniu zarządzeń z dnia 30 września 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy małżonka uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie, bądź czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości miesięcznie, - jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem mieszkania (opłaty za energię, telefon, wodę, gaz, czynsz itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z żoną miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież itp.), - jakie miesięcznie ponosi z małżonką koszty na leczenie i zakup leków, - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Jednocześnie z uwagi na zmianę przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) mocą ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r. poz. 658) wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej poprzez złożenie oświadczenia zgodnie z art. 252 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a). Pismem z dnia 19 października 2015r. ( data wpływu do Sądu 26 października 2015r.) wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe. Powyższe pismo nie zostało jednak przez wnioskodawcę podpisane. Pismem z dnia 9 listopada 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 3 listopada 2015r. wezwano wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podpisanie nadesłanych wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 19 października 2015r. W dniu 23 listopada 2015r. do Sądu wpłynęło podpisane ww. pismo przez wnioskodawcę. Wnioskodawca w piśmie z dnia 19 października 2015r. wyjaśnił, że małżonka nie uzyskuje dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę, nie pobiera stałych i okresowych świadczeń, nie ma żadnych dochodów. Wnioskodawca wskazał, że miesięcznie ponosi następujące wydatki tj. opłatę za czynsz w wysokości 591, 10 złotych. Zaznaczył przy tym, iż aktualnie zalega z wpłatami do Spółdzielni z tego tytułu. Na potwierdzenie powyższego załączył kserokopię wezwania z dnia 21 września 2015r. do zapłaty zaległości opłaty czynszowej w wysokości 2.907, 57 złotych. Ponadto wnioskodawca ponosi opłatę za energię w wysokości 206,91 złotych, opłatę za gaz w wysokości 65,00 złotych, opłatę za telefon internetowy w wysokości ok.10,00 złotych. Wnioskodawca podał, że na zakup żywności, odzieży i środków higieny przeznacza z żoną kwotę 600,00 złotych, na leczenie i leki ok. 150,00 złotych. Oświadczył, że nie posiadają z żoną oszczędności pieniężnych. Wnioskodawca złożył także oświadczenie, iż jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. W niniejszej sprawie zważono co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2015r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w rozpatrywanej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza z kolei, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie – jak i przed sądem drugiej instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. W świetle obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Z uwagi na to, że skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie uznano, że wnioskodawca w złożonym wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przedstawionych przez wnioskodawcę danych wynika, że utrzymuje się z małżonką z jednej emerytury w wysokości 1.724,00 złotych miesięcznie. Ponosi comiesięczne, konieczne koszty utrzymania wskazane wyżej. Ma zaległości w uiszczaniu opłat za czynsz. Mając na względzie powyższe, uznano, że wysokość dochodu z jakiego wnioskodawca z żoną się utrzymuje jest bowiem niewielka i nie jest możliwe poczynienie z niego jakichkolwiek oszczędności czy też wydatków niesłużących bieżącemu koniecznemu utrzymaniu. W tej sytuacji stwierdzono, że wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Stwierdzono bowiem, sytuacja materialna wnioskodawcy w jakiej się znajduje nie pozwala mu na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.