VII SA/Wa 1322/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi I.C. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych skargę oddala Decyzją z dnia [...] maja 2008 r., znak: [...] Krajowa Komisja Kwalifikacyjna, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1, art. 158 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tekst jedn. - Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) po rozpatrzeniu wniosku I. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2008 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] października 1990 r., nr ewid. [...] o stwierdzeniu przygotowania zawodowego I. C. do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta oraz kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej w części określającej zakres uprawnień budowlanych upoważniających do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych budynków mieszkalnych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem I. C. o wyjaśnienie wątpliwości w zakresie posiadanego zakresu uprawnień Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uzyskała informację, że decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] października 1990 r. nadano wnioskodawcy uprawnienia budowlane upoważniające do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych budynków mieszkalnych wbrew przepisom rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46 ze zm.). W rezultacie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdziła nieważność ww. decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] w części określającej zakres uprawnień budowlanych upoważniających do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych budynków mieszkalnych. Rozpatrując ponownie sprawę organ wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46 ze zm.), osoby posiadające przygotowanie zawodowe wymagane do pełnienia funkcji obejmujących kierowanie, nadzorowanie i kontrolowanie techniczne budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej są uprawnione w budownictwie osób fizycznych również do: 1. sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych budynków inwentarskich i gospodarczych, adaptacji projektów typowych i powtarzalnych innych budynków oraz sporządzania planów zagospodarowania działki związanych z realizacją tych budynków, 2. sporządzania projektów budowli nie będących budynkami. W ocenie organu z powyższego wynika, że na podstawie cytowanego przepisu można było uzyskać uprawnienia budowlane upoważniające do samodzielnego sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych jedynie budynków inwentarskich i gospodarczych, jednakże bez budynków mieszkalnych, które to uprawnienia uzyskał I. C. Wynika to z porównania treści przepisu § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia z 1975 r. z treścią rozstrzygnięcia zawartego w decyzji I. C., co prowadzi do wniosku, że kwestionowana w trybie nieważności decyzja nie mogła nadać uprawnień budowlanych w zakresie szerszym niż wynikający z zacytowanego przepisu. W konsekwencji organ uznał taką czynność za dokonaną wbrew wyraźnemu przepisowi prawa, co stanowi rażące naruszenie prawa. Istnieją zatem dostateczne przesłanki do wydania przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] października 1990 r., nr ewid. [...] o stwierdzeniu przygotowania zawodowego I. C. do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta oraz kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, w części określającej zakres uprawnień budowlanych upoważniających do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych budynków mieszkalnych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył I. C., w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi I. C. opisał dotychczasowy przebieg postępowania związanego z jego wnioskiem o wydanie postanowienia wyjaśniającego wątpliwości co do treści zakresu posiadanych uprawnień budowlanych, w trakcie którego organy popełniały - zdaniem skarżącego - szereg błędów nie uznając zakresu przyznanych mu uprawnień budowlanych. I. C. wyraził niezadowolenie z prowadzonego postępowania w sprawie wyjaśnienia zakresu uprawnień budowlanych, stwierdził, że działania Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa są opieszałe, a jej organy wydają sprzeczne i błędne interpretacje. Zwrócił uwagę, że żądał potwierdzenia zakresu uprawnień, którym się posługiwał 18 lat. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wniosła o jej oddalenie i powtórzyła argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej i zachodzi wyłącznie w ściśle określonych przypadkach. Jednym z takich przypadków jest sytuacja, w której organ wydający decyzję rażąco naruszył prawo. O rażącym charakterze naruszenia prawa powinien decydować jego ciężar gatunkowy i bezsporne ustalenie oczywistego przekroczenia przepisów prawa. Dlatego czynności procesowe składające się na treść tego postępowania powinny być podejmowane przez organy w sposób szczególnie wnikliwy i rzetelny. Podkreślenia wymaga, że aby stwierdzić nieważność decyzji, nie wystarczy ustalenie naruszenia prawa w toku postępowania prowadzonego przez organ, lecz należy jednoznacznie stwierdzić, że naruszenia te mają charakter kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 kpa. Ponadto przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno być ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, a nie rozstrzyganie sprawy co do istoty. Stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie decyzji i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być uzasadnione wagą uchybienia prawnego, tzn. jego rażącym charakterem, czyli sytuacją gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Podkreślić przy tym należy, że szczególnie wnikliwe i rzetelne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu reguł procesowych określonych w art. 7 i 77 kpa jest w niniejszej sprawie dodatkowo uzasadnione nadzwyczajnym charakterem tego postępowania administracyjnego. Należy także wskazać, że to postępowanie powinno doprowadzić do ustaleń wskazujących ponad wszelką miarę na oczywiste naruszenie przepisów prawa, gdyż tylko wówczas można stwierdzić, że w sprawie nastąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności weryfikowanej decyzji. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd w pełni podzielił pogląd zaprezentowany zarówno przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1990 r. w części nadającej I. C. uprawnienia budowlane do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych budynków mieszkalnych jest dotknięta kwalifikowaną wada prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Decyzja ta bowiem została wydana niezgodnie z obowiązującym w dacie jej wydania rozporządzeniem Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46 ze zm.). Zgodnie z § 6 ust. 3 tego aktu wykonawczego osoby posiadające przygotowanie zawodowe wymagane do pełnienia funkcji obejmujących kierowanie, nadzorowanie i kontrolowanie techniczne budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej są uprawnione w budownictwie osób fizycznych również do: 1. sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych budynków inwentarskich i gospodarczych, adaptacji projektów typowych i powtarzalnych innych budynków oraz sporządzania planów zagospodarowania działki związanych z realizacją tych budynków, 2. sporządzania projektów budowli nie będących budynkami. Wojewoda [...] nie mógł zatem- co słusznie zauważył organ - w istniejącym stanie faktycznym nadać I. C. uprawnień do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych budynków mieszkalnych. Sprzeczność pomiędzy treścią cytowanego przepisu i treścią zakresu uprawnień nadanych weryfikowaną decyzją nie budzi najmniejszych wątpliwości i ma charakter rażący. Dlatego, organ zasadnie stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1990 r., nr ewid. [...] o stwierdzeniu przygotowania zawodowego I. C. do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta oraz kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, w części określającej zakres uprawnień budowlanych upoważniających do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych budynków mieszkalnych (choć wadliwie nazwanej jako decyzja Urzędu Wojewódzkiego w [...], co jednak pozostaje bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji). Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy zauważyć, że dotyczą one legalności zaskarżonej decyzji, lecz ewentualnych wad postępowania prowadzonego w sprawie wniosku o wyjaśnienie wątpliwości w zakresie treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1990 r. na podstawie art. 113 § 2 kpa. Słusznie Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa podniosła, że w pierwszej kolejności należy ocenić legalność wspomnianej decyzji nadającej określone uprawnienia budowlane, a dopiero w dalszej kolejności orzekać co do ewentualnych wątpliwości w treści decyzji. Czym innym jest bowiem stwierdzenie nieważności, ze względu na jej rażącą sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym, a czym innym postępowanie w sprawie wyjaśnienia wątpliwości w treści decyzji. Decyzja administracyjna w części dotkniętej kwalifikowaną wadą prawną nie powinna być wyjaśniania w trybie art. 113 § 2 kpa, lecz wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności. Fakt korzystania z określonych uprawnień budowlanych przez skarżącego przez 18 lat także pozostaje bez związku z oceną, czy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1990 r. dotknięta jest przesłanką nieważnościową. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.