VII SA/Wa 1323/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-24
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła- Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) ze względu na swoją trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), uznając, że jego sytuacja materialna, w tym niskie dochody z emerytury pomniejszone o zajęcie komornicze oraz znaczące zadłużenie, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Skarżący uwiarygodnił swoją sytuację finansową poprzez przedstawienie szczegółowych danych dotyczących dochodów, wydatków i zadłużenia.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) wraz ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji finansowej, skarżący przedstawił szczegółowe informacje o swoich dochodach, wydatkach, zadłużeniu oraz otrzymywanej pomocy od dzieci. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2014 r. po rozpoznaniu wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący wraz ze skargą wniesioną na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Załączył wypełniony wniosek PPF przedstawiając w nim swoją sytuację finansową.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 17 lipca 2014r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
-gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem czy też najemcą,
-jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, czynsz itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu,
- orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.),
- czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość,
- na jaką kwotę i z jakiego tytułu wnioskodawca zaciągnął kredyt oraz czy spłaca zadłużenie, jeśli tak, to w jakiej wysokości miesięcznie oraz jaka kwota pozostała mu jeszcze do spłaty,
- z jakiego powodu dochody są obciążone postępowaniem komorniczym oraz jaka kwota potrącana jest z uzyskiwanego dochodu i do kiedy będzie dokonywane potrącenie,
- czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę
i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),
oraz do nadesłania
-wyciągów z konta lub kont bankowych wnioskodawcy z dwóch ostatnich miesięcy,
- potwierdzenia wysokości uzyskiwanej emerytury.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Wyjaśnienia zostały nadesłane przez wnioskodawcę przy piśmie
z dnia 31 lipca 2014r. (data wpływu do Sądu 4 sierpnia 2014r.)
W niniejszej sprawie, zważono co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. , poz.270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a .)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a . Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie mając na względzie dane przedstawione w formularzu oraz piśmie wyjaśniającym 31 lipca 2014r. uznano, iż skarżący uwiarygodnił
w sposób wystarczający, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z podanych danych formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury, które są w części pomniejszone
z uwagi na zajęcie komornicze. Podał, że faktycznie miesięcznie otrzymuje kwotę
w wysokości ok. 420,00 złotych. Na potwierdzenie powyższego załączył do pisma z dnia 31 lipca 2014r. potwierdzenie wypłaty odbiory świadczenia za miesiąc lipiec 2014r.
Wnioskodawca wskazał, że z uwagi na niskie dochody jakie uzyskuje pomagają mu dorosłe dzieci w bieżącym utrzymaniu. Wyjaśnił, że pomoc ta jest różna w zależności od bieżących potrzeb i możliwości dzieci i wynosi od ok. 300 do 400 złotych, w tym jest to również pomoc rzeczowa. Wnioskodawca zaznaczył, że posiada zadłużenie
z tytułu kredytu zaciągniętego na budowę elektrowni wiatrowej jednak z uwagi na brak środków nie jest ono obsługiwane.
Skarżący oświadczył także, iż posiada udziały w spółce [...] Sp. z o.o. Podkreślił jednak, iż udziały jakie posiada ww. Spółce nie przynoszą mu żadnych dochodów, gdyż takich nie przynosi działalność spółki. Dodał także, iż Spółka nie obsługuje również kredytu zaciągniętego na budowę elektrowni wiatrowej we wsi G..
W piśmie z dnia 31 lipca 2014r. wnioskodawca wyjaśnił, że zamieszkuje samodzielnie w domu jednorodzinnym o pow. domu ok. 200 m² stanowiącym własność osoby trzeciej, na zasadzie użyczenia grzecznościowego. Podał, że pozostaje w związku małżeńskim jednak od kilku lat pozostaje z żoną w separacji faktycznej i żona zamieszkuje w innej miejscowości. Wnioskodawca poinformował, że ma na utrzymaniu studiującą córkę, w stosunku do której ma zajęcie komornicze do kwoty alimentów i są one ściągane z jego świadczenia emerytalnego. Dodał, że ma jeszcze troje dorosłych, samodzielnych dzieci mających własne rodziny i zamieszkujących w innych miejscowościach.
Wnioskodawca wyjaśnił, iż ma zobowiązania kredytowe względem [...]
z tytułu kredytu na realizacje inwestycji budowy elektrowni wiatrowej związanej
z uprzednio z prowadzoną działalnością gospodarczą, której dotyczy przedmiotowa sprawa. Podał, że od nabycia praw emerytalnych nie prowadzi działalności gospodarczej i kredyt nie jest przez niego obsługiwany wobec braku środków. Wnioskodawca wskazał, że obecnie zadłużenie z tego tytułu wynosi ok. 3.000.000,00 złotych wraz z odsetkami (umowa kredytowa dotyczyła kwoty ok. 2.100.000,00 złotych). Dodał, że ma z tego tytułu zajęcie komornicze w wysokości odpowiadającej zadłużeniu. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego rachunku bankowego, nie jest właścicielem żadnych nieruchomości.
Dalej, w piśmie z dnia 31 lipca 2014r. wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się
z emerytury w wysokości ok. 1700,00 złotych brutto miesięcznie przy czym podlega ona zajęciu komorniczemu wobec czego otrzymuje miesięcznie jedynie kwotę 420,00 złotych.
Wnioskodawca w formularzu wniosku PPF i powyższym piśmie podał, że ponosi następujące wydatki tj. zakup opału 3.500 złotych rocznie, opłatę za energię
w wysokości 80-120 złotych miesięcznie, opłatę za wodę w wysokości 30,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 50,00 złotych, TV ok.40,00 złotych. Ponadto ponosi wydatki związane z własnym leczeniem i zakupem lekarstw w wysokości ok. 100,00 złotych miesięcznie. Skarżący podał, że na żywność wydaje tyle, ile pozostaje po opłaceniu koniecznych wydatków i w zależności od pomocy finansowej i rzeczowej dzieci. Dodał, iż na odzież nie wydaje pieniędzy z uwagi na brak środków. Poinformował, że w tym zakresie wspierają go również dzieci w ramach swoich możliwości. Oświadczył także, iż nie posiada pojazdów mechanicznych oraz z uwagi na stan zdrowia i wiek nie podejmuje zatrudnienia dorywczego, na podstawie umów zlecenia, o dzieło, czy na innej podstawie.
Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
Z podanych danych przez wnioskodawcę wynika, że wprawdzie posiada uprawnienie do emerytury w wysokości ok. 1.700,00 złotych brutto miesięcznie, jednak faktycznie otrzymuje kwotę 420,00 złotych z uwagi na zajęcia komornicze. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z ww. kwoty oraz z pomocy finansowej
i rzeczowej dorosłych dzieci. Uwzględniono również fakt, że wnioskodawca posiada duże zadłużenie w wysokości ok. 3.000 000,00 złotych, którego nie jest w stanie spłacać. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że nie posiada majątku, a udziały w spółce z o.o. nie przynoszą mu żadnych dochodów. Stwierdzono zatem, że sytuacja materialna wnioskodawcy w jakiej się obecnie znajduje, nie pozwala mu na ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło