VII SA/Wa 1323/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-17

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i nie zastosowała się do wezwania sądu o uzupełnienie braków formalnych wniosku?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej, nie przedstawił wszystkich wymaganych informacji dotyczących dochodów i wydatków, a także nie zastosował się do zarządzenia sądu wzywającego do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
K. O. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak dochodów z działalności gospodarczej i zobowiązania alimentacyjne. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji dotyczących jego sytuacji materialnej, dochodów, wydatków i majątku. Wnioskodawca nie odebrał zarządzenia sądu i nie uzupełnił braków formalnych. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono K. O. częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2015 r. po rozpoznaniu wniosku K. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. O., B. O., A. O., H. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić K. O. częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek K. O. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Skarżący w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi z synem i córką. Wskazał, że nie uzyskuje dochodów, gdyż prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty. Posiada zobowiązania alimentacyjne w wysokości 1 200 zł. 950 zł. Nie wskazał posiadania majątku, przedmiotów wartościowych, oszczędności. Podał, że posiada 1/16 nieruchomości ze spadku oraz 3,6 ha nieruchomości rolnej co do której toczy się postępowanie o zasiedzenie. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 16 października 2015 r. wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - wskazania z jakich środków, bądź przy czyim wsparciu wnioskodawca się utrzymuje skoro nie uzyskuje dochodów, ew. należało nadesłać zaświadczenie z urzędu pracy o posiadaniu statusu bezrobotnego, - wskazania jaką działalność gospodarczą prowadzi wnioskodawca, - wskazania kto jest właścicielem lokalu który wnioskodawca wskazał w formularzu PPF jako miejsce zamieszkania (ul. P. w W.); należało wskazać wielkość tego lokalu oraz czy z osobami które w nim mieszkają wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, skoro A. O., H. O. i B. O. również zamieszkują w tym lokalu; - podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, odzież itp.) oraz lokalu (opłaty stałe media, telewizja, telefon itp.), - wskazania z jakich środków wnioskodawca opłaca alimenty na dzieci, skoro nie uzyskuje dochodów, - wskazania czy posiada pojazdy mechaniczne, jeżeli tak należało wskazać ich rodzaj rocznik i szacunkowe miesięczne koszty utrzymania, - wskazania czy otrzymuje pomoc od rodziny, jeżeli tak, to należało wskazać na czym ona polega, - wskazania czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeżeli tak, to należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - nadesłania kopii dokumentu PIT rozliczającego podatek dochodowy za rok 2014 r., - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące.. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Zarządzenie z dnia 16 października 2015 r. nie zostało odebrane przez wnioskodawcę jednakże z uwagi na przepis art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zgodnie z którym pismo uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu na który pismo to zostało złożone w placówce pocztowej. Z tego względu wezwanie do nadesłania formularza uważa się za doręczone z dniem 12 listopada 2015 r. W wyznaczonym terminie wnioskodawca nie wykonał zarządzenia i nie nadesłał dodatkowych wyjaśnień w sprawie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od części kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Wskazać w tym zakresie należy, że z nadesłanego formularza nie wynika w jaki sposób wnioskodawca się utrzymuje, skoro prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty, a jednocześnie wnioskodawca posiada środki pieniężne na opłacenie alimentów (łącznie 2 150 zł.). Okoliczności te wskazują, że wnioskodawca nie wskazał swoich źródeł dochodu. Zarządzenie wzywające do wyjaśnienia tych wątpliwości nie zostało przez wnioskodawcę odebrane, jednakże zgodnie z przepisem art. 73 p.p.s.a uważa się je za doręczone, co skutkuje niewykonaniem zarządzenia i nieustosunkowaniem się do wskazanych wątpliwości. Tym samym wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło