VII SA/Wa 1323/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-18

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnych i wyczerpujących informacji o swojej sytuacji materialnej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia braków?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie takiego zwolnienia. Mimo wezwania do uzupełnienia braków, strona nie przedstawiła wszystkich żądanych informacji, a złożone oświadczenie było niewystarczające do ustalenia jej faktycznych możliwości finansowych. Ciężar przedstawienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
H. O. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała swoje dochody z emerytury i działalności gospodarczej, a także posiadany majątek. Sąd wezwał ją do uzupełnienia informacji dotyczących jej sytuacji materialnej, jednakże zarządzenie nie zostało odebrane i uznano je za doręczone. Wnioskodawczyni nie wykonała zarządzenia, nie nadesłała dodatkowych wyjaśnień, w związku z czym sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono H. O. częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2015 r. po rozpoznaniu wniosku H. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. O., B. O., A. O., H. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić H. O. częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek H. O. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1290 zł. i z działalności, z której ma wyłącznie straty. Nie wskazała posiadania majątku, przedmiotów wartościowych, oszczędności. Podała, że posiada 1/4 nieruchomości ze spadku oraz ½ we współwłasności, posiada mieszkanie o pow. 46 m2; 3,6 ha nieruchomości rolnej co do której toczy się postępowanie o zasiedzenie. Wskazała, ze całość emerytury pochłaniają rachunki – prąd, gaz, podatki od nieruchomości. Dodała, że za prąd miesięcznie płaci 450 zł, natomiast za gaz 50 000 zł rocznie. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 16 października 2015 r. wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - wskazania jaką działalność gospodarczą prowadzi wnioskodawczyni, - wskazania kto jest właścicielem lokalu który wnioskodawczyni wskazała w formularzu PPF jako miejsce zamieszkania (ul. P. w [...]); należało wskazać wielkość tego lokalu oraz czy z osobami które w nim mieszkają wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, skoro A. O., B. O. i K. O. również zamieszkują w tym lokalu; - podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, odzież itp.) oraz lokalu (opłaty stałe media, telewizja, telefon itp.), - wskazania czy posiada pojazdy mechaniczne, jeżeli ta należało wskazać ich rodzaj rocznik i szacunkowe miesięczne koszty utrzymania, - wskazania czy otrzymuje pomoc od rodziny, jeżeli tak, to należało wskazać na czym ona polega, - wskazania czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeżeli tak, to należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - nadesłania kopii dokumentu PIT rozliczającego podatek dochodowy za rok 2014 r., - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Zarządzenie z dnia 16 października 2015 r. nie zostało odebrane przez wnioskodawczynię jednakże z uwagi na przepis art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zgodnie z którym pismo uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu na który pismo to zostało złożone w placówce pocztowej. Z tego względu wezwanie do nadesłania formularza uważa się za doręczone z dniem 12 listopada 2015 r. W wyznaczonym terminie wnioskodawczyni nie wykonała zarządzenia i nie nadesłała dodatkowych wyjaśnień w sprawie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od części kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Wskazać w tym zakresie należało, że informacje zawarte w nadesłanym formularzu nie przedstawiały pełnego obrazu sytuacji materialnej strony. Wnioskodawczyni – przykładowo - wskazała, że "z działalności" ma jedynie straty. Wskazała ponadto, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jednakże z akt wynika, ze pod tym samym adresem zamieszkują także K. O., B. O., A. O. Zarządzenie wzywające do wyjaśnienia tych wątpliwości nie zostało przez wnioskodawczynię odebrane, jednakże zgodnie z przepisem art. 73 p.p.s.a uważa się je za doręczone, co skutkuje niewykonaniem zarządzenia i nieustosunkowaniem się do wskazanych wątpliwości. Tym samym wnioskodawczyni nie przedstawiła wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należało zaznaczyć, że to na wnioskodawczyni spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło