VII SA/Wa 1325/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-26
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w tym dotycząca szerokości drogi dojazdowej, została wydana z naruszeniem prawa materialnego lub proceduralnego uzasadniającym jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności?Ratio decidendi
Decyzje organów administracji dotyczące zezwolenia na realizację inwestycji drogowej zostały wydane zgodnie z prawem, a zarzuty naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych nie miały wpływu na wynik sprawy. Organ nie musi zmieniać projektu inwestycji drogowej, jeśli spełnia on wymogi prawne, a udział stron w postępowaniu jest zgodny z przepisami szczególnymi ustawy drogowej, które wyłączają stosowanie niektórych ogólnych zasad k.p.a.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi powiatowej o długości 823,31 m. Organ I instancji wydał decyzję zezwalającą na inwestycję, zatwierdzając projekt podziału nieruchomości i nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Właściciele działek, G. i K. Z., złożyli odwołanie i skargę, zarzucając m.in. brak właściwej podstawy prawnej, niewłaściwe rozpatrzenie stanu faktycznego, brak udziału w postępowaniu oraz niewłaściwe ustalenie szerokości drogi dojazdowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2010 r. sprawy ze skargi G. Z. i K. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej skargę oddala
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Starosta W. powołując się na art. 11 a ust. 1, art. 11 f, 11 i ust. 1 oraz 16 - jak podano w decyzji - ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958), oraz ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.), zw. dalej ustawą drogową lub ustawą, w związku z art. 28 ust. 1 i 3, art. 34 ust.4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku inwestora G. z dnia 11 stycznia 2010 r., zezwolił na realizację inwestycji drogowej o długości 823,31 m polegającej na rozbudowie drogi powiatowej - ulicy [...] we wsiach J. i B., gm. O., powiat W., w celu zapewnienia obsługi komunikacyjnej terenów sąsiadujących z linią kolejową W.-P. i powiązania z projektowaną trasą ekspresową [...] (odcinek: węzeł "K."-węzeł "M.") wraz z drogami dojazdowymi na terenie działek (wytłuszczonym drukiem oznaczając działki przeznaczone w całości pod inwestycję) nr ew. [...] + [...] =[...] ([...], [...], [...]), [...], ([...], [...]), [...], ([...], [...], [...], [...], ([...], [...], [...]), [...] ([...], [...], [...]), [...] ([...], [...], [...]), [...] ([...], [...]), [...] ( [...], [...]), [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...], [...]), [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...]), [...] ([...], [...], [...], [...]), obr. J., [...] ([...], [...]), [...] ([...] [...]), [...] obr. B.; działki przeznaczone pod przebudowę infrastruktury technicznej znajdujące się poza projektowanym pasem drogowym: powstające w wyniku podziału działki nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] obr. J.; należące do P. - teren zamknięty: nr ew. [...] obr. J. , działka nr ew. [...] obr. J. , należąca do pasa drogowego nr ew. [...] obr. B.. Z opisu inwestycji wynika, że trasa poprowadzona po zachodniej stronie istniejącej ulicy [...] odchyla sie w prawo łukiem o promieniu 110 m, z krzywymi przejściowymi o długościach 51 m, następnie w lewo łukiem o promieniu 100 m z krzywymi przejściowymi o długości 56 m. W odległości 91 m od punktu początkowego (0) zaprojektowano skrzyżowanie z projektowanymi drogami dojazdowymi, w odległości od 380 do 436 m - wiadukt nad linią kolejową P. W.-P., w odległości 600 m trasa odchyla się w lewo łukiem o promieniu 150 m i krzywymi przejściowymi o długości 45 m i ostatecznym łukiem o promieniu 120 m i krzywymi przejściowymi długości 46 m łączy sie z istniejącą ul. [...], w odległości 705 m zaprojektowano skrzyżowanie z drogami dojazdowymi, w odległości 823,31 m od punktu 0 projektowana trasa kończy się i włącza się do istniejącej ulicy [...] od strony północnej.
Organ w decyzji zatwierdził projekt podziału nieruchomości na potrzeby powyższej inwestycji, zatwierdził projekt budowlany oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W decyzji określono:
1. charakterystykę projektowanej inwestycji,
2. wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi,
3.określenie linii rozgraniczających teren,
4. zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu,
5. urządzenia obce związane z drogą,
6. warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony dóbr kultury oraz potrzeb obronności państwa,
7. wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich,
8. podział nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przedłożony przez inwestora wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej zawiera komplet wymaganej dokumentacji - zgodny z art. 11 f ust. 1 ustawy drogowej. Wyjaśniono, że na powyższą dokumentację składają się opinie właściwych organów, komplet map z przebiegiem drogi i z projektowanym podziałem nieruchomości, analizy powiązania drogi z innymi drogami, określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze.
Organ I instancji podał, że sprawdził zgodność z przepisami przedłożonych materiałów, powiadomił w drodze obwieszczeń, zgodnie z treścią art. 11 d, ust. 5 ustawy drogowej, strony i opinię publiczną. Podkreślił również, że zgodnie z treścią art. 12 ust. 4 ustawy, nieruchomości objęte zezwoleniem na realizację inwestycji drogowej i wyodrębnione w ramach zatwierdzonego podziału przechodzą z mocy prawa, z dniem w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, na własność danej jednostki samorządu terytorialnego (powiatu), reprezentowanej przez zarządcę drogi.
Odwołanie od ww. decyzji złożyli G. i K. Z. (właściciele działek nr [...] i [...] , przed dokonaniem podziału), zaskarżając ją w części dotyczącej ustaleń odnośnie drogi dojazdowej oznaczonej jako 1 a i zarzucając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nienależyte zbadanie stanu faktycznego sprawy, a także naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady przestrzegania słusznego interesu obywateli oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji w zaskarżonej części, co wskazuje na dowolność rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Odwołujący wnieśli o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i orzeczenie, że droga dojazdowa oznaczona jako 1 a będzie miała szerokość 6 m na całej długości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w zakresie objętym zaskarżeniem i wskazanie w tym zakresie okoliczności, jakie organ I instancji winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że inwestor wystąpił do organów uzgadniających i uzyskał stosowne opinie, czego dowodem są między innymi pozytywne opinie Zarządu Powiatu W. z dnia [...] lutego 2009 r. i Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Organ wskazał, że inwestor spełnił wymogi określone w art. 11 d cyt. ustawy drogowej, Starosta W. zaś zgodnie z brzmieniem art. 11d ust. 5 ustawy drogowej zawiadomił w drodze obwieszczenia w miejscu publicznym oraz w prasie lokalnej – "Życie W." o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. W analogiczny sposób Starosta W., w myśl art. 11 f ust. 3 ustawy drogowej, poinformował o wydaniu decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. Ponadto organ I instancji zawiadomienie o wydaniu przedmiotowej decyzji wysłał wnioskodawcy oraz dotychczasowym właścicielom na adres określony w ewidencji gruntów. Zgodnie z art. 11f ust. 4 ww. ustawy zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera informację o miejscu, w którym strony mogły zapoznać się z treścią decyzji.
W ocenie organu odwoławczego decyzja Starosty W. Nr [...] , spełnia wymagania określone w art. 11 f ust. 1 ustawy drogowej, gdyż zawiera wszystkie wymagane elementy określone w tym przepisie.
Na marginesie organ II instancji dodał, że nie można uchylić decyzji w całości ani stwierdzić jej nieważności, gdy wadą dotkniętą jest tylko część decyzji dotycząca odcinka drogi, nieruchomości, działki. Wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami ustawy starosta pełni w procesie budowy drogi krajowej funkcję organu administracji, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań projektowych, a następnie techniczno-wykonawczych inwestycji. Oznacza to, że Starosta O. nie może dokonać zmian w przedstawionym przez inwestora przebiegu i rozwiązaniach technicznych drogi. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że propozycje odwołujących się nie mogą wpłynąć na korektę szerokości projektowanej drogi.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli G. i K. Z. zaskarżając w całości podjęte decyzje i wnosząc o ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a lub ewentualnie stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. materialnego oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Obu skarżonym decyzjom zarzucono naruszenie:
1. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy drogowej poprzez:
a) brak powołania właściwej podstawy prawnej decyzji organu I instancji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Skarżący podnieśli, że ustawa z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r., nr 154, poz. 958) nie zawiera art. 11 a ust. 1, art. 11 f, art. 11 i ust. 1, oraz art. 16 - powołanych w skarżonej decyzji organu I instancji jako jej podstawa prawna. W sentencji skarżonej decyzji organu I instancji powołano wprawdzie ustawę z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (ustawę drogową), jednak nie podano konkretnych przepisów wymienionej ustawy, na podstawie, których skarżona decyzja organu I instancji została wydana. Organ II instancji nie zmienił skarżonej decyzji organu I instancji w zakresie powołania właściwej podstawy prawnej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zdaniem skarżących powołanie w sentencji decyzji administracyjnej nieistniejącej podstawy prawnej powinno zostać ocenione jako rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością skarżonych decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
b) pozostawienie w sentencji skarżonej decyzji organu I instancji niewyjaśnionych - blankietowych zagadnień bez rozstrzygnięcia: w pkt 2)² co do czasu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych (str. 7 decyzji I instancji Starosty W. wers 41 -44) oraz w pkt 3)² co do terminu rozbiórki (str. 7 decyzji I instancji Starosty W. wers 45-48);
2) art. 10 § 1 oraz art. 79 i 81 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy drogowej poprzez:
a) brak umożliwienia skarżącym udziału w postępowaniach dotyczących wydania opinii, uzgodnień i decyzji o których mowa w art. 11 b oraz art. 11 d ust. 1 - 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzedzających wydanie skarżonej decyzji przez organ I instancji; brak umożliwienia skarżącym udziału w czynnościach związanych podziałem nieruchomości należących do skarżących, a także przygotowaniem projektu budowlanego oraz innej dokumentacji wymaganej przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych;
b) brak uchylenia skarżonej decyzji organu I instancji przez organ II instancji z uwagi na uniemożliwienie skarżącym udziału w wyżej opisanych postępowaniach i czynnościach.
Skarżący wskazali, że uniemożliwienie stronie udziału w postępowaniu jest naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
3. art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez pominięcie faktycznego uzasadnienia skarżonych decyzji organu I i II instancji i poprzestanie jedynie na ogólnikowej informacji o sprawdzeniu przedłożonych materiałów pod względem zgodności z przepisami prawa oraz o spełnieniu przez inwestora wymogów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, bez wskazania: konkretnych przesłanek przemawiających za zezwoleniem na realizację inwestycji drogowej w sposób proponowany przez inwestora; szczegółowych przesłanek przemawiających za podanymi w decyzji konkretnymi parametrami projektowanych dróg oraz infrastruktury drogowej; wyników opiniowania dokonanego przez organy o których mowa w art. 11b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, konkretnie oznaczonego interesu społecznego lub gospodarczego uzasadniającego nadanie skarżonej decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych;
4. art. 17 ust. 1 ustawy drogowej poprzez nadanie skarżonej decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności i utrzymanie w tym zakresie decyzji w mocy przez organ II instancji, bez wskazania uzasadnionego konkretnego interesu społecznego lub gospodarczego, którego istnienie jest konieczną przesłanką zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności;
5. art. 11 f ust. 1 pkt 6 ustawy drogowej ponieważ organ I instancji nie oznaczył w skarżonej decyzji nieruchomości lub ich części, które stają się własnością Powiatu W., organ II nie zmienił decyzji organu I instancji w zakresie uzupełnienia jej o wymienienie nieruchomości lub ich części, które stają się własnością Powiatu W.;
6. art. 16 ust 2 ustawy drogowej poprzez ustalenie przez organ I instancji 30-dniowego terminu wydania nieruchomości przeznaczonych pod drogę, liczonych od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna i brak zmiany skarżonej decyzji w tym zakresie przez organ II instancji, w sytuacji gdy powołany przepis stanowi, iż termin wydania nieruchomości nie może być krótszy niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna;
7. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy drogowej, poprzez brak uwzględnienia przez organy obu instancji słusznego interesu skarżących polegającego m.in. na konieczności rozpatrzenia skutków podzielenia nieruchomości przez pas planowanej drogi, powodujący powstanie niezwiązanych ze sobą odrębnych zespołów infrastrukturalnych (odseparowane od siebie areały użytkowe) i konieczność wprowadzania zmian (np. odrębne zespoły urządzeń) umożliwiających oddzielne i niezależne użytkowanie każdej z nieruchomości powstałych po wydzieleniu nieruchomości drogowej;
8. art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy drogowej poprzez nienależyte zbadanie stanu faktycznego sprawy skutkujące zignorowaniem słusznego interesu skarżących polegającego na: zapewnieniu szerokości drogi dojazdowej nr 1a wiodącej m. in. do nieruchomości skarżących, która będzie odpowiadać potrzebom w zakresie dojazdu do tych nieruchomości wynikającym z przeznaczenia tych nieruchomości zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; zachowaniu spójności w zakresie infrastruktury technicznej (media: woda i energia) obsługującej nieruchomości skarżących przedzielone w wyniku przeprowadzenia drogi publicznej.
Ponadto skarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 k.p.a. i art. 11 d ust. 5 i art. 11 c ustawy drogowej w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu skarżącym czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, poprzez zaniechanie: zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania odwoławczego, z podaniem sygnatury, pod którą sprawa została zarejestrowana; wezwania skarżących przed wydaniem decyzji przez organ II instancji do ostatecznego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
2. art. 138 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a także w zw. z art. 11c ustawy drogowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo jej oczywistej wadliwości i braku jakiejkolwiek kontroli merytorycznej ustaleń zawartych w skarżonej decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ, potrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
W postępowaniu przed Sądem skarżący podtrzymali skargę dodając, że zgodziliby się na dalej idące wywłaszczenie części ich nieruchomości, aby udostępnić inwestorowi teren pod budowę szerszej drogi dojazdowej. Pełnomocnik inwestora podniósł natomiast, że nie potrzeby takiego wywłaszczenia, gdyż droga prowadzi jedynie do działki skarżących, a przepisy techniczne określają minimalną szerokość drogi dojazdowej na 3,5 m.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z prawem, uchybienia podniesione zaś przez skarżących nie miały wpływu na rozstrzygnięcie.
W sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu administracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do ocen o charakterze prawnomaterialnym.
Zarzut niepowołania właściwej podstawy prawnej w decyzji nie jest zasadny. Organ we wstępie decyzji przytaczając przepisy ustawy drogowej wymienił zarówno ustawę z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy drogowej, ale też następnie podał (po przecinku) pełną nazwę ustawy drogowej. Jakkolwiek można zarzucić, iż tego rodzaju przytoczenie podstawy prawnej nie jest zbyt czytelne, to jednak nie można zarzucić, że w decyzji nie przywołano prawidłowej podstawy prawnej decyzji, szczególnie jeżeli uwzględnić, że podawano tam numerację art. 11 z kolejnymi literami, takie zaś przepisy są zamieszczone w ustawie drogowej po jej zmianie. Nawet zaś, gdyby w decyzji nie przytoczono właściwego przepisu prawa materialnego, istniejącego jednak w określonym akcie prawnym, okoliczności takiej nie można traktować jako braku podstawy prawnej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż podstawa prawna istnieje, a co najwyżej nie została wymieniona w akcie indywidualnym.
Kolejny zarzut (lit. b) nie odnosi się do interesu prawnego skarżących, ani przedmiotu sprawy wywołanej ich odwołaniem szczególnie, że nieruchomości wskazane przez skarżących w odwołaniu nie były zabudowane. W tym miejscu, powołując się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji, których przedmiotem są tzw. inwestycje liniowe stwierdzić trzeba, że eliminacja taka może mieć miejsce tylko w granicach odnoszących się do naruszenia indywidualnego interesu prawnego skarżącego. Jeżeli zatem podmiot wywodzący taki interes prawny z naruszenia prawa własności do nieruchomości podnosi również inne wady decyzji lub postępowania, czy to procesowe, czy też materialne, ale nieodnoszące się do jego zindywidualizowanego interesu prawnego, nie można skutecznie zarzucić organowi II instancji, że nie odniósł się do takich kwestii w sprawie dotyczącej inwestycji liniowej. Ma również znaczenie, że w odwołaniu kwestii wyżej omówionych nie podnoszono, organ nie mógł się zatem do nich ustosunkować.
Zarzut (2) pominięcia skarżących w postępowaniu nie jest również zasadny.
Postępowanie w sprawie przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jak wynika to z tytułu ustawy, ma charakter szczególny, dotyczy też zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wyłączone są zasady i przepisy proceduralne postępowania opartego na przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli określone kwestie proceduralne zostały uregulowane w tej ustawie, a zatem powołanie się przez skarżących w skardze na zasady ogólne i przepisy postępowania wynikające z k.p.a. może być rozpatrywane przez sąd administracyjny tylko w kontekście art. 11c tej ustawy.
Celem ustawy drogowej jest przyspieszenie realizacji dróg publicznych, rozwiązania proceduralne w niej zawarte mają zaś temu celowi służyć. Stąd też wprowadzenie w niej rozwiązań skracających tryb postępowania, koncentrujących materiał dowodowy sprawy, a także zakres i skutki kwestionowania rozstrzygnięć.
Uwzględniając powyższe wskazać trzeba, że administracyjne postępowanie jurysdykcyjne kończące się decyzją zezwalającą na realizację inwestycji drogowej rozpoczyna się od złożenia wniosku przez inwestora (art. 11a ustawy w zw. z art. 61 § 3 k.p.a.). Przed złożeniem tego wniosku inwestor wykonuje szereg czynności związanych z przygotowaniem wniosku w tym dołącza szereg opinii (art. 11 b i 11d pkt 8 ustawy). Oznacza to, że uzyskiwanie opinii poprzedza złożenie wniosku, a zatem czynności te są dokonywane przed formalnym wszczęciem postępowania w sprawie, a to oznacza, że organ prowadzący postępowanie nie ma wpływu na tok wcześniejszych działań inwestora, nie można mu więc zarzucić, że pominął on strony w postępowaniu naruszając art. 10 § 1 oraz art. 79 i 81 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy drogowej. W konsekwencji nie ma też podstaw do skutecznego wywiedzenia zarzutu opartego na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż w postępowaniu tym uprawnienia procesowe strony nie zostały pominięte.
Również zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 c ustawy nie jest trafny. Opisywana wyżej konstrukcja przepisów ustawy drogowej powoduje, iż strony niebiorące udziału w ewentualnych postępowaniach poprzedzających złożenie wniosku nie mają wprawdzie możliwości uruchomienia środków zaskarżenia, mają jednak możliwość kwestionowania wszelkich okoliczności o charakterze materialnoprawnym zawartych w decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, a zatem również poczynionych w drodze uzgodnień i opinii, na które ta decyzja się powołuje. Opinie i uzgodnienia zawarte są w aktach sprawy i stanowią podstawę do powołania się na nie w decyzji. Nie można zatem uznać za naruszenie zasad sporządzania decyzji I instancji, jeżeli jej uzasadnienie powołując się na wyniki wymienionych wyżej opinii i uzgodnień akceptuje je w pełni i opiera na nich rozstrzygnięcie. Natomiast w decyzji II instancji, która rozstrzyga sprawę wywołaną odwołaniem konkretnej strony, organ ma obowiązek szczegółowo wyjaśnić te kwestie które podnoszone są w odwołaniu. Przedmiotem odwołania było zaś pominięcie, zdaniem skarżących, ich interesu związanego ze zbyt małą szerokością drogi dojazdowej oznaczonej jako 1 a prowadzącej do ich nieruchomości, a także naruszenie postępowania dowodowego i niewyjaśnienie przesłanek decyzji w tym zakresie. Organ odniósł się do tych kwestii, o czym będzie mowa dalej, dlatego zdaniem Sądu, obowiązek rozpoznania odwołania i sporządzenia uzasadnienia decyzji został wykonany wprawdzie lakonicznie, ale przez odniesienie się do zarzutów odwołania, nie można zatem zarzucić, że organ administracji nie działał w tym zakresie prawidłowo.
Nie można też postawić organowi skutecznego zarzutu naruszenia art. 11 f ust. 1 pkt 6 ustawy drogowej (zarzut 5) i art. 16 ust 2 ustawy drogowej (zarzut 6). W odwołaniu będącym przedmiotem działania organu II instancji okoliczności tych nie podnoszono, organ więc nie mógł się do nich odnieść. W skardze do Sądu podniesiono te zarzuty nie konkretyzując ich jednak i nie wskazując w ogóle, że mają one odniesienie do interesu prawnego skarżących.
Zarzut (4) naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy drogowej jest tylko częściowo uzasadniony, jednakże nie w stopniu, który mógłby wpłynąć na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. W istocie bowiem organ nie uzasadnił należycie zastosowania przepisu pozwalającego na nadanie decyzji organu I instancji klauzuli natychmiastowej wykonalności. Jest to jednak wada procesowa decyzji organu I instancji, która po pierwsze nie była podnoszona przez skarżących w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a wynika dopiero ze skargi do Sądu. Po wtóre, rygor natychmiastowej wykonalności nadawany decyzji organu I instancji jest skuteczny jedynie do czasu wydania decyzji ostatecznej (zaskarżonej), która staje się wówczas wykonalna niezależnie od rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji. Po trzecie w skardze nie wyjaśniono na czym miałoby polegać naruszenie interesu prawnego przez zastosowanie wspomnianego rygoru. Po czwarte, analiza akt sprawy, w tym załączonych wypisów z dziennika robót budowlanych prowadzi do wniosku, że nałożony rygor nie był wykonywany. Dopiero bowiem w dniu 17 maja 2010 r., a zatem już po wydaniu decyzji ostatecznej, która (w zakresie wykonalności) "skonsumowała" rygor, wykonano pierwsze czynności przy budowie drogi (wytyczenie podstawowych punktów przebiegu drogi). Oznacza to, że faktyczne wykonanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej nastąpiło nie na skutek nałożenia rygoru na decyzję organu I instancji, a na skutek tego, że decyzja ostateczna stała się wykonalna. Uwzględniając powyższe okoliczności zarzut powyższy należało oddalić.
Nie mógł również zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy drogowej, poprzez brak uwzględnienia przez organy obu instancji słusznego interesu skarżących polegającego m.in. na konieczności rozpatrzenia skutków podzielenia nieruchomości. Skutki podziału nieruchomości mogą się objawiać w różnych płaszczyznach, w tym w sposób utrudniający korzystanie z podzielonych nieruchomości. Zauważyć jednak trzeba, że problematyka ta nie była przedmiotem odwołania, a zatem organ II instancji nie mógł się do niej odnieść. Dodać należy, że kwestia skutków podziału nieruchomości i jej wywłaszczenia uregulowana została, w zależności od rodzaju zgłaszanych roszczeń, albo w art. 13 ust. 3 lub też w art. 12 ust. 4a i 4b ustawy drogowej. Niezależnie jednak od wyboru zakresu roszczenia, należy ona do odrębnego postępowania, uruchamianego na wniosek stron po wydaniu ostatecznej decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pozostaje zatem poza kontrolą Sądu w rozpatrywanej sprawie.
W odniesieniu do zarzutu rozpatrywanego przez organ II instancji objętego odwołaniem stwierdzić trzeba, jak to podano już wcześniej, że sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji administracyjnej, a nie jej celowość. Sąd może się zatem odnieść do tego zarzutu przez pryzmat ewentualnego naruszenia konkretnego przepisu prawa. Dlatego też kwestię zarzutu odnoszącego się do szerokości drogi dojazdowej Sąd rozważył w świetle obowiązujących przepisów oceniając interes skarżących jak i interes inwestora wykorzystującego na cele publiczne przestrzeń pochodzącą z procesu podziału działek i ich częściowego wywłaszczenia. Jak stanowi § 14 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. Nr 75, poz.690, ze zm.) do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Taką też szerokość jezdni zaprojektowano na drodze dojazdowej prowadzącej do nieruchomości skarżących.
Skarżący, w czasie rozprawy przed Sądem podnieśli, że inna droga dojazdowa prowadząca do ich innych działek ma szerokość 6 m i taką właśnie chcieliby mieć jako drogę dojazdową do ich działki, co eliminowałoby ewentualne problemy dojazdowe samochodów ciężarowych w przypadku, gdyby na tych działkach przewidzieli w przyszłości prowadzenie działalności gospodarczej przewidzianej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ponadto oświadczyli, że byliby gotowi zgodzić się na dalej idące wywłaszczenie części ich nieruchomości, aby umożliwić poszerzenie drogi dojazdowej przez inwestora. Pełnomocnik inwestora oświadczył, że szerokość innych dróg dojazdowych związana jest z koniecznością zlokalizowania tam określonej infrastruktury i niezbędnych urządzeń, który to przypadek nie zachodzi w odniesieniu do przedmiotowej drogi dojazdowej. Podtrzymał również twierdzenie, że droga ta prowadzić ma tylko do nieruchomości skarżących, a zatem natężenie ruchu na tej drodze będzie generowane tylko przez nich.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 11e ustawy drogowej nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. Skarżący nie wskazali żadnego przepisu prawa materialnego, który zostałby naruszony w wyniku zatwierdzenia projektu przewidującego drogę dojazdową o szerokości 3, 5 m. Prawidłowo zatem organ uznał, że nie ma podstaw do nakazaniu inwestorowi zmiany projektu w tej części.
Nie naruszono też 11 d ust. 5 i art. 11 c w zw. z art. 140 k.p.a., ponieważ organ prawidłowo wykonał wszelkie czynności związane z zawiadomieniem stron w trybie przewidzianym w ustawie drogowej, dostatecznie identyfikując wydawane decyzje w sposób umożliwiający złożenie środków zaskarżenia, co też stało się podstawą rozpatrzenia odwołań od decyzji organu I instancji, a w konsekwencji rozpatrzenia skargi przez sąd administracyjny, nie można zatem skutecznie zarzucić, że ewentualne uchybienia w tym zakresie miały znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W konsekwencji, wobec nieuwzględnienia zarzutów poprzednich również zarzut naruszenia art. 138 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a także w zw. z art. 11c ustawy drogowej nie mógł być uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło