VII SA/Wa 1326/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-11
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Dariusz Turek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące legalizacji samowoli budowlanej, wydane na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1994 r., są dotknięte wadą nieważności z powodu niewłaściwości organów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do legalizacji samowoli budowlanej popełnionej przed 1995 r., zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Właściwość organów do rozstrzygnięcia tych spraw określały przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., w tym art. 103 ust. 3, który stanowił, że właściwość organów określa się na podstawie przepisów tej ustawy.Stan faktyczny
W. M. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2003 r. i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2006 r. Skarżący zarzucił, że decyzje te zostały wydane przez niewłaściwe organy, ponieważ organy nadzoru budowlanego nie miały kompetencji do rozpatrywania spraw na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1994 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że organy były właściwe.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. S. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. W. w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych),
W dniu [...] sierpnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją znak [...] nałożył na J. A. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 października 2003r. ściany szczytowej budynku garażowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...], położonej w L., gmina T. - z materiałów niepalnych (murowanej) oraz zlikwidowania wystających po za lico ściany drewnianych elementów więźby dachowej.
Po rozpatrzeniu odwołania W. M. [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2006r., znak [...], uchylił w/w decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin - 30 czerwca 2006r. w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Pismem z dnia 4 stycznia 2007r. W. M. zwrócił się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności - na podstawie przepisu art 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego – w/w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006r., znak: [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2003r.
Skarżący zarzucił wydanie powyższych decyzji przez organy niewłaściwe.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2007r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu organu podał, że decyzje nie są dotknięte żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Odnosząc się do zarzutu wnioskującego, że decyzje objęte wnioskiem zostały wydane przez organ nadzoru budowlanego, który zgodnie z art. 83 i art. 103 Prawa budowlanego z 1994r. nie miał kompetencji dla rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy art. 37, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974r., organ podał, że na dzień wydania kontrolowanych decyzji organami właściwymi do ich wydania były odpowiednio - w pierwszej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w drugiej zaś – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Skarżący powołując się na przepis przejściowy art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz 1118 ze zm.), pominął jego istotną część tj. ustęp 3, stanowiący, iż: właściwość organów do załatwiania spraw o których mowa w ust. 1, określa się na podstawie przepisów ustawy.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Wiesław Markiewicz, podnosząc, że z przepisu art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. nie wynika by do zadań organów nadzoru budowlanego należało rozpatrywanie spraw w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r.
Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] maja 2007r. na podstawie art 138 § 1 pkt
1 utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2007r., podtrzymując w uzasadnieniu argumenty w niej podane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł W. M. podnosząc, że objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzje zostały wydane przez niewłaściwe organy bowiem art. 83 Prawa budowlanego z 1994r. nie przewiduje rozpatrywania spraw przez obecne organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1974r., decyzja zaskarżona i poprzedzająca ją są sprzeczne z wcześniej wydaną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005r., a także, że kontrolowane decyzje nakazujące inwestorowi wykonanie ściany przeciwpożarowej zostały wydane już po wykonaniu tej ściany.
Skarżący podał również, że organ I instancji w decyzji z dnia [...] sierpnia 2003r., nakazał inwestorowi dokończenie budowy poprzez wykonanie ściany oddzielenia pożarowego, co znaczy, że budowa przedmiotowego obiektu nie została zakończona,
a wiec podstawą działania organów winny być przepisy prawa budowlanego z 1994r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo budowlane o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego
w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Art. 16 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa.
Kontrolowane decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym
tj. postępowaniu nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie jest dotknięta jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji ze skutkiem ex tunc.
Wśród przesłanek wymienionych w w/w przepisie, w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Z tym, że ani oczywistość naruszenia praw, ani nawet charakter przepisów, które zostały naruszone nie są wystarczające wyłącznie do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa.
W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno - gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1984r. sygn. II SA 737/84).
W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (wyrok Sadu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995r., sygn. III ARN 22/95) - a więc stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować.
Odnosząc powyższe do rozpoznanej sprawy należy uznać, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W sprawie ustalone zostało, że przedmiotowy budynek wybudowany został w 1990r. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., powołanym
w podstawie prawnej w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., w przypadku samowoli budowlanej popełnionej przed 1995r. zastosowanie mieć będą przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r.
Przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. pozwalały na doprowadzenie samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40,
w przypadku braku przesłanek określonych w art. 37 ust. 1.
W omawianej sprawie budynku garażowego, trzeba uznać za słuszne stanowisko organu, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 ustawy z 1974r., ponieważ obiekt nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod tego rodzaju zabudowę) a swoim istnieniem nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Mając na uwadze fakt, iż zlokalizowany został w granicy działki ścianą szczytową częściowo drewnianą a więc naruszone zostały przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, z 3 lipca 1980r., tj. § 13 ww. warunków, który dopuszcza sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynków gospodarczych ze ścianami
z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organy prawidłowo podjęły działania w kierunku legalizacji samowoli na podstawie art. 40 - ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane, nakazując inwestorowi wykonanie robót niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.
Niezasadny jest też zarzut dotyczący właściwości organów wydających kontrolowane decyzje.
Stosownie, bowiem do przepisu art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane właściwość organów dla rozstrzygnięcia spraw z zakresu, jaki obejmuje ustawa określa się na podstawie przepisów tej ustawy,
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło