VII SA/Wa 1329/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant ref. staż. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J. C. i H. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenie postępowania pierwszej instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. C. i H. C. 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom – R. S., W. S. i M. S., działającym w ramach spółki cywilnej [...] z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę wewnętrznej i zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia dla potrzeb budynku, na działce o nr. geod. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Po rozpoznaniu wniosku J. C. i H. C. o wznowienie postępowania zakończonego wyżej opisaną decyzją ostateczną, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r., wskazując, że pomimo toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] sporu granicznego, nie mają oni przymiotu strony, zatem nie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.). Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania J. C. i H. C., uchylił wyżej opisaną decyzję Prezydenta Miasta [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił przebieg postępowania oraz wskazał, że z nieprawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...]Ns [...] wynika, że granica między działką wnioskodawców a działką inwestorów zostanie przesunięta w taki sposób, że część planowanej inwestycji znajdować się będzie na działce należącej do H. i J. C.. Mimo tych ustaleń, w ocenie organu H. C. i J. C. nie mają przymiotu strony, gdyż nie posiadają interesu prawnego w sprawie, który ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: Prawo budowlane). Jednocześnie organ wyjaśnił, że jeśli po wznowieniu postępowania zostanie ustalone, iż żądanie wznowienia złożyła osoba niebędąca stroną, postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 k.p.a. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. C. i H. C., zarzucając naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. i następnych poprzez wydanie skarżonej decyzji z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 i pkt 2, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz zasady praworządności oraz bez rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do bezpodstawnego umorzenia postępowania wznowieniowego w sytuacji, gdy istniały podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, 2. art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżących jako strony udziału w przedmiotowym postępowaniu oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do podnoszonej argumentacji, 3. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ze względu na toczące się sądowe postępowanie rozgraniczeniowe przed Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt [...] Ns [...] istniały podstawy do przyjęcia, że wydanie decyzji w przedmiocie złożonego wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez ten sąd sporu granicznego oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, które doprowadziło do umorzenia postępowania wznowieniowego na skutek nieuzasadnionej odmowy uznania skarżących za stronę postępowania. Podnosząc powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżących złożyła odpis postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...] Ns [...], postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt [...] Ca [...] oraz odpis mapy. Dokumenty te zostały dopuszczone jako dowody na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Uczestnik postępowania W. S. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że przyłącze zostało zrealizowane na podstawie tej samej decyzji, ale w innej lokalizacji, i nie przebiega przez działkę skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Sąd, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647), dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wskazać, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym, prowadzonym w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Postępowanie zostało wznowione na wniosek skarżących w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przypomnieć w związku z tym należy, że zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego następuje w drodze postanowienia. Złożenie przez określony podmiot wniosku o wznowienie postępowania powoduje - jeszcze przed wydaniem takiego postanowienia - wszczęcie tzw. postępowania wstępnego. Na tym etapie czynności organu administracyjnego ograniczają się wyłącznie do zbadania, czy wskazana w podaniu przyczyna wznowienia mieści się w kategorii przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a., a także czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie, określony w art. 148 § 1 i 2 oraz 145a § 2 k.p.a. Ponadto organ obowiązany jest zbadać, czy podanie złożone zostało przez podmiot, któremu przysługują prawa strony. W przypadku spełnienia ww. warunków, na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, natomiast brak którejkolwiek z przesłanek stanowi podstawę do odmowy wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Należy mieć jednak na względzie, że ww. formuła nie będzie miała zastosowania w każdym przypadku. W sytuacji, gdy podstawę żądania wznowienia postępowania stanowi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmowa wznowienia może nastąpić jedynie gdy brak przymiotu strony jest oczywisty. Natomiast gdy kwestia legitymacji składającego wniosek nie jest bezsporna i zachodzi potrzeba jej badania, organ ma obowiązek wznowić postępowanie i dopiero w jego toku dokonać merytorycznej oceny powołanej przesłanki niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 233/08, oraz z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 149/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Oznacza to, że ocena wniosku o wznowienie postępowania, opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. winna nastąpić wyłączenie na drugim etapie postępowania, w którym dokonuje się merytorycznej oceny wniosku o wznowienie postępowania, chyba że - jak wskazuje się w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym - brak przymiotu strony jest oczywisty. Organ pierwszej instancji prawidłowo wznowił postępowanie, a następnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r., uznając, że skarżący nie mogli skutecznie żądać wznowienia postępowania, gdyż nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] uchylił decyzję z dnia [...] października 2014 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Umarzając postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. organ odwoławczy podzielił argumentację organu pierwszej instancji co do braku po stronie skarżących przymiotu strony, co prowadzi do wniosku, że uznał wznowienie postępowania za nieprawidłowe, konsekwencją czego było także uchylenie postanowienia nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. o wznowieniu postępowania. Stanowisko to jednak jest błędne. Z akt postępowania wynika, że co najmniej od 2012 roku (na co wskazuje sygnatura [...] NS [...]) toczy się postępowanie w przedmiocie ustalenia granic działek, którego wynik mógłby wpłynąć na rozpoznanie wniosku skarżących. Organ winien zatem zawiesić toczące się przed nim postępowanie administracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem powszechnym. W toku postępowania odwoławczego organ zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o wskazanie, na jakim etapie znajduje się prowadzone pod sygn. [...] Ns [...] postępowanie, i mimo uzyskania nieprawomocnego postanowienia, z którego wynika, że teren inwestycji znajduje się częściowo na działce należącej do skarżących, dokonał rozstrzygnięcia, z którego wynika, że nie mają oni przymiotu strony w sprawie. Tymczasem trudno o bardziej konkretny interes prawny po stronie skarżących niż możliwość zbudowania inwestycji na gruncie do nich należącym. Jak wynika z przedstawionego na rozprawie odpisu postanowienia z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt [...] Ca [...], apelacja R. S. i M. S. została oddalona. W tak ustalonym stanie faktycznym Wojewoda [...] z naruszeniem przepisów postępowania uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył wznowione postępowanie, mimo iż poczynione ustalenia wskazywały na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co obligowało do ponownego merytorycznego przeprowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia istoty sprawy. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.