VII SA/Wa 1333/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi H. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej H. Z. kwotę 380 zł (trzysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] na podstawie art. 134 w związku z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu przez H. Z. do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że "w dniu [...] kwietnia 2010 r. do organu wpłynęły akta sprawy wraz z odwołaniem H. Z. na decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. Z adnotacji na kopercie wynika, że odwołanie strony zostało nadane listem poleconym w dniu [...] marca 2010 r. Organ gminy wskazał, że decyzja wraz z kopertą, na której znajdowała się adnotacja Urzędu Pocztowego o dwukrotnym awizowaniu została przez Panią H. Z. odebrana osobiście w tut. Delegaturze w dniu [...].03.2010 r. W związku z zaistniałą sytuacją Delegatura zwróciła się do Urzędu Pocztowego W. [...] z prośba o podanie dat awizowania listu. Przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. organ gminy przekazał pismo zastępcy Dyrektora Oddziału Rejonowego W. [...] Poczty Polskiej SA z dnia [...] kwietnia 2010 r, w którym podano, że: I awizo dokonano [...] lutego 2010 r, II awizo dokonano [...] lutego 2010 r, nieodebraną przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu [...] lutego 2010 r.". Organ wskazał, że przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania był zobowiązany zbadać zachowanie wymogów formalnych środka zaskarżenia. W wyniku, czego stwierdził, że po raz pierwszy decyzję wysłano H. Z. niezwłocznie po jej wydaniu w dniu [...] lutego 2010 r. Przesyłka pocztowa zawierająca decyzję była prawidłowo awizowana przez pocztę w miejscu zamieszkania adresata: po raz pierwszy w dniu [...] lutego 2010 r., po raz drugi w dniu [...] lutego 2010 r., zaś w dniu [...] lutego 2010 r. poczta zwróciła przesyłkę do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W związku z takim stanem rzeczy organ uznał, że pierwsze awizowanie nastąpiło w dniu [...] lutego 2010 r., a więc ostatnim możliwym dniem odbioru przesyłki był dzień [...] lutego 2010 r. W tym też dniu nastąpiło doręczenie zastępcze decyzji -zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. Kolejne doręczenie przez organ pierwszej instancji w dniu [...] marca 2010 r., dokonane jej osobiście w Urzędzie Miasta, było całkowicie zbędne i nie stworzyło dla strony nowego terminu do złożenia odwołania. Skoro, bowiem strona nie podjęła przesyłki wysłanej prawidłowo na jej adres oraz prawidłowo dwukrotnie awizowanej przez pocztę, to strona, a nie urząd miasta musi ponosić skutki swojego zaniedbania. Ponieważ doręczenie zastępcze nastąpiło ze skutkiem na dzień [...] lutego 2010 r, czternastodniowy termin do złożenia odwołania, zakończył swój bieg w dniu [...] marca 2010 r., a co za tym idzie odwołanie skarżącej złożone w dniu [...] marca 2010 r. wniesione zostało z piętnastodniowym uchybieniem terminu. W związku z tym organ odwoławczy na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu przez H. Z. do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. H. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów art. 44 K.p.a. oraz art. 134 K.p.a. Podniosła, że art. 44 § 2 K.p.a. wymaga dla skuteczności uznania doręczenia zastępczego pozostawienia informacji o możliwości odbioru pisma w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczonego w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia. Do dnia dzisiejszego nie zostało jej doręczone żadne zawiadomienie o możliwości odbioru decyzji będącej przedmiotem odwołania. Ponadto podała, że będąc zaniepokojona faktem długiego oczekiwania na decyzję, którą była żywotnie zainteresowana, w dniu [...] marca 2010 r. udała się osobiście do organu, celem zasięgnięcia informacji w sprawie tej decyzji. Na miejscu otrzymała informację, że decyzja została wydana, po czym ona przekazana skarżącej. Nikt nie poinformował skarżącej, iż decyzja ta została wcześniej wysłana do niej poczta i wróciła nieodebrana. Tego dnia skarżąca nie zaglądała w akta postępowania, wobec czego nie zorientowała się, iż decyzję uznano za doręczoną w innej dacie. Tym samym skarżąca odbierając decyzję w dniu [...] marca 2010 r. była przekonana, że właśnie tego dnia rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. W konsekwencji składając odwołanie w terminie obliczonym z uwzględnieniem doręczenia decyzji, skarżąca była w przeświadczeniu, iż nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Z tego powodu nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, jak również nie podnosiła żadnych okoliczności związanych z nieprawidłowym doręczeniem. Informację o wcześniejszych próbach doręczenia jej decyzji powzięła dopiero po zapoznaniu się ze skarżonym postanowieniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o ojej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. O uchybieniu terminu do złożenia odwołania można mówić tylko wówczas, gdy termin ten rozpoczął swój bieg. W przypadku, gdy decyzja organu administracji publicznej jest doręczana stronom, termin do wniesienia odwołania biegnie od daty doręczenia decyzji (art. 129 § 1 K.p.a.). Ustawodawca, łącząc określone skutki prawne ze skutecznym doręczeniem pisma stronie (m.in. rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a.), przewidział jednocześnie określone zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej. Zasady te regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy stwierdzić, że na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek prawidłowego doręczenia pisma (art. 39 K.p.a.). Regulacja przewidziana w art. 44 K.p.a. konkretyzuje sposób doręczenia określanego, jako zastępcze, stwarzające domniemanie doręczenia. Podkreślić należy, że instytucja doręczenia zastępczego składa się z kilku czynności, które tylko w przypadku kumulatywnego zaistnienia upoważniają do uznania przesyłki za doręczoną. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Niewątpliwie art. 44 §1 pkt 1 K.p.a. nakazuje, by doręczane pismo w postępowaniu administracyjnym było przechowywane w placówce pocztowej przez okres czternastu dni i doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Jednakże sam upływ tego czternastodniowego terminu nie powoduje zaistnienia domniemania doręczenia pisma adresatowi, ponieważ konieczne jest również spełnienie wymogów z § 2 i § 3 art. 44 K.p.a. W dokumencie zwanym "potwierdzeniem odbioru" powinny zostać odnotowane wszystkie okoliczności warunkujące zaistnienie domniemania doręczenia przesyłki, tj. że doręczyciel nie zastał adresata w domu, że zawiadomienie o umieszczeniu przesyłki w urzędzie pocztowym zostało umieszczone w należącej do adresata skrzynce na korespondencję lub w innym miejscu (wskazując to miejsce) oraz że przesyłki tej nie podjęto w terminie. W przeciwnym wypadku dokument ten nie może stanowić dowodu skutecznego doręczenia zastępczego. Aby uznać decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. za skutecznie doręczoną skarżącej w trybie art. 44 K.p.a. w dniu [...] lutego 2010 r., musiałby w aktach sprawy administracyjnej znajdować się dowód, z którego jednoznacznie i jasno wynikałoby jak działał doręczyciel. Jeżeli tego nie da się ustalić i nie wiadomo jak działał doręczający (brak wskazanych powyżej informacji), to doręczenia nie można uznać za skuteczne. W aktach administracyjnych brakuje koperty, w której nadano na adres skarżącej decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki, które przy doręczeniu zastępczym zwracane są łącznie przez Urząd Pocztowy do nadawcy. Natomiast w aktach administracyjnych jest jedynie pismo zastępcy dyrektora Oddziału Rejonowego ds. Sieci i Operacji Poczty Polskiej SA Centrum Poczty Oddział Rejonowy W. [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o treści "Centrum Poczty Oddział Regionalny W. [...] w odpowiedzi na pismo z [...] kwietnia 2010 r. informuje, że przesyłka polecona Nr [...], nadana pod adresem: H. Z., ul. [...] [...] m. [...], [...] W. została awizowana w dniu [...] lutego 2010 r. Powtórne zawiadomienie sporządzono w dniu [...] lutego 2010 r. niezgodnie z obowiązującymi przepisami, za co uprzejmie przepraszam. Zwrotu przedmiotowej przesyłki dokonano prawidłowo, tj. [...] lutego 2010 r. z adnotacją nie podjęto w terminie". Z treści powyższego pisma wynika jedynie informacja, że: na adres skarżącej nadano przesyłkę poleconą nr [...]; przesyłka ta była dwukrotnie awizowana - w dniu [...] lutego 2010 r. i w dniu [...] lutego 2010 r. oraz że zwrotu przedmiotowej przesyłki dokonano prawidłowo, tj. w dniu [...] lutego 2010 r. Pismo to jednak nie zawiera pozostałych informacji, które powinny być odnotowane przy zastępczym doręczeniu, zgodnie z art. 44 § 2 i 3 K.p.a., tj. że doręczyciel nie zastał adresata w domu oraz czy skarżąca została zawiadomiona w sposób nie budzący wątpliwości zarówno o: pozostawieniu pisma, miejscu, gdzie można je odebrać, jak i terminie odbioru. Z tych względów dokonanego doręczenia zastępczego nie można uznać za skuteczne. W związku z tym organ odwoławczy wadliwie przyjął, że doręczenie miało miejsce w dniu [...] lutego 2010 r., a tym samym zaskarżone postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu również zostało wydane z naruszeniem art. 129 § 2 K.p.a. W zaistniałej sytuacji organ drugiej instancji nie odniósł się do stanowiska Prezydenta W., że w dniu [...] marca 2010 r. doręczono skarżącej decyzję z dnia [...] lutego 2010 r., wręczając ją wraz z kopertą, na której były adnotacje Urzędu Pocztowego i nie ocenił tego. W związku z powyższym przy ponownym badaniu formalnym odwołania powinien ocenić powyższą okoliczność, jak i twierdzenia skarżącej przedstawione w skardze, że w miesiącu lutym 2010 r. nie otrzymała żadnej korespondencji od organu pierwszej instancji, ani też awiza, które by wskazywało, że taka przesyłka została do niej skierowana za pośrednictwem poczty, a decyzję organu pierwszej instancji natomiast doręczono jej w dniu [...] marca 2010 r. w siedzibie organu, gdzie udała się w celu ustalenia biegu sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 433 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.