VII SA/Wa 1334/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skarg H. S. oraz K. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: przyznać H. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego W dniu 16 października 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek H. S. o przyznanie prawa pomocy. W dniu 6 listopada 2012 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął do Sądu uzupełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym wnioskodawczyni zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości 1030 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (kserokopia orzeczenia karta – 28 akt sądowych). Z załączonego orzeczenia wynika, że wnioskodawczyni została zaliczona na stałe do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, gdzie wnioskodawczyni zamieszkuje (dom, mieszkanie, należało podać wielkość w m²), oraz jaki tytuł prawny posiada do mieszkania/domu, w którym przebywa (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.). Zapytano wnioskodawczynię także, czy ponosi, a jeśli tak, to jakie koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania w którym przebywa należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.), oraz czy prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie czy też przy pomocy dzieci, męża, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych. Wezwano wnioskodawczynię do oświadczenia, czy otrzymuje pomoc finansową lub inną od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz jaka kwotę miesięcznie przeznacza na leczenie i zakup lekarstw, jak również, czy posiada zasoby pieniężne w formie oszczędności. W dniu 27 listopada 2012 r. (data nadania w UP) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawczyni nie posiada żadnego tytułu prawnego do mieszkania o powierzchni 50 m ², w którym przebywa. Wskazała, że koszty jakie ponosi z tytułu utrzymania mieszkania wynoszą za energię elektryczną w wysokości 140 złotych, gaz w wysokości 190 złotych, wodę w wysokości 50,00 złotych, telefon w wysokości 50,00 złotych oraz na zakup lekarstw w wysokości 400 złotych. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że zmuszona jest zrezygnować z zakupu niektórych lekarstw ze względu na brak środków finansowych. Oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Podała, że nie otrzymuje pomocy finansowej od dzieci, rodziny oraz organizacji państwowych. Wyjaśniała, że kwotę 341 złotych ma potrącaną z renty z tytułu grzywny nałożonej przez inspekcję budowlaną. Zaznaczyła, że nie posiada środków finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które nie osiągają żadnych dochodów lub osiągają dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść w toczącym się postępowaniu, a z drugiej strony jej możliwości finansowe. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd zważył, że możliwości skarżącej są ograniczone i nie jest w stanie ponieść pełnych wydatków związanych z prowadzeniem procesu. Z uwagi na to Sąd uwzględnił wniosek skarżącej H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.