VII SA/Wa 1335/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-12

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Tadeusz Nowak, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki może zostać utrzymane w mocy, jeśli wcześniejsze postanowienia organów obu instancji dotyczące tego samego obowiązku zostały uchylone przez sąd administracyjny z powodu wadliwości proceduralnych i merytorycznych?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego podlega uchyleniu, jeśli wcześniejsze postanowienia organów obu instancji, które stanowiły podstawę tego umorzenia, zostały już uchylone przez sąd administracyjny z powodu istotnych wad proceduralnych i merytorycznych. W szczególności, jeśli sąd stwierdził, że egzekwowany obowiązek dotyczy obiektu niebędącego budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego, a postępowanie egzekucyjne nie uwzględniło zmian podmiotowych i zaniechało ustalenia następców prawnych zmarłego zobowiązanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. S. i K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania zażaleniowego. Postanowienie to zapadło w związku z niewykonaniem obowiązku rozbiórki szkieletu kontenera, nałożonego decyzją z 2000 r. Organ I instancji skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego, a następnie nałożył grzywnę. Strony wniosły zażalenia, które organ odwoławczy umorzył. Skarżący zarzucili m.in. nienależyte uzasadnienie postanowienia, brak wyjaśnienia przesłanek umorzenia oraz zastosowanie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. bez wskazania przesłanek z art. 105 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. Stwierdzono, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przyznano koszty zastępstwa prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi H. S. i K. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego B. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu zażalenia H. S. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].06.2011r. nałożonego decyzją PINB [...] Nr [...] z dnia [...].09.2000r., , nakazującej H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia szkieletu kontenera o wym. 2,20 m x 6,30 m i wys. 3,00 m znajdującego się na działce nr ew. [...], obr. [...] od strony ul. [...] w W. – orzekł o umorzeniu postępowania zażaleniowego. Postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: W związku z niewykonaniem przez H. S. i K. S. (żyjących inwestorów) obowiązku wskazanego w ww. decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2000 r., organ I instancji działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. W toku postępowania egzekucyjnego PINB [...] postanowieniem [...] Nr [...] z dnia [...].02.20112r., znak: [...] skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych. Pismem z dnia 05.03.2012r. K. S. wniósł w ustawowym terminie zażalenie na w/w postanowienie. Następnie w dniu 29.03.2012r. do urzędu wpłynęło zażalenie H. S. na w/w postanowienie PINB [...] Nr [...] z dnia [...].02.20112r. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowa sprawa została już merytorycznie rozpatrzona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zasadnym było, zdaniem organu, umorzenie postępowania zażaleniowego prowadzonego na skutek wniesienia przez stronę kolejnego zażalenia na postanowienie Nr [...] z dnia [...].02.20112r., znak: [...]. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się H. S. i K. S., którzy pismami z dnia 25 maja 2012 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie wydanych rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 8 marca 2013 r. skarżąca H. S. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie : 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie art, 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ II-instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. (znak: [...]) zaskarżonym przez Pana K. S. utrzymał w mocy postanowienie organu I-instancji Nr [...], które Pani H. S. otrzymała dopiero w dniu 30 marca 2012 r. podczas gdy "swoje zażalenie" na to postanowienie wniosła w dniu 29 marca 2012 r.; 2) naruszenie art. 9 i 11 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek umorzenia postępowania zażaleniowego; 3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 kpa poprzez jego zastosowanie i pominięcie przez organ II-instancji w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu postępowania zażaleniowego opisu przesłanek uzasadniających jego umorzenie określonych w art. 105 § 1 kpa; 4) naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez uznanie, że w sprawie mamy do czynienia z "res iudicatae" podczas gdy organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji, nie może natomiast w postępowaniu instancyjnym stosować art. 156 § 1 k.p.a."; por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 1982 r., II SA 919/81, ONSA 1982, nr 1, poz. 5: "2. Na rozprawie w dniu 12 marca 2013 Sąd, po rozpoznaniu wniosku W. S. sprecyzowanego w piśmie z dnia 1 lutego 2013 roku, w którym piszący wskazuje między innymi, iż jest inwestorem obiektu, postanowił na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270) (dalej: "p.p.s.a.") dopuścić W. S. do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć wypada, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji i zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy powoływanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). W toku tego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego skierował do zobowiązanych upomnienie wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia kontenera. Następnie [...] czerwca 2011 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie zobowiązanym 27 czerwca 2011 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Skarżący wnieśli zarzuty wobec prowodzonego postępowania egzekucyjnego, których organy obu instancji nie uwzględniły. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] organ I instancji nałożył na H. S. i K. S. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2000 r., nakazującej dokonanie rozbiórki samowolnie postawionego kontenera. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skarg K. S. i H. S. w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oraz w przedmiocie nałożenia grzywny wyrokami z dnia 21 lutego 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienia organu pierwszej instancji odmawiające uwzględnienia zarzutów i nakładające grzywnę w celu przymuszenia . Sąd uzasadniając powyższe wyroki stwierdził m. innymi, że za słuszny należy uznać zarzut skarżącej, iż w zaskarżonym postanowieniu nie ma zastosowania art. 121 § 5 u.p.e.a. Zgodnie z jego brzmieniem ma on zastosowanie w przypadku rozbiórki budynku lub jego części. Szkielet kontenera, o jakim mowa w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] września 2000 roku Nr [...], będącej źródłem egzekwowanego obowiązku nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowalnego. Nie jest bowiem trwale związany z gruntem. W przypadku, gdy nakaz rozbiórki orzeczono w stosunku do obiektów budowlanych nie będących budynkami, przy nakładaniu grzywien w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki zastosowanie ma art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a. Sąd wskazał jednocześnie, iż dla prawidłowego przeprowadzenia egzekucji administracyjnej niezbędne jest prawidłowe ustalenie podmiotu zobowiązanego. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. W niniejszej sprawie podstawą obowiązku jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego Nr [...]z dnia [...] września 2000 roku, nakazująca H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki samowolnie postawionego szkieletu kontenera bez wymaganego prawem zgłoszenia, znajdującego się pa działce Nr ew. [...], obręb [...] od strony ulicy [...] w W. Zdaniem Sądu, w swoich działaniach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ pominął również okoliczność powoływanych przez skarżących zmian podmiotowych, które jak podają skarżący nastąpiły po dacie wydania decyzji Nr [...] poprzez umowy sprzedaży i darowizny oraz zaniechał ustalenia następców prawnych w zakresie dotyczącym egzekwowanego obowiązku, zmarłego w dniu 11 września 2004 roku H. S. Powyższe, zdaniem Sądu nie może być uznane za prawidłowe. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a w/ w orzekł o uchyleniu zaskarżonych postanowień oraz poprzedzających je postanowień organu I instancji dot. uznania zarzutów za nieuzasadnione i nakładającej grzywnę w celu przymuszenia. Skoro więc uchylone zostały w/w postanowienia organów z przyczyn wyżej opisanych, które podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie jak również uchylone zostały w dniu 12 marca 2012r. Sygn akt VII SA/Wa 1332/12 postanowienia o skierowaniu do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].06.2011r. dokonania rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia szkieletu kontenera to uzasadnione jest również uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012r. Nr [...] Orzeczenie w punkcie II wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie z punktu III wyroku znajduje oparcie w art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09. 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez arb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło