VII SA/Wa 1336/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-12

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Tadeusz Nowak, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, wydane w sytuacji gdy organ odwoławczy rozpoznał już merytorycznie sprawę, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, uznając, że organ odwoławczy nie mógł umorzyć postępowania zażaleniowego, skoro wcześniej rozpoznał merytorycznie sprawę. Ponadto, sąd wskazał na wadliwe ustalenie podmiotów zobowiązanych oraz zastosowanie niewłaściwego przepisu (art. 121 § 5 u.p.e.a. zamiast art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a.) w kontekście egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu niebędącego budynkiem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania zażaleniowego. Postanowienie to zostało wydane w związku z zażaleniem na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o skierowaniu do wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki kontenera. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu m.in. nienależyte uzasadnienie, brak wyjaśnienia przesłanek umorzenia oraz zastosowanie niewłaściwych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. S. i H. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego B. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu zażalenia H. S. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].06.2011r. nałożonego decyzją PINB [...] Nr [...] z dnia [...].09.2000r., , nakazującej H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia kontenera o wym. 2,50 m x 6,00 m i wys. 3,00 m znajdującego się na działce nr ew. [...], obr. [...] od strony ul. [...] w [...] – orzekł o umorzeniu postępowania zażaleniowego. Postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: W związku z niewykonaniem przez H. S. i K. S. (żyjących inwestorów) obowiązku wskazanego w ww. decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2000 r., organ I instancji działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. W toku postępowania egzekucyjnego PINB [...] postanowieniem Warszawy Nr [...] z dnia [...].02.20112r., skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych. Pismem z dnia 05.03.2012r. K. S. wniósł w ustawowym terminie zażalenie na w/w postanowienie. Następnie w dniu 29.03.2012r. do urzędu wpłynęło zażalenie H. S. na w/w postanowienie PINB [...] Nr [...] z dnia [...].02.20112r. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowa sprawa została już merytorycznie rozpatrzona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zasadnym było, zdaniem organu, umorzenie postępowania zażaleniowego prowadzonego na skutek wniesienia przez stronę kolejnego zażalenia na postanowienie Nr [...] z dnia [...].02.20112r. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się H. S. i K. S., którzy pismami z dnia 25 maja 2012 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie wydanych rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 8 marca 2013 r. skarżąca H. S. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie : 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie art, 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ II-instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. (znak: [...]) zaskarżonym przez Pana K. S. utrzymał w mocy postanowienie organu I-instancji Nr [...], które Pani H. S. otrzymała dopiero w dniu 30 marca 2012 r. podczas gdy "swoje zażalenie" na to postanowienie wniosła w dniu 29 marca 2012 r.; 2) naruszenie art. 9 i 11 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek umorzenia postępowania zażaleniowego; 3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 kpa poprzez jego zastosowanie i pominięcie przez organ II-instancji w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu postępowania zażaleniowego opisu przesłanek uzasadniających jego umorzenie określonych w art. 105 § 1 kpa; 4) naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez uznanie, że w sprawie mamy do czynienia z "res iudicatae" podczas gdy organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji, nie może natomiast w postępowaniu instancyjnym stosować art. 156 § 1 k.p.a."; por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 1982 r., II SA 919/81, ONSA 1982, nr 1, poz. 5: "2. Na rozprawie w dniu 12 marca 2013 Sąd, po rozpoznaniu wniosku Waldemara Szczepanika sprecyzowanego w piśmie z dnia 1 lutego 2013 roku, w którym piszący wskazuje między innymi, iż jest inwestorem obiektu, postanowił na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270) (dalej: "p.p.s.a.") dopuścić W. S. do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć wypada, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji i zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy powoływanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). W toku tego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego skierował do zobowiązanych upomnienie wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia kontenera. Następnie [...] czerwca 2011 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie zobowiązanym 27 czerwca 2011 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Skarżący wnieśli zarzuty wobec prowodzonego postępowania egzekucyjnego, których organy obu instancji nie uwzględniły. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] organ I instancji nałożył na H. S. i K. S. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2000 r., nakazującej dokonanie rozbiórki samowolnie postawionego kontenera. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skarg K. S. i H. S. w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oraz w przedmiocie nałożenia grzywny wyrokami z dnia 21 lutego 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienia organu pierwszej instancji odmawiające uwzględnienia zarzutów i nakładające grzywnę w celu przymuszenia . Sąd uzasadniając powyższe wyroki stwierdził m. innymi, że za słuszny należy uznać zarzut skarżącej, iż w zaskarżonym postanowieniu nie ma zastosowania art. 121 § 5 u.p.e.a. Zgodnie z jego brzmieniem ma on zastosowanie w przypadku rozbiórki budynku lub jego części. Szkielet kontenera, o jakim mowa w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] września 2000 roku Nr [...], będącej źródłem egzekwowanego obowiązku nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowalnego. Nie jest bowiem trwale związany z gruntem. W przypadku, gdy nakaz rozbiórki orzeczono w stosunku do obiektów budowlanych nie będących budynkami, przy nakładaniu grzywien w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki zastosowanie ma art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a. Sąd wskazał jednocześnie, iż dla prawidłowego przeprowadzenia egzekucji administracyjnej niezbędne jest prawidłowe ustalenie podmiotu zobowiązanego. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. W niniejszej sprawie podstawą obowiązku jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego Nr [...] z dnia [...] września 2000 roku, nakazująca H. i H. S. oraz K. S. dokonanie rozbiórki samowolnie postawionego szkieletu kontenera bez wymaganego prawem zgłoszenia, znajdującego się pa działce Nr ew. [...], obręb [...] od strony ulicy [...] w W.. Zdaniem Sądu, w swoich działaniach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ pominął również okoliczność powoływanych przez skarżących zmian podmiotowych, które jak podają skarżący nastąpiły po dacie wydania decyzji Nr [...] poprzez umowy sprzedaży i darowizny oraz zaniechał ustalenia następców prawnych w zakresie dotyczącym egzekwowanego obowiązku, zmarłego w dniu 11 września 2004 roku H. S.. Powyższe, zdaniem Sądu nie może być uznane za prawidłowe. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a w/ w orzekł o uchyleniu zaskarżonych postanowień oraz poprzedzających je postanowień organu I instancji dot. uznania zarzutów za nieuzasadnione i nakładającej grzywnę w celu przymuszenia. Skoro więc uchylone zostały w/w postanowienia organów z przyczyn wyżej opisanych, które podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie jak również uchylone zostały w dniu 12 marca 2012r. Sygn akt VII SA/Wa 1333/12 postanowienia o skierowaniu do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr 45/11 z dnia 27.06.2011r. dokonania rozbiórki postawionego bez wymaganego zgłoszenia szkieletu kontenera to uzasadnione jest również uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012r. Nr [...] Orzeczenie w punkcie II wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie z punktu III wyroku znajduje oparcie w art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09. 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez arb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło