VII SA/Wa 1339/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-18
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący nie wnieśli sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia, który może być uwzględniony jedynie w przypadku zmiany okoliczności stanowiących podstawę poprzedniego orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza odmawiającego częściowego zwolnienia, należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia. Taki wniosek może być uwzględniony tylko w przypadku wykazania zmiany okoliczności, które stanowiły podstawę poprzedniego orzeczenia, a w niniejszej sprawie taka zmiana nie zaszła. Jednocześnie sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że dochód rodziny nie pozwala na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący B. i E. K. złożyli skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) oraz o zmianę postanowienia referendarza sądowego z 16 lipca 2013 r. w przedmiocie prawa pomocy. Sytuacja materialna rodziny (emerytura 2940 zł netto, kredyt, dom) została przedstawiona we wniosku. Wcześniejszy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został częściowo uwzględniony przez referendarza, a skarżący nie wnieśli sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącym B. i E. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. 2. Oddalono wniosek skarżących o zmianę postanowienia z 16 lipca 2013 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. i E. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. przyznać skarżącym B. i E. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, 2. oddalić wniosek skarżących o zmianę postanowienia z 16 lipca 2013 r.
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
B. i E. K. wnioskiem z dnia 9 listopada 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu, zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącymi pozostaje syn. B. K. oraz syn skarżących są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku. Jedynym dochodem rodziny jest emerytura otrzymywana przez E. K. w wysokości 2940 zł netto miesięcznie. Skarżący wskazali, że spłacają kredyt konsolidacyjny w wysokości 20.000 zł, posiadają dom o powierzchni 63 m2 oraz działkę siedliskową (0,44 ha).
W ocenie Sądu przedstawiona w złożonym wniosku sytuacja finansowa nie pozwala skarżącym na poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z dochodów w kwocie 2940 zł, z których utrzymują się trzy osoby. Wobec tego uznać należy, iż uzasadnione jest przyznanie skarżącym prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
W odniesieniu natomiast do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 9 listopada 2013 r. należy podkreślić, że jest to kolejny wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił. Skarżący nie złożyli sprzeciwu od tego postanowienia.
W takiej sytuacji kolejny wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z 16 lipca 2013 r. w trybie art. 165 ustawy, który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Wniosek taki może być uwzględniony tylko jeśli nastąpiła zmiana okoliczności, które stanowiły podstawę orzeczenia wydanego w przedmiocie prawa pomocy, a więc wówczas, gdy nastąpiło pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Analiza wniosku skarżących złożonego w dniu 9 listopada 2013 r. pozwala stwierdzić, że ich sytuacja majątkowa i finansowa jest taka sama, jak wynikająca z wniosku z dnia 3 lipca 2013 r., który został rozpoznany postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r. W takiej sytuacji nie zaistniała przesłanka, która dawałaby podstawę do zmiany tego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 oraz art. 165 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło