VII SA/Wa 1341/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-27
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bożena Więch-Baranowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeśli nie zachodzą przesłanki do nakazania jego rozbiórki, nawet jeśli inwestor nie jest właścicielem nieruchomości?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu, jeśli nie zachodzą przesłanki do nakazania jego rozbiórki. Przepisy Prawa budowlanego (w brzmieniu z 1974 r.) nie wymagają od inwestora prawa własności nieruchomości do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a jedynie stwierdzenia zdatności obiektu do użytkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego w 1980 r. budynku garażowego. Organ I instancji początkowo wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, która została uchylona przez organ II instancji z uwagi na konieczność ustalenia przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uznały, że garaż wybudowano zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, nie stanowi zagrożenia i doprowadzono go do stanu zgodnego z prawem (wentylacja, impregnacja), co obligowało do wydania pozwolenia na użytkowanie. Skarżąca wspólnota kwestionowała m.in. prawo inwestora do uzyskania pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku garażowego skargę oddala.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 42 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.)
- udzielił Z. F. pozwolenia na użytkowanie budynku garażu drewnianego
o powierzchni zabudowy 16,80 m2, usytuowanego na działce nr ew.[...] przy
ul. [...] w M.
W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania i wskazał, iż budynek garażowy wybudowany został w 1980r. bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Prowadząc postępowanie dotyczące samowolnie wybudowanego obiektu postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. zobowiązał inwestora do przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej wraz z oceną techniczną wykonanych robót. Inwestor wykonał nałożony obowiązek i wystąpił o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Uznając na podstawie przedłożonych dokumentów, iż obiekt może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem decyzją z dnia [...] października 2007r. na podstawie art. 42 ust. 1 i 3 udzielił pozwolenia na użytkowanie zobowiązując jednocześnie inwestora do wykonania wentylacji grawitacyjnej wystającej ponad dach na 0,30 m.
W wyniku złożenia odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. uchylił powyższą decyzję
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepisy ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r. mające zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na datę budowy obiektu, zobowiązują organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej do ustalenia czy nie zachodzą przesłanki z art. 37. Dopiero ustalenie, że obiekt nie podlega przymusowej rozbiórce daje możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Ponownie rozpoznając sprawę ustalono, że garaż wybudowano na terenie, który
w dacie jego powstania był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę, zgodnie
z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy M. obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003r. Obiekt nie powoduje także niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, nie pogarsza też warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Oznacza to, że nie zachodzą bezwzględne przesłanki do nakazania rozbiórki garażu.
Powyższe ustalenia zważywszy, iż inwestor wykonał wentylację grawitacyjną oraz zaimpregnował obiekt preparatem ognioochronnym, a więc doprowadził obiekt do stanu zgodnego z prawem, obligują organ do wydania pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974r. podstawą do wydania takiego pozwolenia jest wyłącznie stwierdzenie zdolności do użytkowania samowolnie wybudowanego obiektu, co w toku prowadzonego postępowania ustalono.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy
ul. [...] w M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] kwietnia 2008r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy podzielił ustalenia
i ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji. Dodatkowo wyjaśnił, iż zgodnie z art. 40 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego po stwierdzeniu przez właściwy organ zdatności do użytku tegoż obiektu. W niniejszej sprawie inwestor w toku wcześniejszego postępowania wykonał nałożone przez organ obowiązki. Stwierdzenie zdatności obiektu do użytku i wykluczenie przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego obligowało organ do zalegalizowania samowolnie wzniesionego garażu poprzez wydanie decyzji zezwalającej na jego użytkowanie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, iż
w niniejszej sprawie interes prawny posiada zarówno członek wspólnoty mieszkaniowej który jest inwestorem, jak i sama wspólnota. Prawidłowo zatem za stronę postępowania uznany został inwestor garażu – Z. S. Jednocześnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do badania wielkości udziałów poszczególnych członków wspólnoty.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w M.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) obowiązującymi w dacie budowy spornego garażu nakazanie przymusowej rozbiórki obiektu stanowiącego tzw. "samowolę budowlaną" możliwe jest wyłącznie w razie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy.
Ustalenie przez organ, że obiekt został wybudowany na ternie, który zgodnie
z przepisami o planowaniu przestrzennym był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę, oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, obliguje organ do zalegalizowania samowoli budowlanej. Formą legalizacji – w sytuacji gdy obiekt spełnia wymogi prawa budowlanego – jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania – art. 42 ust.
3 Prawa budowlanego.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania stwierdzić należy, iż decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie garażu jest zgodna z prawem. Organ bowiem niewadliwie ustalił, że nie zachodzą przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu co oznacza brak podstaw do odmowy jego legalizacji.
Jednocześnie należy stwierdzić, iż art. 42 ustawy Prawo budowlane stanowiący w sprawie podstawę udzielonego zezwolenia na użytkowanie, przewiduje, że udzielenie takiego zezwolenia może nastąpić na rzecz inwestora, właściciela lub zarządcy.
Z przepisu wyraźnie więc wynika, że aby uzyskać zezwolenia na użytkowanie samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego nie trzeba być właścicielem nieruchomości. Skoro tak, to organ orzekający nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo własności, jak przy udzieleniu pozwolenia na budowę. Uwarunkowanie zawarte w art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie kwestii technicznych związanych z obiektem. W związku z tym udzielenie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie przesądza o prawie własności
i nie ma żadnego wpływu na ustalenie tych praw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 1991r., IV SA 927/91, lex 1994/6/103).
Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło